Maj 1940

maj

• 08

  • Kluczowe wydarzenieDebata norweska7–8 maja 1940 Izba Gmin rozliczała rząd z klęski w Norwegii. Chamberlain wygrał głosowanie 281 do 200, ale bunt konserwatystów przesądził o jego upadku.
• 10

  • Kluczowe wydarzenieNiemcy atakują na Zachodzie10 maja 1940 Wehrmacht uderzył na Holandię, Belgię i Luksemburg. Sprzymierzeni ruszyli w głąb Belgii, a czołgi Kleista weszły w Ardeny, ku Mozie i Francji.
  • Kluczowe wydarzenieChurchill premierem10 maja 1940, w dniu niemieckiej ofensywy na zachodzie, Chamberlain podał się do dymisji, a król powierzył Churchillowi utworzenie rządu koalicyjnego.
  • Brytyjczycy zajmują Islandię10 maja 1940 około 750 brytyjskich żołnierzy piechoty morskiej bez walki zajęło Reykjavík. 17 maja przypłynęła brygada armii, a marines wkrótce odpłynęli.
  • Zdobycie fortu Eben-Emael10 maja 1940 szybowce z niemieckimi saperami spadochronowymi wylądowały na dachu belgijskiego fortu Eben-Emael. Załoga skapitulowała następnego dnia.
  • Bitwa o Hagę10 maja 1940 Niemcy wysadzili desant pod Hagą, by pojmać królową i rząd Holandii. Holendrzy odbili trzy lotniska i do wieczora rozbili większość desantu.
• 11

  • Niemcy zajmują Luksemburg10 maja 1940 trzy dywizje pancerne Guderiana przeszły przez neutralny Luksemburg. Wielka księżna i rząd uciekli do Francji, 11 maja kraj był okupowany.
• 12

  • Bitwa pod Hannut12 maja 1940 pod Hannut francuski Korpus Kawalerii starł się z czołgami Hoepnera. Tego dnia Belgowie wysadzali mosty na Mozie przed nadchodzącymi Niemcami.
• 13

  • Królowa Wilhelmina w Londynie13 maja 1940 królowa Wilhelmina opuściła Holandię na pokładzie HMS Hereward i dotarła do Anglii. Tego samego dnia w ślad za nią odpłynął rząd de Geera.
  • Kluczowe wydarzeniePrzełamanie pod Sedanem13 maja 1940 po ośmiogodzinnym nalocie piechota Guderiana sforsowała Mozę pod Sedanem, a Rommel pod Dinant. 15 maja Niemcy wyszli w otwarte pole.
  • Krew, znój, łzy i pot13 maja 1940 Churchill w pierwszym przemówieniu jako premier zaoferował Izbie Gmin „krew, znój, łzy i pot”. Izba poparła nowy rząd 381 głosami.
  • Bitwy o Grebbeberg i Afsluitdijk13 maja 1940 Niemcy przełamali holenderską linię Grebbe na wzgórzu Grebbeberg. Na północy umocnienia Kornwerderzand na wale Afsluitdijk utrzymały się do końca.
• 14

  • Ochotnicza Obrona Lokalna14 maja 1940 Anthony Eden wezwał przez radio mężczyzn w wieku 17–65 lat do Ochotniczej Obrony Lokalnej. Pięć dni wcześniej pobór objął mężczyzn do 36 lat.
  • Kluczowe wydarzenieBombardowanie Rotterdamu14 maja 1940 Luftwaffe zbombardowała Rotterdam w trakcie rokowań o kapitulację miasta. Wieczorem Holandia złożyła broń, z wyjątkiem walczącej dalej Zelandii.
• 15

  • RAF rozpoczyna bombardowania Zagłębia Ruhry15 maja 1940, dzień po zniszczeniu Rotterdamu, brytyjski gabinet wojenny zezwolił na naloty na Zagłębie Ruhry. Tej nocy poleciało tam 99 bombowców RAF.
• 16

  • Churchill w Paryżu16 maja 1940 Churchill przyleciał do Paryża. Gamelin przyznał, że nie ma odwodu, w ogrodzie MSZ płonęły archiwa, a Londyn zgodził się dać więcej myśliwców.
• 17

  • Niemcy zajmują Brukselę i Antwerpię17 maja 1940 Niemcy weszli do Brukseli, ogłoszonej miastem otwartym, a 18 maja do Antwerpii. Sprzymierzeni opuścili linię Dyle po przełamaniu nad Mozą.
• 18

  • Weygand zastępuje Gamelina18 maja 1940 Reynaud przebudował rząd i uczynił Pétaina wicepremierem, a 19 maja odwołał Gamelina. Naczelne dowództwo objął 73-letni Weygand.
• 20

  • Niemcy docierają do kanału La Manche20 maja 1940 czołgi Guderiana zajęły Abbeville, a wieczorem stanęły nad morzem pod Noyelles. Armie sprzymierzonych w Belgii i we Flandrii zostały odcięte.
• 23

  • Internowanie Oswalda Mosleya23 maja 1940 policja zatrzymała Oswalda Mosleya i czołowych działaczy Brytyjskiej Unii Faszystów. Rząd Churchilla rozszerzył prawo internowania bez sądu.
• 24

  • Alianci postanawiają opuścić Norwegię24 maja 1940 Londyn postanowił w tajemnicy przed Norwegami wycofać wojska z północnej Norwegii. Klęska we Francji odebrała sens walce o Narwik.
  • Rozkaz zatrzymania pod Dunkierką24 maja 1940 Hitler zatwierdził wstrzymanie czołgów przed Dunkierką. Do 26 maja alianci umocnili obronę, a Niemcy zdobyli Boulogne i Calais.
• 25

  • ZSRR oskarża Litwę25 maja 1940 Mołotow oskarżył Litwę o porywanie żołnierzy z radzieckich baz. Spreparowany spór był wstępem do ultimatum i zajęcia kraju w połowie czerwca.
• 26

  • Kluczowe wydarzenieOperacja Dynamo26 maja 1940 Admiralicja ruszyła z ewakuacją wojsk okrążonych pod Dunkierką. Do 4 czerwca okręty i małe statki przewiozły do Anglii ponad 338 tysięcy żołnierzy.
• 27

  • Masakra w Vinkt27 maja 1940 żołnierze niemieckiej 225 Dywizji Piechoty rozstrzelali w Vinkt i Meigem we Flandrii dziesiątki cywilów. Zamordowano co najmniej 86 osób.
• 28

  • Kapitulacja Belgii28 maja 1940 o 4.00 armia belgijska złożyła broń. Król Leopold III, wbrew rządowi, został w kraju jako jeniec, a ministrowie kontynuowali wojnę z Francji.
  • Kryzys w gabinecie wojennym25–28 maja 1940 Halifax chciał sondować przez Mussoliniego warunki pokoju. Churchill, poparty przez Chamberlaina i laburzystów, przekonał rząd do dalszej walki.
• 31

  • Bombardowania ChongqinguOd 18 maja 1940 japońskie lotnictwo w operacji 101 dzień po dniu bombardowało Chongqing, wojenną stolicę Chin, by złamać wolę oporu rządu Czang Kaj-szeka.