Maj 1945

maj

• 01

  • Śmierć Goebbelsów1 maja 1945 Joseph i Magda Goebbelsowie otruli w bunkrze pod Kancelarią Rzeszy sześcioro swoich dzieci, a potem sami odebrali sobie życie.
  • Tito w Trieście1 maja 1945 do Triestu weszły jugosłowiańska 4 Armia i IX Korpus, a 2 maja Nowozelandczycy. Czterdzieści dni rządów Jugosłowian przyniosło aresztowania i mordy.
  • Lądowanie na Tarakanie1 maja 1945 australijska 26 Brygada z oddziałami USA i Holandii wylądowała na Tarakanie u wybrzeży Borneo. Walki o wyspę naftową trwały do czerwca.
• 02

  • Flaga nad Reichstagiem2 maja 1945 skapitulował niemiecki garnizon Reichstagu. Czerwony sztandar zawisł na dachu już 30 kwietnia; słynne zdjęcie Chałdieja było inscenizacją.
  • Kluczowe wydarzenieKapitulacja Berlina2 maja 1945 gen. Helmuth Weidling poddał Berlin gen. Czujkowowi i rozkazał garnizonowi złożyć broń. Dzień wcześniej rokowania Krebsa nie dały wyniku.
  • Kapitulacja wojsk niemieckich we Włoszech2 maja 1945 o 14.00 czasu lokalnego weszła w życie kapitulacja z Caserty. Niemieckie wojska we Włoszech złożyły broń jako pierwszy cały front Rzeszy.
  • Ucieczka z bunkraW nocy z 1 na 2 maja 1945 ludzie z bunkra Hitlera próbowali przebić się z Berlina. Krebs i Burgdorf zastrzelili się, Bormann zginął w czasie ucieczki.
• 03

  • Wyzwolenie Rangunu3 maja 1945 indyjska 26 Dywizja, wysadzona z morza w operacji „Dracula”, zajęła bez walki Rangun, opuszczony przez Japończyków kilka dni wcześniej.
• 04

  • Koniec wojny podwodnej4 maja 1945 Dönitz nakazał U-Bootom przerwać walkę. Dzień wcześniej w Kilonii zatopiono „Admirala Hippera”, a ponad 200 U-Bootów zatopiły ich załogi.
  • Kapitulacja na Pustaci Lüneburskiej4 maja 1945 w namiocie Montgomery’ego pod Lüneburgiem Niemcy podpisali kapitulację wojsk w Holandii, północno-zachodnich Niemczech i Danii.
  • Neuengamme i Cap Arcona3 maja 1945 RAF zatopił w Zatoce Lubeckiej statki z więźniami Neuengamme; zginęło około 7 tysięcy ludzi. 4 maja Brytyjczycy weszli do pustego obozu.
• 05

  • Powstanie praskiePraga powstała przeciw Niemcom 5 maja 1945. Po czterech dniach walk na barykadach Czesi 8 maja zawarli z gen. Toussaintem układ o wyjściu Niemców z miasta.
  • Kapitulacja w Wageningen5 maja 1945 w Wageningen gen. Blaskowitz przyjął od Kanadyjczyków warunki złożenia broni przez wojska niemieckie w Holandii. Dokument podpisano 6 maja.
  • Wyzwolenie Mauthausen5 maja 1945 patrol amerykańskiej 11 Dywizji Pancernej dotarł do Gusen i Mauthausen. W kompleksie obozów zginęło co najmniej 90 tysięcy ludzi.
  • Kamikaze pod Okinawą w maju3–4 maja 1945 piąta operacja „Kikusui” zatopiła pod Okinawą niszczyciele Luce, Morrison i Little. 11 maja kamikaze trafili lotniskowiec „Bunker Hill”.
  • Ofiary balonu w Bly5 maja 1945 pod Bly w Oregonie bomba z japońskiego balonu fu-go zabiła ciężarną Elsie Mitchell i pięcioro dzieci – jedyne ofiary wroga na lądzie USA.
• 06

  • Ostatnie walki Amerykanów w Europie6 maja 1945 Amerykanie wkroczyli do Pilzna, a w Alpach dogasał opór Niemców. Pojedyncze starcia trwały jeszcze 7 i 8 maja, do wejścia w życie kapitulacji.
• 07

  • Strzelanina na placu Dam7 maja 1945 niemieccy marynarze ostrzelali tłum świętujący wyzwolenie na placu Dam w Amsterdamie. Zginęły co najmniej 32 osoby, ponad 100 zostało rannych.
  • Kluczowe wydarzenieKapitulacja w Reims7 maja 1945 o 2.41 gen. Alfred Jodl podpisał w kwaterze Eisenhowera w Reims bezwarunkową kapitulację wszystkich niemieckich sił zbrojnych.
  • Göring w niewoli7 maja 1945 uwolniony z aresztu SS Hermann Göring oddał się w Austrii w ręce Amerykanów. Liczył na rozmowy z Eisenhowerem, trafił do więzienia i przed trybunał.
• 08

