Morze Śródziemne

1943–1945: Kampania włoska

wrzesień 1943 – maj 1945 · 4 bitwy

Po zdobyciu Sycylii alianci przenieśli wojnę na Półwysep Apeniński. Kapitulacja Włoch we wrześniu 1943 roku nie oddała im kraju bez walki: Niemcy rozbroili armię włoską, zajęli Rzym i północ, a feldmarszałek Kesselring zbudował na wąskim, górzystym półwyspie kolejne linie obrony. Wojska brytyjskie, amerykańskie, kanadyjskie, polskie, francuskie, nowozelandzkie, indyjskie i inne posuwały się na północ powoli i kosztem ciężkich strat – przez Salerno, nad Volturno i Sangro, pod Monte Cassino i Anzio, ku Linii Gotów i dolinie Padu. Rzym padł w czerwcu 1944 roku, a wojska niemieckie we Włoszech skapitulowały dopiero 2 maja 1945 roku. Kampania wiązała dziesiątki niemieckich dywizji, lecz dla żołnierzy obu stron była jedną z najcięższych na Zachodzie.

9–16 września 1943Kluczowa bitwaBitwa pod SalernoOd 9 do 16 września 1943 5 Armia Clarka broniła przyczółka pod Salerno. Kontrataki Niemców niemal zepchnęły aliantów do morza, ale przyczółek przetrwał.
17 stycznia – 18 maja 1944Kluczowa bitwaBitwa o Monte CassinoOd 17 stycznia do 18 maja 1944 alianci czterokrotnie szturmowali linię Gustawa pod Cassino. Ruiny klasztoru zajął 18 maja 2 Korpus Polski.
22 stycznia – 5 czerwca 1944Bitwa o AnzioOd 22 I do 5 VI 1944 VI Korpus bronił przyczółka Anzio–Nettuno. Desant miał otworzyć drogę na Rzym, a stał się czteromiesięcznym oblężeniem.
5 kwietnia – 2 maja 1945Kluczowa bitwaWiosenna ofensywa we Włoszech5 IV – 2 V 1945 alianci przełamali front nad Senio i w Apeninach, zdobyli Bolonię i przekroczyli Pad. Kapitulacja z Caserty zakończyła wojnę we Włoszech.