Wrzesień 1944

wrzesień

• 01

  • Kanadyjczycy w Dieppe1 września 1944 kanadyjska 2 Dywizja Piechoty weszła bez walki do Dieppe, gdzie dwa lata wcześniej poniosła krwawą klęskę. Niemcy odeszli dzień wcześniej.
• 03

  • Wyzwolenie Brukseli3 września 1944 wieczorem czołgi brytyjskiej Dywizji Pancernej Gwardii wjechały do Brukseli. Dzień wcześniej do Belgii weszli Amerykanie.
  • Wyzwolenie Lyonu3 września 1944 do Lyonu weszły 1 Dywizja Wolnych Francuzów, Amerykanie i FFI. Niemcy odeszli dzień wcześniej, wysadzając mosty na Rodanie i Saonie.
• 04

  • Zawieszenie broni między Finlandią a ZSRR4 września 1944 rano Finowie przerwali ogień na całym froncie. Armia Czerwona strzelała jeszcze dobę, do 5 września, a delegacja fińska ruszyła do Moskwy.
  • Koniec operacji „Outward”4 września 1944 z Anglii wystartowały ostatnie balony operacji Outward. W ciągu dwóch i pół roku Brytyjczycy wypuścili nad Europę 99 142 balony.
  • Wyzwolenie Antwerpii4 września 1944 brytyjska 11 Dywizja Pancerna i belgijski ruch oporu zajęli Antwerpię z prawie nietkniętym portem. Ujście Skaldy zostało w rękach Niemców.
• 05

  • Powstanie po upadku StarówkiNa początku września 1944 Warszawa walczyła dalej po utracie Starego Miasta. 5–6 września padło Powiśle, a w głodującym Śródmieściu zaczęto mówić o kapitulacji.
  • Nowe korpusy amerykańskie w Europie i na PacyfikuWe wrześniu 1944 za ocean wyruszyły sztaby III i XVI Korpusu USA do Europy i IX Korpusu na Pacyfik. XXI Korpus przybył do Europy dopiero w listopadzie.
  • Konwencja celna Beneluksu5 września 1944 roku w Londynie rządy emigracyjne Belgii, Holandii i Luksemburga podpisały konwencję celną, która dała początek Beneluksowi.
• 06

  • Od zaciemnienia do półmroku6 września 1944 Londyn zapowiedział złagodzenie zaciemnienia i zawiesił obowiązkowe szkolenie Home Guard. Od 17 września blackout zastąpił „dim-out”.
  • Wyzwolenie Gandawy i Liège6 września 1944 Brytyjczycy z 7 Dywizji Pancernej wyzwolili Gandawę. Liège zajęła 7–8 września amerykańska 3 Dywizja Pancerna, a nie wojska brytyjskie.
• 08

  • Wyzwolenie Ostendy8 września 1944 kanadyjskie samochody pancerne wjechały do Ostendy, opuszczonej przez Niemców bez walki. 9 września miasto zajęła piechota kanadyjska.
  • Armia Czerwona w Bułgarii8 września 1944 Armia Czerwona bez walki weszła do Bułgarii, której ZSRR trzy dni wcześniej wypowiedział wojnę. Wieczorem Sofia wypowiedziała wojnę Niemcom.
  • Kluczowe wydarzeniePierwsze rakiety V-28 września 1944 Niemcy użyli bojowo rakiet V-2. Pierwsza spadła pod Paryżem, wieczorem dwie trafiły w Anglię – w Chiswick zginęły trzy osoby.
• 09

  • Rząd jedności narodowej de Gaulle’a9 września 1944 de Gaulle przebudował w Paryżu Rząd Tymczasowy w gabinet „jedności narodowej” z przywódcami ruchu oporu, komunistami i Bidaultem w MSZ.
  • Przewrót Frontu Ojczyźnianego w BułgariiW nocy z 8 na 9 września 1944 oficerowie Zwena i komuniści przejęli władzę w Sofii. Premierem został Kimon Georgiew, a 15–16 września weszła tam Armia Czerwona.
• 10

  • Wyzwolenie Luksemburga10 września 1944 amerykańska 5 Dywizja Pancerna wjechała do stolicy Luksemburga. Niemcy wycofali się bez walki, a z Amerykanami wrócił książę Feliks.
  • Spotkanie armii pod DijonW dniach 10–12 września 1944 wojska z Prowansji połączyły się w Burgundii z 3 Armią Pattona. Front aliancki zamknął się od kanału La Manche po Szwajcarię.
• 11

  • Bitwa powietrzna nad Rudawami11 września 1944 myśliwce JG 4 rozbiły nad Rudawami formację B-17 lecącą na zakłady paliwowe w Ruhland. Mustangi przybyły później i zestrzeliły 37 Niemców.
• 12

  • Druga konferencja w Quebecu12 września 1944 Roosevelt i Churchill zaczęli w Quebecu obrady o wojnie z Japonią i losie Niemiec. Ustalili strefy okupacyjne i parafowali plan Morgenthaua.
• 13

