Zagłada
Ostateczne rozwiązanie
ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej (Endlösung der Judenfrage)
Nazistowski eufemizm, w pełnej formie „ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej”. Od 1941 roku oznaczał plan wymordowania wszystkich Żydów Europy.
Wyrażenie pojawiało się wcześniej w znaczeniu wypędzenia Żydów z niemieckiej strefy wpływów. W lipcu 1941 roku Hermann Göring upoważnił Reinharda Heydricha do przygotowania „ostatecznego rozwiązania” w całej Europie. Historycy nie znają dokładnej daty decyzji o zagładzie; zapadała ona w 1941 roku, w czasie wojny z ZSRR, gdy masowe rozstrzeliwania objęły całe społeczności żydowskie, z kobietami i dziećmi.
Na konferencji w Wannsee 20 stycznia 1942 roku urzędnicy SS, partii i ministerstw uzgadniali sposób przeprowadzenia „ostatecznego rozwiązania”, nie podejmowali jednak samej decyzji. Jego realizacja – getta, rozstrzeliwania, deportacje i obozy zagłady – kosztowała życie około sześciu milionów Żydów. Niemieckie dokumenty unikały mówienia wprost i pisały o „ewakuacji” czy „przesiedleniu”.
Źródła
W kronice
(20)20 tekstów używa tego pojęcia.
1941
1942
- 15 styczniaDeportacje z Łodzi do Chełmna
- 20 styczniaKonferencja w Wannsee
- 30 styczniaPrzemówienie Hitlera z 30 stycznia 1942
- 17 marcaPoczątek zagłady w Bełżcu
- 26 marcaGwiazda na drzwiach żydowskich mieszkań
- 27 majaGwiazda Dawida w Belgii i Francji
- 1 czerwcaRaport Bundu
- 22 lipcaObóz zagłady w Treblince
- 31 grudniaBilans roku 1942