ZSRR i represje
Smiersz
Smiert´ szpionam („Śmierć szpiegom”)
Radziecki kontrwywiad wojskowy w latach 1943–1946, kierowany przez Wiktora Abakumowa. Szedł za frontem, tropiąc szpiegów i „wrogów”; na ziemiach polskich aresztował żołnierzy AK.
Smiersz utworzono w kwietniu 1943 roku jako trzy odrębne zarządy kontrwywiadu: w Ludowym Komisariacie Obrony, podległym bezpośrednio Stalinowi, w marynarce wojennej i w NKWD. Największym z nich kierował Wiktor Abakumow. Smiersz ścigał niemieckich agentów i kolaborantów, ale też dezerterów i „elementy antyradzieckie” we własnym wojsku, a po wojnie sprawdzał powracających jeńców.
Na ziemiach polskich Smiersz działał razem z NKWD przy rozbrajaniu i aresztowaniu oddziałów Armii Krajowej w latach 1944–1945; jego oficerowie kierowali obławą augustowską w lipcu 1945 roku, po której zaginęło kilkaset osób. To ekipa Smierszu odnalazła i zidentyfikowała w maju 1945 roku szczątki Hitlera. W maju 1946 roku Smiersz włączono do Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego.
Źródła
W kronice
(13)13 tekstów używa tego pojęcia.