TheSecondWar.pl
Oś czasu
Bitwy
Postacie
Miejsca
Serie
Słownik
en
Oś czasu
Bitwy
Postacie
Miejsca
Serie
Słownik
← Oś czasu
NSDAP
Tag
(28)
1919
wrzesień
12
Kluczowe wydarzenie
Hitler na zebraniu Niemieckiej Partii Robotników
12 września 1919 gefrajter Adolf Hitler, wysłany przez propagandystów Reichswehry, przyszedł na zebranie małej monachijskiej DAP. Wkrótce do niej wstąpił.
1920
luty
24
Powstanie NSDAP
24 lutego 1920 w monachijskiej Hofbräuhaus Hitler odczytał 25-punktowy program, a DAP przyjęła nazwę Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników.
1921
październik
05
Powstanie SA
5 października 1921 „sekcja gimnastyczno-sportowa” NSDAP przyjęła nazwę Sturmabteilung (SA). Z bojówki do ochrony wieców wyrosła armia brunatnych koszul.
1923
listopad
08
Kluczowe wydarzenie
Pucz monachijski
8 listopada 1923 Hitler ogłosił w piwiarni Bürgerbräukeller „rewolucję narodową”. Następnego dnia policja bawarska rozbiła pochód puczystów pod Feldherrnhalle.
1924
kwiecień
01
Wyrok na Hitlera
1 kwietnia 1924 sąd w Monachium skazał Hitlera za pucz na pięć lat twierdzy, najniższą możliwą karę. Ludendorffa uniewinniono, a Hitler wyszedł już w grudniu.
1925
kwiecień
04
Powstanie SS
4 kwietnia 1925 w Monachium powstała ośmioosobowa straż Hitlera. Jesienią przyjęła nazwę Schutzstaffel (SS), a za Himmlera stała się aparatem terroru.
lipiec
18
Wydanie „Mein Kampf”
18 lipca 1925 ukazał się pierwszy tom „Mein Kampf”, napisanej w więzieniu książki Hitlera. Zapowiadał w niej wojnę o przestrzeń życiową i walkę z Żydami.
1929
sierpień
31
Plan Younga
31 sierpnia 1929 w Hadze przyjęto plan Younga. Reparacje rozłożono do 1988 roku, a sprzymierzeni obiecali opuścić Nadrenię do 30 czerwca 1930.
1930
wrzesień
14
Kluczowe wydarzenie
Wybory do Reichstagu w 1930 roku
14 września 1930 NSDAP zdobyła 18,3 procent głosów i 107 mandatów. Partia Hitlera z marginesu stała się drugą siłą w Reichstagu, a republika straciła większość.
1932
kwiecień
10
Hindenburg ponownie prezydentem
10 kwietnia 1932 Paul von Hindenburg wygrał drugą turę wyborów z 53 procentami głosów. Hitler zdobył prawie 37 procent, a prezydent zawdzięczał wygraną lewicy.
maj
30
Dymisja Brüninga
30 maja 1932 Heinrich Brüning ustąpił, gdy Hindenburg odmówił mu dekretów. Kanclerzem został z woli Schleichera Franz von Papen, a naziści dostali nowe wybory.
sierpień
30
Göring przewodniczącym Reichstagu
30 sierpnia 1932 nowy Reichstag wybrał Hermanna Göringa na przewodniczącego. NSDAP, największa partia w izbie, objęła trzeci urząd w państwie głosami Centrum.
listopad
21
Rozmowy Hindenburga z Hitlerem
21 listopada 1932 Hindenburg polecił Hitlerowi zbudować większość w Reichstagu. Hitler żądał władzy kanclerza prezydenckiego i 24 listopada usłyszał odmowę.
grudzień
03
Schleicher kanclerzem Niemiec
3 grudnia 1932 Hindenburg powołał na kanclerza generała Kurta von Schleichera. Chciał rozbić NSDAP i zyskać poparcie związków. Rządził niespełna dwa miesiące.
1933
styczeń
30
Kluczowe wydarzenie
Hitler kanclerzem Niemiec
30 stycznia 1933 Hindenburg mianował Hitlera kanclerzem Rzeszy. Konserwatyści Papena wierzyli, że go „obramują”. W kilka miesięcy zbudował dyktaturę.
luty
27
Pożar Reichstagu
27 lutego 1933 spłonęła sala obrad Reichstagu. Zatrzymano Holendra Marinusa van der Lubbego, a naziści ogłosili, że to sygnał komunistycznego powstania.
marzec
23
Kluczowe wydarzenie
Ustawa o pełnomocnictwach
23 marca 1933 Reichstag 444 głosami przeciw 94 dał rządowi Hitlera prawo uchwalania ustaw bez parlamentu i wbrew konstytucji. Przeciw była tylko SPD.
kwiecień
01
Bojkot żydowskich sklepów
1 kwietnia 1933 bojówki SA stanęły przed żydowskimi sklepami w całych Niemczech. Była to pierwsza ogólnokrajowa akcja nazistowskiego państwa przeciw Żydom.
maj
02
Likwidacja związków zawodowych w Niemczech
2 maja 1933 SA, SS i nazistowskie komórki zakładowe zajęły siedziby wolnych związków zawodowych i aresztowały ich przywódców. Związki wchłonął DAF.
czerwiec
21
Delegalizacja partii w Niemczech
W czerwcu 1933 SA rozpętała krwawy tydzień w Köpenick, 22 czerwca zakazano SPD, a do 5 lipca rozwiązały się wszystkie inne partie. Została tylko NSDAP.
lipiec
14
NSDAP jedyną partią w Niemczech
14 lipca 1933 rząd Hitlera uchwalił ustawę, według której NSDAP była jedyną partią w Niemczech. Tego dnia przyjął też ustawę o przymusowej sterylizacji.
1934
lipiec
20
SS niezależne od SA
20 lipca 1934 Hitler w nagrodę za noc długich noży wyłączył SS spod władzy SA. SS została samodzielną organizacją w ramach NSDAP, podległą tylko jemu.
25
Pucz lipcowy w Austrii
25 lipca 1934 austriaccy esesmani wdarli się do urzędu kanclerskiego w Wiedniu i zastrzelili Dollfußa. Pucz upadł, a Mussolini wysłał wojska nad Brenner.
1936
grudzień
01
Ustawa o Hitlerjugend
1 grudnia 1936 ustawa uczyniła Hitlerjugend państwową organizacją całej niemieckiej młodzieży. Przymus służby dla chłopców i dziewcząt wprowadzono w 1939 roku.
1939
listopad
08
Zamach Elsera
8 listopada 1939 w monachijskiej piwiarni Bürgerbräukeller wybuchła bomba stolarza Georga Elsera. Hitler wyszedł 13 minut wcześniej. Zginęło osiem osób.
1942
kwiecień
26
Ostatnie posiedzenie Reichstagu
26 kwietnia 1942 Reichstag zebrał się po raz ostatni. Uchwałą przez aklamację uznał, że Hitler nie jest związany prawem i może usunąć każdego, także sędziego.
1944
październik
18
Volkssturm
18 października 1944 Himmler ogłosił w Bartenstein w Prusach Wschodnich powołanie Volkssturmu – pospolitego ruszenia mężczyzn w wieku od 16 do 60 lat.
1945
maj
02
Ucieczka z bunkra
W nocy z 1 na 2 maja 1945 ludzie z bunkra Hitlera próbowali przebić się z Berlina. Krebs i Burgdorf zastrzelili się, Bormann zginął w czasie ucieczki.