Podziemie
Delegatura Rządu na Kraj
Delegatura Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Kraj
Konspiracyjne przedstawicielstwo rządu RP na uchodźstwie w okupowanej Polsce, kierujące cywilnym pionem Państwa Podziemnego. Działała od grudnia 1940 do lipca 1945 roku.
Pierwszym Delegatem Rządu został w grudniu 1940 roku Cyryl Ratajski, po nim Jan Piekałkiewicz, aresztowany przez Gestapo w 1943 roku, a następnie Jan Stanisław Jankowski, od 1944 roku wicepremier stojący na czele Krajowej Rady Ministrów. Delegatura miała departamenty odpowiadające przedwojennym ministerstwom – spraw wewnętrznych, informacji i prasy, oświaty, sprawiedliwości, pracy i opieki społecznej i inne – oraz sądy specjalne. Doradzało jej przedstawicielstwo stronnictw politycznych, od 1944 roku Rada Jedności Narodowej. Przy Delegaturze działała Rada Pomocy Żydom „Żegota”.
Delegatura przygotowywała administrację na czas wyzwolenia; w akcji „Burza” jej przedstawiciele mieli ujawniać się wobec Armii Czerwonej. W marcu 1945 roku NKWD podstępnie aresztowało Jankowskiego i innych przywódców podziemia, osądzonych w procesie szesnastu. 1 lipca 1945 roku Delegatura i Rada Jedności Narodowej rozwiązały się.
Źródła
- Delegatura Rządu na Kraj · Wikipedia (pl)
- dzieje.pl · 80 lat temu prof jan piekalkiewicz zostal delegatem rzadu na kraj
- ipn.gov.pl · 214965,Smierc Jana Stanislawa Jankowskiego Delegata Rzadu RP na Kraj
- przystanekhistoria.pl · 89446,polskie panstwo podziemne konspiracja wojskowa i cywilna pod okupacja niemiecka
W kronice
(26)26 tekstów używa tego pojęcia.
1940
1942
1943
1944