  • Kluczowe wydarzenieDzień Zwycięstwa w Europie8 maja 1945 Zachód świętował kapitulację Niemiec – Londyn, Paryż i Nowy Jork. Broń zamilkła o 23.01; w Polsce radość mąciła niepewność.
  • Kapitulacja Kurlandii8 maja 1945 na rozkaz Dönitza Grupa Armii „Kurlandia” gen. Carla Hilperta skapitulowała przed Frontem Leningradzkim. Do niewoli poszło ok. 190 tys. ludzi.
  • Kluczowe wydarzenieKapitulacja w Karlshorst8 maja 1945 w Berlinie-Karlshorst Keitel, Friedeburg i Stumpff podpisali przed Żukowem i Tedderem ostateczny akt bezwarunkowej kapitulacji Niemiec.
  • Kapitulacja rządu Tisy8 maja 1945 w Kremsmünster w Austrii zbiegły rząd Republiki Słowackiej premiera Štefana Tisy oddał się pod władzę amerykańskiego XX Korpusu.
  • Podział Indochin na 16 równoleżniku8 maja 1945 w San Francisco USA zapewniły Francję, że nie kwestionują jej zwierzchnictwa nad Indochinami. Podział kraju na 16 równoleżniku ustalono w lipcu.
• 09

  • Dzień Zwycięstwa w ZSRRDekretem z 8 maja 1945 ZSRR ustanowił 9 maja Dniem Zwycięstwa. Wieczorem Stalin ogłosił koniec wojny z Niemcami, a Moskwa oddała salut 30 salw.
  • Armia Czerwona w PradzeRankiem 9 maja 1945 czołgi Koniewa wjechały do Pragi. Do 11 maja poddała się Grupa Armii „Środek”, a Amerykanie stali na linii pod Pilznem.
  • Wyzwolenie Wysp Normandzkich9 maja 1945 na niszczycielu HMS Bulldog skapitulował niemiecki garnizon Guernsey, a po nim Jersey. Skończyła się prawie pięcioletnia okupacja.
  • Kapitulacja na Bornholmie9 maja 1945 radziecki desant przyjął kapitulację niemieckiego garnizonu duńskiej wyspy Bornholm, dzień po nalotach na Rønne i Nexø.
• 11

  • Zdobycie Wewak11 maja 1945 australijska 6 Dywizja zajęła Wewak, ostatnią dużą bazę japońskiej 18 Armii na Nowej Gwinei. Jej resztki walczyły w górach do sierpnia.
• 14

  • Nalot na Nagoję 14 maja14 maja 1945 472 B-29 spaliło w dzień północną Nagoję wraz z zamkiem. W nocy 16/17 maja spłonęło południe miasta; oba naloty zabiły ok. 3,9 tys. ludzi.
  • Walki na południowych FilipinachW połowie maja 1945 amerykańska 8 Armia i filipińscy partyzanci walczyli z Japończykami na Mindanao, Negros i Cebu. Najcięższe boje toczyły się pod Davao.
• 15

  • Bitwa w Cieśninie MalakkaW nocy z 15 na 16 maja 1945 brytyjskie niszczyciele zatopiły koło Penangu japoński krążownik ciężki „Haguro”. Zginęło od około 750 do ponad 900 ludzi.
• 20

  • Koniec powstania na Texelu20 maja 1945 Kanadyjczycy zakończyli rozbrajanie Niemców na Texelu, gdzie od kwietnia walczyli zbuntowani Gruzini z Wehrmachtu. Zginęło ok. 1500 ludzi.
• 23

  • Aresztowanie rządu flensburskiego23 maja 1945 we Flensburgu-Mürwik wojska brytyjskie na rozkaz Eisenhowera aresztowały Dönitza, Jodla i ministrów ostatniego rządu III Rzeszy.
  • Śmierć HimmleraZatrzymany 21 maja 1945 z fałszywymi papierami Himmler ujawnił w brytyjskim obozie, kim jest. 23 maja w Lüneburgu rozgryzł kapsułkę z cyjankiem i zmarł.
• 25

  • Ostatnie walki w Jugosławii25 maja 1945 armia jugosłowiańska złamała opór ustaszy pod Odžakiem. Dziesięć dni wcześniej pod Bleiburgiem skończył się odwrót wojsk NDH; jeńców mordowano.
• 29

  • Nalot na JokohamęPod koniec maja 1945 B-29 spaliły Tokio (noce 23/24 i 25/26 V) i Jokohamę (29 V, 454 bombowce z eskortą P-51). Zginęły tysiące cywilów.
  • Kryzys lewantyński29 maja 1945 wojska francuskie zaatakowały parlament w Damaszku i ostrzelały miasto. Interwencja Brytyjczyków zmusiła Francuzów do powrotu do koszar.