Zagłada
Einsatzgruppen
grupy operacyjne Policji Bezpieczeństwa i SD
Grupy operacyjne Policji Bezpieczeństwa i SD, które szły za Wehrmachtem na zajmowane terytoria. W Polsce w 1939 roku mordowały elity, a od 1941 roku na wschodzie masowo rozstrzeliwały Żydów.
Działały już w Austrii i Czechach, ale w Polsce, w ramach operacji „Tannenberg”, po raz pierwszy mordowały na masową skalę: według list proskrypcyjnych zabijały inteligencję, duchownych i działaczy, a także Żydów. Dzieliły się na mniejsze Einsatzkommanda i Sonderkommanda. Podlegały Reinhardowi Heydrichowi, od września 1939 roku szefowi Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA).
Do napaści na ZSRR w czerwcu 1941 roku utworzono cztery grupy, A, B, C i D, liczące razem około 3 tysięcy ludzi i przydzielone do poszczególnych grup armii. Wspierane przez bataliony policji, oddziały SS, Wehrmacht i miejscowych kolaborantów zamordowały ponad milion ludzi, przede wszystkim Żydów, a także Romów, komunistów i chorych; do największych masakr należał Babi Jar we wrześniu 1941 roku. W procesie przed amerykańskim trybunałem w Norymberdze w latach 1947–1948 sądzono 24 ich dowódców.
Źródła
W kronice
(64)64 teksty używają tego pojęcia.
1939
- 31 sierpniaProwokacja gliwicka
- 1 wrześniaNiemcy napadają na Polskę
- 1 wrześniaOperacja Tannenberg
- 1 wrześniaKampania wrześniowa
- 3 wrześniaKrwawa niedziela w Bydgoszczy
- 4 wrześniaNiemcy przecinają korytarz pomorski
- 6 wrześniaNiemcy zajmują Kraków
- 27 wrześniaPowstanie Służby Zwycięstwu Polski
- 28 wrześniaKapitulacja Warszawy
- 18 październikaPlan Nisko
- 6 listopadaSonderaktion Krakau
- 23 listopadaOpaski z gwiazdą Dawida
1941
- 22 czerwcaAtak Niemiec na ZSRR
- 22 czerwcaPowstanie czerwcowe na Litwie
- 22 czerwcaBitwa pod Białymstokiem i Mińskiem
- 22 czerwcaOperacja Barbarossa
- 23 czerwcaMasakra w Ablindze
- 24 czerwcaNiemcy zajmują Wilno
- 28 czerwcaKocioł pod Białymstokiem i Mińskiem
- 1 lipcaNiemcy zajmują Rygę
- 2 lipcaPoczątek zbrodni w Ponarach
- 3 lipcaWojna letnia w Estonii
- 4 lipcaMord profesorów lwowskich
- 7 lipcaBitwa o Kijów (1941)
- 10 lipcaBitwa pod Smoleńskiem (1941)
- 20 lipcaHimmler w Lublinie
- 31 lipcaRozkaz Göringa dla Heydricha
- 31 sierpniaWielka prowokacja w Wilnie
- 1 wrześniaRząd Milana Nedicia
- 6 wrześniaGetto wileńskie
- 28 wrześniaBabi Jar
- 1 październikaAkcje jomkipurowe w getcie wileńskim
- 8 październikaBitwa nad Morzem Azowskim
- 12 październikaKrwawa niedziela w Stanisławowie
- 22 październikaMasakra w Odessie
- 24 październikaAkcja żółtych zaświadczeń
- 27 październikaManstein na Krymie
- 30 październikaOblężenie Sewastopola (1941–1942)
- 3 listopadaAkcje w getcie wileńskim w listopadzie
- 1 grudniaRaport Jägera
- 21 grudniaMasakra w Bogdanowce
- 25 grudniaDesant kerczeński
1942
1943
1944