Listopad 1943

listopad

• 01

  • Lądowanie na Bougainville1 listopada 1943 amerykańska 3 Dywizja Piechoty Morskiej wylądowała przy przylądku Torokina na Bougainville. Walki na wyspie trwały do końca wojny.
• 02

  • Bitwa w Zatoce Cesarzowej AugustyW nocy z 1 na 2 listopada 1943 krążowniki admirała Merrilla odparły japoński zespół zmierzający ku przyczółkowi na Bougainville. Japończycy stracili dwa okręty.
• 03

  • Kluczowe wydarzenieAkcja „Dożynki”3–4 listopada 1943 SS i policja rozstrzelały na Majdanku, w Trawnikach i w Poniatowej około 42 tysięcy Żydów, ostatnich robotników przymusowych Lubelszczyzny.
• 05

  • Bomby na Watykan5 listopada 1943 samotny samolot zrzucił bomby na Watykan i zniszczył pracownię mozaik. Sprawcy nie ustalono, najczęściej wskazuje się faszystów z RSI.
• 06

  • Kluczowe wydarzenieWyzwolenie KijowaRankiem 6 listopada 1943 wojska 1 Frontu Ukraińskiego gen. Watutina zajęły zrujnowany Kijów — w przeddzień rocznicy rewolucji październikowej.
• 09

  • Natarcie na Linię ZimowąNa początku listopada 1943 alianci doszli do Garigliano i uderzyli na linię Bernhardta, lecz wyczerpana 5 Armia musiała 15 listopada przerwać natarcie.
  • De Gaulle jedynym przewodniczącym FKWN9 listopada 1943 de Gaulle przebudował Komitet Wyzwolenia Narodowego. Giraud odszedł z niego i pozostał tylko naczelnym wodzem armii francuskiej.
  • Fałszywy „Le Soir”9 listopada 1943 belgijskie podziemie rozprowadziło w Brukseli fałszywy numer kolaboracyjnego „Le Soir”, kpiący z niemieckich klęsk na wschodzie.
• 11

  • Lotniskowce nad Rabaulem5 i 11 listopada 1943 samoloty z amerykańskich lotniskowców uderzyły na Rabaul. Japońska flota opuściła bazę, a grupy lotnicze admirała Kogi poniosły klęskę.
• 12

  • Bitwa o Leros12 listopada 1943 Niemcy wylądowali na Leros i zrzucili spadochroniarzy. Po pięciu dniach walk 16 listopada Brytyjczycy i Włosi skapitulowali.
• 15

  • Alianckie Ekspedycyjne Siły Powietrzne15 listopada 1943 powstało dowództwo lotnictwa taktycznego inwazji na Francję pod wodzą Leigh-Mallory’ego. Sztab całej inwazji, SHAEF, powstał w lutym 1944.
  • Rozkaz Himmlera w sprawie Romów15 listopada 1943 okólnik dla okupowanego ZSRR nakazał zrównać „wędrownych” Romów z Żydami i kierować ich do obozów. Dekret oświęcimski był już w grudniu 1942.
• 16

  • Zamachy w MediolanieW połowie listopada 1943 w Mediolanie i innych miastach północnych Włoch narastały zamachy komunistycznych grup GAP na Niemców i faszystów z Salò.
  • Nalot na Vemork16 listopada 1943 amerykańskie bombowce zaatakowały elektrownię i fabrykę ciężkiej wody w Vemork oraz zakłady w Rjukanie. Zginęło ponad 20 Norwegów.
  • Zatopienie USS CorvinaW nocy z 16 na 17 listopada 1943 japoński okręt podwodny I-176 zatopił na południe od Truku wynurzony amerykański okręt USS Corvina. Zginęło 82 marynarzy.
• 18

  • Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy powietrznej o BerlinW nocy z 18 na 19 listopada 1943 444 samoloty RAF zaatakowały Berlin. Chmury rozproszyły bomby, zginęło ok. 130–150 osób. Tak zaczęła się bitwa o Berlin.
• 19

  • Powstanie w obozie janowskim19 listopada 1943 Niemcy wymordowali żydowskich więźniów obozu janowskiego we Lwowie. Wieczorem zbuntowała się „Brygada Śmierci” z Sonderkommando 1005.
• 20

  • Kluczowe wydarzenieLądowanie na Tarawie20 listopada 1943 marines wylądowali na Betio w atolu Tarawa, a piechota armii na Makinie. Rafa, odpływ i bunkry zamieniły pierwszy dzień w rzeź.
  • Ósma Armia nad Sangro20 listopada 1943 brytyjska 78 Dywizja uchwyciła przyczółek za Sangro, ale ulewy i powódź znów zatrzymały 8 Armię Montgomery’ego przed linią Bernhardta.
• 22

  • Konferencja kairska22–26 listopada 1943 Roosevelt, Churchill i Czang Kaj-szek obradowali w Kairze o wojnie z Japonią. Uzgodnili deklarację o zwrocie Chinom Mandżurii i Tajwanu.
• 25

  • Bitwa koło przylądka St. GeorgeW nocy 25 listopada 1943 niszczyciele komandora Arleigha Burke’a zatopiły trzy z pięciu japońskich niszczycieli wracających z Buki, bez żadnych strat własnych.
  • Nalot na Rangun25 listopada 1943 Amerykanie i RAF zaczęli wspólną ofensywę lotniczą na Rangun. Pierwszego dnia chmury zatrzymały liberatory, a cel trafiły tylko B-25.
• 26

  • Wyzwolenie Homla26 listopada 1943 wojska Frontu Białoruskiego Rokossowskiego zajęły zrujnowany Homel, pierwsze miasto obwodowe Białorusi odbite z rąk Niemców.
• 27

  • Naloty na Berlin w listopadzieTrzy wielkie nocne naloty RAF z 22–27 listopada 1943 spustoszyły Berlin. Spłonęły Kościół Pamięci i opera, zginęło kilka tysięcy ludzi.
• 28

  • Kluczowe wydarzenieKonferencja teherańska28 listopada 1943 w Teheranie spotkali się Stalin, Roosevelt i Churchill. Zapadła decyzja o inwazji na Francję w maju 1944, o Polsce mówiono bez jej rządu.
• 29

  • Drugie posiedzenie AVNOJ w Jajcach29 listopada 1943 w bośniackim Jajcach partyzancka rada AVNOJ ogłosiła się najwyższą władzą Jugosławii, powołała rząd Tity i zakazała powrotu królowi.
• 30

  • Japońska polityka żywnościowa na MalajachPod koniec listopada 1943 japoński gubernator Penangu nakazał rodzinom uprawiać własną żywność. Malaje, odcięte od importu ryżu, coraz bardziej głodowały.