Okupacja
Generalne Gubernatorstwo
Niemiecka jednostka okupacyjna utworzona 26 października 1939 roku z centralnych ziem polskich, niewłączona do Rzeszy. Rządził nią z Krakowa generalny gubernator Hans Frank.
Utworzono je dekretem Hitlera z 12 października 1939 roku, ze stolicą w Krakowie, a nie w Warszawie. Początkowo dzieliło się na cztery dystrykty: krakowski, warszawski, radomski i lubelski; 1 sierpnia 1941 roku dołączono dystrykt Galicja ze Lwowem. Nie było ani częścią Rzeszy, ani państwem – niemieccy prawnicy nazywali je „krajem przyległym”, oddzielonym od Rzeszy granicą celną i policyjną. Policja i SS podlegały formalnie Frankowi, a w praktyce Himmlerowi.
Dla okupanta było rezerwuarem taniej siły roboczej i miejscem, do którego wysiedlano Polaków i Żydów z ziem wcielonych. Polaków pozbawiono szkół średnich i wyższych, prasy i majątku, a łapanki, egzekucje i kontyngenty stały się codziennością. Żydów zamknięto w gettach, a w latach 1942–1943 wymordowano w obozach zagłady akcji „Reinhardt”. Administracja Franka upadła w styczniu 1945 roku, wraz z ofensywą Armii Czerwonej.
Źródła
W kronice
(89)89 tekstów używa tego pojęcia.
1939
- 16 marcaUtworzenie Protektoratu Czech i Moraw
- 1 wrześniaOperacja Tannenberg
- 1 wrześniaKampania wrześniowa
- 6 wrześniaNiemcy zajmują Kraków
- 28 wrześniaNiemiecko-radziecki traktat o granicach i przyjaźni
- 28 wrześniaKapitulacja Warszawy
- 6 październikaHitler proponuje pokój
- 18 październikaArmia Czerwona wkracza do Estonii
- 18 październikaPlan Nisko
- 26 październikaWcielenie ziem polskich do Rzeszy i Generalne Gubernatorstwo
- 26 październikaTiso prezydentem Słowacji
- 28 październikaDemonstracje w Pradze
- 1 listopadaZSRR anektuje wschodnie ziemie Polski
- 6 listopadaSonderaktion Krakau
- 13 listopadaUtworzenie Związku Walki Zbrojnej
- 23 listopadaOpaski z gwiazdą Dawida
- 26 listopadaNiemcy przekazują Słowacji polskie ziemie
1940
1941
- 15 lutegoDeportacje Żydów z Wiednia
- 1 marcaHimmler nakazuje rozbudowę Auschwitz
- 22 czerwcaBitwa pod Białymstokiem i Mińskiem
- 28 czerwcaKocioł pod Białymstokiem i Mińskiem
- 2 lipcaWęgrzy w Stanisławowie
- 4 lipcaMord profesorów lwowskich
- 20 lipcaHimmler w Lublinie
- 31 lipcaRozkaz Göringa dla Heydricha
- 1 sierpniaDystrykt Galicja
- 2 sierpniaZbrodnia w Czarnym Lesie
- 18 sierpniaWstrzymanie akcji T4
- 1 wrześniaGwiazda Dawida w Rzeszy
- 1 październikaObóz na Majdanku
- 10 październikaSpis ludności w Luksemburgu
- 12 październikaKrwawa niedziela w Stanisławowie
- 28 październikaPierwsza akcja w Bolechowie
- 1 grudniaGetto w Stanisławowie
- 24 grudniaAkcja futrzana
1942
- 20 styczniaKonferencja w Wannsee
- 30 styczniaPrzemówienie Hitlera z 30 stycznia 1942
- 14 lutegoZwiązek Walki Zbrojnej zostaje Armią Krajową
- 17 marcaPoczątek zagłady w Bełżcu
- 26 marcaGwiazda na drzwiach żydowskich mieszkań
- 3 majaPoczątek zagłady w Sobiborze
- 27 majaZamach na Heydricha
- 1 czerwcaRaport Bundu
- 4 czerwcaŚmierć Heydricha
- 22 lipcaWielka Akcja w getcie warszawskim
- 22 lipcaObóz zagłady w Treblince
- 5 sierpniaDeportacja Domu Sierot Janusza Korczaka
- 22 sierpniaMasakra Żydów w Stanisławowie
- 12 wrześniaDeportacja Żydów ze Stanisławowa do Bełżca
- 3 październikaPierwszy udany start rakiety A4
- 4 grudniaPowstanie Rady Pomocy Żydom „Żegota”
1943
- 5 styczniaDeklaracja przeciw grabieży mienia
- 18 styczniaPierwszy zbrojny opór w getcie warszawskim
- 13 marcaLikwidacja getta krakowskiego
- 13 kwietniaNiemcy ujawniają zbrodnię katyńską
- 19 kwietniaWybuch powstania w getcie warszawskim
- 22 kwietniaPodpalenie getta warszawskiego
- 16 majaUpadek powstania w getcie warszawskim
- 2 sierpniaCygański obóz rodzinny w Auschwitz
- 16 sierpniaPowstanie w getcie białostockim
- 8 wrześniaOperacja Achse
- 14 październikaPowstanie w Sobiborze
- 3 listopadaAkcja „Dożynki”
- 19 listopadaPowstanie w obozie janowskim
1944
- 1 lutegoZamach na Franza Kutscherę
- 8 marcaOfensywa na prawobrzeżnej Ukrainie
- 13 lipcaOperacja lwowsko-sandomierska
- 25 lipcaOperacja Most III
- 1 sierpniaPowstanie Warszawskie
- 5 sierpniaRzeź Woli
- 6 sierpniaCzarna niedziela w Krakowie
- 6 sierpniaZbrodnia w Baligrodzie
- 8 wrześniaPierwsze rakiety V-2
- 2 październikaKapitulacja Powstania Warszawskiego