Okupacja
Volksdeutsch
Nazistowskie określenie osób pochodzenia niemieckiego żyjących poza Rzeszą, bez niemieckiego obywatelstwa. W okupowanej Polsce „folksdojczem” nazywano też osobę wpisaną na niemiecką listę narodowościową.
Termin odróżniał Volksdeutschów od obywateli Rzeszy (Reichsdeutsche) i miał dla nazistów sens rasowy. Mniejszości niemieckie w Polsce, Czechosłowacji, Rumunii, na Węgrzech czy w Jugosławii III Rzesza traktowała jako swoje zaplecze polityczne; część ich członków współdziałała z okupantem, a w Polsce jesienią 1939 roku mordowała w szeregach Selbstschutzu. W ramach akcji „Heim ins Reich” setki tysięcy Niemców z krajów bałtyckich i ZSRR osiedlono na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy.
Na ziemiach wcielonych ludność dzielono według Niemieckiej Listy Narodowościowej (Deutsche Volksliste) na cztery kategorie; do końca 1942 roku wpisano na nią ponad 3 miliony osób, najwięcej na Śląsku i Pomorzu, często pod przymusem. W Generalnym Gubernatorstwie zgłoszenie było zwykle dobrowolne, a słowo „folksdojcz” stało się w polszczyźnie synonimem zdrajcy. Po wojnie wobec wpisanych stosowano sankcje, ale większość przymusowo wpisanych zrehabilitowano.
Źródła
W kronice
(14)14 tekstów używa tego pojęcia.
1941
1944