Sierpień 1944

sierpień

• 01

  • Kluczowe wydarzenieWybuch Powstania Warszawskiego1 sierpnia 1944 o 17:00 oddziały Armii Krajowej uderzyły na Niemców w Warszawie, by wyzwolić stolicę, zanim wkroczy do niej Armia Czerwona.
  • Zdobycie Kowna1 sierpnia 1944 5 Armia 3 Frontu Białoruskiego zdobyła Kowno, dawną stolicę Litwy. Kilka tygodni wcześniej Niemcy zlikwidowali tu obóz powstały z getta.
  • Koniec walk na Tinianie1 sierpnia 1944 Amerykanie ogłosili zdobycie Tinianu. Garnizon zginął niemal cały, a wyspa stała się jedną z największych baz B-29.
• 03

  • Zdobycie Myitkyiny3 sierpnia 1944 po 78 dniach oblężenia chińskie dywizje i Amerykanie Stilwella zajęli Myitkyinę, najważniejsze japońskie miasto północnej Birmy.
• 04

  • Wyzwolenie Florencji4 sierpnia 1944 Nowozelandczycy i Południowoafrykańczycy weszli do południowej Florencji. Nocą Niemcy wysadzili mosty na Arno – ocalał tylko Ponte Vecchio.
  • Wyzwolenie Rennes4 sierpnia 1944 amerykańska 8 Dywizja Piechoty weszła do Rennes, opuszczonego nocą przez Niemców. 3 Armia Pattona rozlewała się po Bretanii.
• 05

  • Kluczowe wydarzenieRzeź Woli5 sierpnia 1944 policja i SS Heinza Reinefartha zaczęły mordować ludność warszawskiej Woli. W trzy dni zginęło od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy cywilów.
  • Ucieczka z Cowry5 sierpnia 1944 ok. 1100 japońskich jeńców rzuciło się na druty obozu pod Cowrą w Australii. Zginęło 231 Japończyków i czterech Australijczyków.
• 06

  • Czarna niedziela w Krakowie6 sierpnia 1944 Niemcy przeprowadzili w Krakowie największą łapankę okupacji. Około 6–8 tys. mężczyzn trafiło jako zakładnicy do obozu w Płaszowie.
  • Zbrodnia w Baligrodzie6 sierpnia 1944 sotnia UPA „Burłaki” napadła na Baligród w Bieszczadach i zamordowała kilkudziesięciu polskich mężczyzn. Pomnik ofiar wymienia 42 nazwiska.
• 07

  • Proces spiskowców 20 lipca7 sierpnia 1944 przed Trybunałem Ludowym Rolanda Freislera stanęli pierwsi spiskowcy 20 lipca. Ośmiu skazanych powieszono 8 sierpnia w Plötzensee.
• 09

  • Spór o drogę do JaponiiLatem 1944 Amerykanie spierali się, czy uderzyć na Luzon, czy na Formozę. Roosevelt sprzyjał MacArthurowi, lecz decyzję podjęli szefowie sztabów 3 X.
• 10

  • Koniec walk na Guamie10 sierpnia 1944 Amerykanie ogłosili koniec zorganizowanego oporu na Guamie. Dzień później w jaskiniach Mataguac zginął gen. Obata.
  • Nalot na PalembangW nocy z 10 na 11 sierpnia 1944 B-29 z Cejlonu zaatakowały rafinerię Pladjoe w Palembangu i zaminowały rzekę Musi. Rafineria ucierpiała niewiele.
• 14

  • Kluczowe wydarzenieKocioł pod Falaise14 sierpnia 1944 Kanadyjczycy i Polacy ruszyli na Falaise w operacji „Tractable”. Kocioł zamknięto 19–21 sierpnia pod Chambois i na Maczudze.
  • Zamieszki w Fort LawtonW nocy z 14 na 15 sierpnia 1944 czarnoskórzy żołnierze napadli w Fort Lawton w Seattle na włoskich jeńców. Rano znaleziono powieszonego Guglielma Olivotta.
• 15

  • Kluczowe wydarzenieOperacja „Dragoon”15 sierpnia 1944 amerykański VI Korpus wylądował w Prowansji między Cavalaire a Saint-Raphaël. Opór był słaby, a straty pierwszego dnia niewielkie.
  • Alianci przed Linią GotówW połowie sierpnia 1944 alianci stanęli nad Arno i Metauro, przed przedpolem Linii Gotów. 8 Armia potajemnie przegrupowywała się nad Adriatyk do natarcia.
• 17

