W lesie pod wsią Katyń koło Smoleńska NKWD rozstrzelało wiosną 1940 roku około 4400 polskich jeńców z obozu w Kozielsku. Była to część zbrodni, w której na podstawie decyzji Biura Politycznego z 5 marca 1940 roku zamordowano blisko 22 tysiące obywateli polskich. Groby ujawnili Niemcy 13 kwietnia 1943 roku; Moskwa obwiniła Niemców i zerwała stosunki z rządem RP, a do winy NKWD przyznała się dopiero 13 kwietnia 1990 roku.
1940
- 5 marca 1940WydarzenieDecyzja o rozstrzelaniu polskich jeńców5 marca 1940 Biuro Polityczne przyjęło wniosek Berii, by bez sądu rozstrzelać 14,7 tys. polskich jeńców i 11 tys. więźniów. Podpisał go m.in. Stalin.
- 3 kwietnia 1940WydarzenieZbrodnia katyńska3 kwietnia 1940 z Kozielska odszedł pierwszy transport jeńców na śmierć. Do połowy maja NKWD zabiło blisko 22 tys. polskich oficerów, policjantów i więźniów.
1943
- 16 marca 1943WydarzenieOdkrycie grobów katyńskichW marcu 1943 niemiecka policja polowa badała masowe groby polskich oficerów w lesie katyńskim. Świat dowiedział się o nich dopiero w kwietniu.
- 13 kwietnia 1943WydarzenieNiemcy ujawniają zbrodnię katyńską13 kwietnia 1943 radio berlińskie ogłosiło odkrycie grobów polskich oficerów pod Smoleńskiem. Spór o śledztwo dał Stalinowi pretekst do zerwania z rządem RP.
- 25 kwietnia 1943WydarzenieZSRR zrywa stosunki z rządem RPW nocy z 25 na 26 kwietnia 1943 Mołotow odczytał ambasadorowi Romerowi notę o zerwaniu stosunków z rządem RP. Pretekstem był wniosek do Czerwonego Krzyża.
- 25 września 1943WydarzenieWyzwolenie Smoleńska25 września 1943 Front Zachodni wyparł Niemców ze zrujnowanego Smoleńska. W radzieckie ręce wrócił też pobliski Katyń, gdzie NKWD zaczęło zacierać ślady.