Zagłada
Obóz koncentracyjny
KL – Konzentrationslager
Nazistowski obóz (KL), w którym SS bez sądu więziła przeciwników politycznych i innych prześladowanych, zmuszając ich do niewolniczej pracy. Z głodu, chorób i przemocy zginęła w nich ogromna liczba więźniów.
Pierwsze obozy powstały zaraz po przejęciu władzy przez nazistów w 1933 roku, a wzorem dla całego systemu stało się otwarte w marcu tego roku Dachau. Od 1934 roku obozy podlegały wyłącznie SS, a od 1942 roku jej Głównemu Urzędowi Gospodarczo-Administracyjnemu, który włączał więźniów do gospodarki wojennej. Więziono w nich komunistów i socjaldemokratów, duchownych, Świadków Jehowy, homoseksualistów, ludzi uznanych za „aspołecznych”, Żydów i Romów, a w czasie wojny setki tysięcy Polaków i obywateli innych okupowanych krajów.
W czasie wojny istniało kilkadziesiąt obozów głównych i ponad tysiąc podobozów. Zarejestrowano w nich około 1,65 miliona więźniów, z których zginęło około miliona lub więcej – z głodu, wyczerpania pracą, chorób, w egzekucjach i eksperymentach. Obóz koncentracyjny różnił się od obozu zagłady, choć Auschwitz i Majdanek łączyły obie funkcje.
Źródła
W kronice
(135)135 tekstów używa tego pojęcia.
1933
- 27 lutegoPożar Reichstagu
- 28 lutegoDekret o ochronie narodu i państwa
- 20 marcaObóz koncentracyjny w Dachau
- 23 marcaUstawa o pełnomocnictwach
- 24 marca„Judea Declares War on Germany”
- 1 kwietniaBojkot żydowskich sklepów
- 26 kwietniaPowstanie Gestapo
- 19 październikaNiemcy występują z Ligi Narodów
- 24 listopadaPrześladowania „aspołecznych”
1934
1936
1939
- 1 kwietniaKoniec hiszpańskiej wojny domowej
- 31 sierpniaProwokacja gliwicka
- 1 wrześniaOperacja Tannenberg
- 6 wrześniaZwiązek Południowej Afryki wypowiada wojnę Niemcom
- 6 wrześniaNiemcy zajmują Kraków
- 17 październikaCzechosłowacki Komitet Narodowy w Paryżu
- 28 październikaDemonstracje w Pradze
- 30 październikaBrytyjska biała księga o obozach koncentracyjnych
- 5 listopadaRaport z Oslo
- 6 listopadaSonderaktion Krakau
- 8 listopadaZamach Elsera
- 9 listopadaIncydent w Venlo
- 15 listopadaPogrzeb Jana Opletala
- 17 listopadaSonderaktion Prag
- 20 grudniaWielka Brytania uznaje Czechosłowacki Komitet Narodowy
1940
1941
- 1 marcaHimmler nakazuje rozbudowę Auschwitz
- 10 majaStrajk 100 000
- 27 majaStrajk górników w Nord-Pas-de-Calais
- 20 lipcaHimmler w Lublinie
- 2 sierpniaKonfiskata radioodbiorników w Norwegii
- 2 sierpniaZbrodnia w Czarnym Lesie
- 18 sierpniaWstrzymanie akcji T4
- 1 wrześniaGwiazda Dawida w Rzeszy
- 27 wrześniaPowstanie EAM
- 28 wrześniaBabi Jar
- 1 październikaObóz na Majdanku
- 1 grudniaRaport Jägera
- 7 grudniaDekret „Noc i mgła”
1942
1943
- 28 styczniaObowiązek pracy w III Rzeszy
- 16 lutegoUtworzenie STO we Francji
- 22 lutegoEgzekucja rodzeństwa Scholl
- 5 marcaKontrofensywa Mansteina
- 13 marcaLikwidacja getta krakowskiego
- 7 kwietniaSpotkanie Hitlera z Mussolinim w Klessheim
- 22 kwietniaPodpalenie getta warszawskiego
- 16 majaUpadek powstania w getcie warszawskim
- 24 majaMengele w Auschwitz
- 20 czerwcaOperacja Bellicose
- 30 czerwcaAresztowanie generała Roweckiego
- 7 lipcaDornberger i von Braun u Hitlera
- 24 lipcaOperacja Gomora
- 2 sierpniaCygański obóz rodzinny w Auschwitz
- 16 sierpniaPowstanie w getcie białostockim
- 17 sierpniaOperacja Hydra
- 29 sierpniaStan wyjątkowy w Danii
- 19 październikaZamówienie 12 000 rakiet V-2
- 3 listopadaAkcja „Dożynki”
- 15 listopadaRozkaz Himmlera w sprawie Romów
- 16 listopadaZamachy w Mediolanie
1944
- 15 styczniaAkcja „Burza”
- 26 lutegoWielki Tydzień
- 1 marcaStrajki w północnych Włoszech
- 19 marcaNiemcy zajmują Węgry
- 19 marcaPartyzanci jugosłowiańscy pod Triestem
- 13 czerwcaPierwsze pociski V-1
- 22 czerwcaOperacja „Bagration”
- 24 lipcaWyzwolenie Majdanka
- 1 sierpniaWybuch Powstania Warszawskiego
- 1 sierpniaZdobycie Kowna
- 1 sierpniaPowstanie Warszawskie
- 4 sierpniaWyzwolenie Rennes
- 5 sierpniaRzeź Woli
- 6 sierpniaCzarna niedziela w Krakowie
- 7 sierpniaProces spiskowców 20 lipca
- 20 sierpniaLotnicy alianccy w Buchenwaldzie
- 5 wrześniaPowstanie po upadku Starówki
- 8 wrześniaPierwsze rakiety V-2
- 10 wrześniaWyzwolenie Luksemburga
- 2 październikaKapitulacja Powstania Warszawskiego
- 15 październikaZamach strzałokrzyżowców na Węgrzech
- 23 listopadaWyzwolenie Strasburga
- 26 listopadaKoniec komór gazowych w Birkenau
- 17 grudniaMasakra pod Malmedy
1945
- 1 styczniaMasakra w Chenogne
- 13 styczniaOperacja wschodniopruska
- 17 styczniaWkroczenie do Warszawy
- 20 styczniaUcieczka z Prus Wschodnich
- 24 styczniaPoczątek bitwy o Poznań
- 24 styczniaBitwa o Poznań
- 27 styczniaWyzwolenie Auschwitz
- 23 lutegoKoniec bitwy o Poznań
- 15 marcaOstatnie miesiące V-2
- 29 marcaMasakra w Deutsch Schützen
- 30 marcaZdobycie Gdańska
- 31 marcaOdezwa Eisenhowera do Niemców
- 4 kwietniaWyzwolenie obozu Ohrdruf
- 9 kwietniaStracenie Dietricha Bonhoeffera
- 11 kwietniaWyzwolenie Buchenwaldu
- 13 kwietniaMasakra w Gardelegen
- 15 kwietniaWyzwolenie Bergen-Belsen
- 19 kwietniaSzwajcaria zamyka granicę
- 29 kwietniaWyzwolenie Dachau
- 4 majaNeuengamme i Cap Arcona
- 5 majaWyzwolenie Mauthausen
- 6 majaOstatnie walki Amerykanów w Europie
- 7 majaGöring w niewoli
- 23 majaŚmierć Himmlera
- 5 czerwcaDeklaracja berlińska
- 26 lipcaLaburzyści wygrywają wybory