  • Armia Czerwona u granic Prus Wschodnich17 sierpnia 1944 dywizje 5 Armii radzieckiej doszły nad Szeszupę na granicy Prus Wschodnich – po raz pierwszy w tej wojnie stanęły u granic Rzeszy.
• 18

  • Masakra w Courcelles18 sierpnia 1944 reksiści zabili w Courcelles 19 zakładników w odwecie za zamach na burmistrza Charleroi Oswalda Englebina. W dwa dni zginęło 27 cywilów.
• 19

  • Powstanie paryskie19 sierpnia 1944 policjanci zajęli prefekturę na wyspie Cité, a oddziały FFI płk. Rol-Tanguya podjęły w Paryżu walkę z garnizonem gen. von Choltitza.
  • Apel Uluotsa19 sierpnia 1944, gdy Armia Czerwona szła na Tartu, Jüri Uluots wezwał w radiu Estończyków do walki. Tego dnia do Paldiski wrócili ochotnicy z Finlandii.
• 20

  • Kluczowe wydarzeniePoczątek operacji jasko-kiszyniowskiej20 sierpnia 1944 wojska 2 i 3 Frontu Ukraińskiego uderzyły pod Jassami i Benderami. W kilka dni okrążyły niemiecką 6 Armię, a Rumunia wypadła z obozu Osi.
  • Lotnicy alianccy w Buchenwaldzie20 sierpnia 1944 do obozu Buchenwald przywieziono 168 zestrzelonych lotników alianckich, uznanych przez Niemców za „terrorystów”, a nie jeńców wojennych.
• 21

  • Konferencja w Dumbarton Oaks21 sierpnia 1944 w Waszyngtonie zaczęły się rozmowy USA, Wielkiej Brytanii i ZSRR, a potem Chin o powojennej organizacji. Powstał w nich zarys ONZ.
• 22

  • Koniec japońskiej inwazji na IndieW sierpniu 1944 rozbita japońska 15 Armia, ścigana w monsunie przez 14 Armię Slima, wycofała się z Manipuru za granicę Birmy, ku rzece Czinduin.
• 23

  • Kluczowe wydarzeniePrzewrót w Rumunii23 sierpnia 1944 król Michał I kazał aresztować marszałka Antonescu. Nowy rząd przerwał walkę z aliantami, a Niemcy stracili rumuńską ropę i front nad Prutem.
• 25

  • Kluczowe wydarzenieWyzwolenie Paryża25 sierpnia 1944 do Paryża weszły francuska 2 Dywizja Pancerna i amerykańska 4 DP. Gen. von Choltitz skapitulował, a de Gaulle przemówił w ratuszu.
• 26

  • Defilada na Polach Elizejskich26 sierpnia 1944 de Gaulle przeszedł pieszo Polami Elizejskimi wśród tłumów paryżan. Na placu Zgody i w Notre-Dame padły strzały.
• 28

  • Kapitulacja Tulonu i Marsylii28 sierpnia 1944 skapitulowały ostatnie niemieckie załogi Tulonu i Marsylii. Francuska Armia B zdobyła oba porty kilka tygodni przed terminem z planów.
• 29

  • Kluczowe wydarzenieSłowackie Powstanie Narodowe29 sierpnia 1944, gdy Wehrmacht wkraczał na Słowację, ppłk Ján Golian dał sygnał do powstania przeciw Niemcom i Tisie. Jego ośrodkiem była Bańska Bystrzyca.
• 30

  • Alianci nad Marną i w Rouen28 sierpnia 1944 czołgi Pattona sforsowały Marnę, a 30 sierpnia Kanadyjczycy weszli do Rouen. Niemcy uciekali za Sekwanę, bitwa o Normandię się kończyła.
• 31

  • Rząd Tymczasowy w ParyżuPod koniec sierpnia 1944 Rząd Tymczasowy Republiki Francuskiej przeniósł się z Algieru do Paryża i przejął administrację wyzwalanej Francji.
  • Armia Czerwona w Bukareszcie31 sierpnia 1944 do Bukaresztu weszły wojska 2 Frontu Ukraińskiego. Miasto było już wolne od Niemców, a Rumunia wciąż czekała na rozejm z ZSRR.