TheSecondWar.pl
Oś czasu
Bitwy
Postacie
Miejsca
Serie
Słownik
en
Oś czasu
Bitwy
Postacie
Miejsca
Serie
Słownik
← Oś czasu
terror stalinowski
Tag
(14)
1934
grudzień
01
Zabójstwo Kirowa
1 grudnia 1934 w Smolnym Leonid Nikołajew zastrzelił Siergieja Kirowa, szefa partii w Leningradzie. Stalin wykorzystał zbrodnię, by rozpętać falę represji.
1936
sierpień
19
Pierwszy proces moskiewski
19–24 sierpnia 1936 w Moskwie sądzono Zinowjewa, Kamieniewa i 14 innych oskarżonych o spisek z Trockim i zabójstwo Kirowa. Wszystkich rozstrzelano.
październik
01
Kluczowe wydarzenie
Wielka czystka
1 października 1936 Nikołaj Jeżow objął NKWD. W latach 1937–1938 jego ludzie aresztowali 1,5 mln osób i rozstrzelali ok. 680 tys., w tym wielu dowódców armii.
1939
listopad
01
ZSRR anektuje wschodnie ziemie Polski
1 i 2 listopada 1939 Rada Najwyższa ZSRR wcieliła zajęte Kresy do Ukraińskiej i Białoruskiej SRR. Podstawą były sfingowane „wybory” z 22 października.
1940
luty
10
Pierwsza deportacja z ziem wschodnich
10 lutego 1940 NKWD zaczęło wywozić z Kresów rodziny osadników wojskowych i służby leśnej. Według dokumentów NKWD na północ ZSRR trafiło blisko 140 tys. osób.
marzec
05
Decyzja o rozstrzelaniu polskich jeńców
5 marca 1940 Biuro Polityczne przyjęło wniosek Berii, by bez sądu rozstrzelać 14,7 tys. polskich jeńców i 11 tys. więźniów. Podpisał go m.in. Stalin.
kwiecień
03
Kluczowe wydarzenie
Zbrodnia katyńska
3 kwietnia 1940 z Kozielska odszedł pierwszy transport jeńców na śmierć. Do połowy maja NKWD zabiło blisko 22 tys. polskich oficerów, policjantów i więźniów.
czerwiec
29
Trzecia deportacja z ziem wschodnich
W nocy z 28 na 29 czerwca 1940 NKWD zaczęło trzecią wywózkę z Kresów. Zesłano głównie uchodźców spod okupacji niemieckiej, w większości Żydów.
1941
maj
22
Czwarta deportacja z ziem wschodnich
W nocy z 21 na 22 maja 1941 NKWD zaczęło ostatnią wywózkę z Kresów. Trwała falami do wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej i objęła kilkadziesiąt tysięcy ludzi.
czerwiec
14
Deportacje czerwcowe
W nocy z 13 na 14 czerwca 1941 NKWD zaczęło wywózki z Litwy, Łotwy i Estonii. W kilka dni wywieziono ponad 40 tys. ludzi, także Polaków z Wileńszczyzny.
wrzesień
08
Deportacja Niemców nadwołżańskich
Dekret z 28 sierpnia 1941 skazał Niemców znad Wołgi na wysiedlenie. Od 3 do 20 września NKWD wywiozło ok. 440 tys. ludzi na Syberię i do Kazachstanu.
październik
16
Panika w Moskwie
16 października 1941 po decyzji o ewakuacji rządu do Kujbyszewa Moskwę ogarnęła panika. Stalin został, a 19 października GKO ogłosił w mieście stan oblężenia.
1945
czerwiec
18
Proces szesnastu
18–21 czerwca 1945 w Moskwie sąd wojskowy ZSRR sądził porwanych podstępem przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, w tym gen. Okulickiego i Jankowskiego.
lipiec
10
Obława augustowska
10–25 lipca 1945 Armia Czerwona, NKWD i Smiersz przy udziale UB i MO przeczesały Suwalszczyznę; ok. 600 zatrzymanych zaginęło bez śladu.