  • Alianci u Linii Zygfryda11 września 1944 pierwszy amerykański patrol przekroczył granicę Niemiec, a 12–13 września VII Korpus uderzył na Linię Zygfryda pod Akwizgranem.
• 14

  • Początek ofensywy bałtyckiej14 września 1944 trzy Fronty Nadbałtyckie uderzyły na Rygę, by rozbić Grupę Armii „Północ”. Dwa dni później Hitler warunkowo zgodził się na odwrót z Estonii.
• 15

  • Kluczowe wydarzenieLądowanie na Peleliu15 września 1944 1 Dywizja Piechoty Morskiej USA wylądowała na Peleliu w archipelagu Palau. Walki z obrońcami ukrytymi w jaskiniach trwały dwa i pół miesiąca.
  • Początek wojny lapońskiej15 września 1944 minął termin wyjścia Niemców z Finlandii, a Kriegsmarine uderzyła na fińską wyspę Suursaari. Dawni sojusznicy stanęli przeciw sobie.
  • Wyzwolenie Nancy15 września 1944 roku do Nancy weszła amerykańska 3 Armia Pattona. Wokół miasta trwały walki nad Mozelą, a od 18 września bitwa pancerna pod Arracourt.
• 17

  • Kluczowe wydarzeniePoczątek operacji „Market Garden”17 września 1944 alianci zrzucili w Holandii trzy dywizje powietrznodesantowe, a XXX Korpus ruszył ku Renowi. Celem był most w Arnhem.
  • Walki w San Marino17–20 września 1944 4 Indyjska Dywizja Piechoty wyparła Niemców z neutralnego San Marino. 21 września republika miała wypowiedzieć wojnę Niemcom.
  • Strajk kolejarzy holenderskichWe wrześniu 1944 na wezwanie rządu w Londynie stanęło ok. 30 tys. holenderskich kolejarzy. Niemiecka blokada żywności otworzyła drogę do głodowej zimy.
• 18

  • Zdobycie Brestu18 września 1944 po miesięcznym oblężeniu Amerykanie zajęli zrujnowany Brest. Gen. Ramcke skapitulował dzień później, a port Niemcy zniszczyli doszczętnie.
  • Rząd Otto Tiefa18 września 1944 Jüri Uluots powołał rząd Otto Tiefa. Ogłosił on ciągłość Republiki Estońskiej i neutralność, ale po kilku dniach rozbiła go Armia Czerwona.
• 19

  • Rozejm moskiewski19 września 1944 Finlandia podpisała w Moskwie rozejm z ZSRR i Wielką Brytanią. Wróciła do granicy z 1940 roku, oddała Petsamo i przyjęła reparacje.
• 21

  • Zdobycie Rimini21 września 1944 grecka brygada górska i Kanadyjczycy z 8 Armii weszli do zrujnowanego Rimini. Linia Gotów nad Adriatykiem pękła, ale nadeszły deszcze.
  • Druga faza konferencji w Dumbarton OaksWe wrześniu 1944 rozmowy w Dumbarton Oaks weszły w końcową fazę. Od 29 września Chińczycy omawiali z USA i Wielką Brytanią projekt przyszłej ONZ.
  • Książę Karol regentem Belgii21 września 1944 roku książę Karol, brat wywiezionego przez Niemców Leopolda III, złożył przysięgę jako regent Belgii. Spór o króla dopiero się zaczynał.
• 22

  • Zdobycie Tallinna22 września 1944 Armia Czerwona weszła do opuszczonego przez Niemców Tallinna. Do 26 września zajęła kontynentalną Estonię, a 27 września ruszyła na wyspy.
  • Kapitulacja Boulogne22 września 1944 roku garnizon Boulogne poddał się 3 Kanadyjskiej Dywizji Piechoty. 30 września padło Calais, a Dunkierka była oblężona do maja 1945.
• 23

  • Zajęcie Ulithi23 września 1944 pułk amerykańskiej 81 Dywizji Piechoty bez walki zajął atol Ulithi w Karolinach. Jego laguna stała się wielką wysuniętą bazą floty USA.
• 24

  • Armia Czerwona i Berling nad WisłąPod koniec września 1944 front w Polsce stał na Wiśle i Narwi. Desant 1 Armii WP na lewy brzeg Warszawy załamał się, a 23 września wycofano ostatnich żołnierzy.
• 25

  • Koniec bitwy pod ArnhemW nocy z 25 na 26 września 1944 resztki brytyjskiej 1 Dywizji Powietrznodesantowej wycofały się za Ren. Operacja „Market Garden” zawiodła.
• 26

  • Układ w Casercie26 września 1944 w Casercie rząd Papandreu, ELAS i EDES uzgodnili podporządkowanie partyzantów rządowi i brytyjskiemu gen. Scobiemu przed wyzwoleniem Grecji.
• 28

  • Medal Honoru dla Theodore’a Roosevelta Jr.We wrześniu 1944 gen. bryg. Theodore Roosevelt Jr., zmarły w lipcu w Normandii, otrzymał pośmiertnie Medal Honoru za dowodzenie na plaży Utah 6 czerwca.