Grudzień 1941

grudzień

• 01

  • Tysięczny nalot na MaltęNa przełomie listopada i grudnia 1941 Malta odnotowała tysięczny alarm lotniczy od czerwca 1940. Spokojna jesień dobiegała końca – na Sycylię wracała Luftwaffe.
  • Powstanie Civil Air Patrol1 grudnia 1941 La Guardia, szef Urzędu Obrony Cywilnej, podpisał rozkaz tworzący Civil Air Patrol. Prywatni piloci mieli wesprzeć obronę Stanów Zjednoczonych.
  • Getto w StanisławowieOd 1 grudnia 1941 około 20 tysięcy Żydów Stanisławowa musiało przenieść się do getta, które 20 grudnia Niemcy odcięli od reszty miasta.
  • Raport Jägera1 grudnia 1941 Karl Jäger podsumował egzekucje Einsatzkommando 3 na Litwie: 137 346 zabitych, prawie samych Żydów. Uznał „kwestię żydowską” za rozwiązaną.
• 02

  • Niemcy pod Chimkami2 grudnia 1941 niemiecki patrol miał według części autorów dotrzeć do Chimek pod Moskwą. W mrozie natarcia Grupy Armii „Środek” załamywały się.
  • Ewakuacja Hanko2 grudnia 1941 ostatni konwój opuścił radziecką bazę Hanko. Nocą transportowiec „Iosif Stalin” z 5,5 tysiąca żołnierzy wszedł na miny w Zatoce Fińskiej.
  • Niitakayama nobore2 grudnia 1941 Tokio nadało do floty sygnał „Niitakayama nobore 1208”, wyznaczając atak na 8 grudnia. Dzień wcześniej konferencja cesarska postanowiła o wojnie.
• 03

  • Pobór kobiet w Wielkiej BrytaniiNa początku grudnia 1941 Churchill zapowiedział pobór niezamężnych kobiet w wieku 20–30 lat i mężczyzn do 51 lat. Ustawę uchwalono 18 grudnia.
  • Akcje w getcie wileńskim w grudniuOd 3 do 22 grudnia 1941 Niemcy i Litwini jeszcze trzy razy wywozili ludzi z getta w Wilnie do Ponar. Zginęło co najmniej 850 osób.
• 04

  • Deklaracja Sikorski–Stalin4 grudnia 1941 na Kremlu gen. Sikorski i Stalin podpisali deklarację o przyjaźni i wzajemnej pomocy. Armia Andersa miała urosnąć i przenieść się na południe.
• 05

  • Kluczowe wydarzenieKontrofensywa pod Moskwą5 grudnia 1941 Front Kaliniński, a 6 grudnia Front Zachodni uderzyły na wyczerpaną Grupę Armii „Środek”. Niemcy po raz pierwszy cofali się na całym froncie.
• 06

  • Wielka Brytania wypowiada wojnę Finlandii6 grudnia 1941 Londyn ogłosił, że od pierwszej minuty 7 grudnia jest w stanie wojny z Finlandią, Węgrami i Rumunią. Wkrótce dołączyły brytyjskie dominia.
• 07

  • Kluczowe wydarzenieAtak na Pearl Harbor7 grudnia 1941 samoloty z sześciu japońskich lotniskowców uderzyły na Pearl Harbor. Zginęło 2403 Amerykanów, a cztery pancerniki Floty Pacyfiku poszły na dno.
  • Dekret „Noc i mgła”7 grudnia 1941 Keitel podpisał wytyczne Hitlera, nazwane później dekretem „Nacht und Nebel”. Podejrzanych o opór na Zachodzie wywożono potajemnie do Rzeszy.
• 08

  • Przemówienie „dnia hańby”8 grudnia 1941 Roosevelt nazwał atak na Pearl Harbor dniem hańby, a Kongres wypowiedział wojnę Japonii. W ciągu kilku dni zrobiło to kilkanaście państw.
  • Atak na Clark Field8 grudnia 1941 japońskie bombowce z Formozy zniszczyły na Clark Field i w Iba połowę amerykańskiego lotnictwa, choć o Pearl Harbor wiedziano od wielu godzin.
  • Japońska inwazja na Tajlandię8 grudnia 1941 Japończycy wylądowali na tajlandzkim wybrzeżu i wkroczyli z Indochin. Po kilku godzinach walk Bangkok przerwał ogień i przepuścił ich na Malaje.
  • Początek bitwy o Hongkong8 grudnia 1941 Japończycy uderzyli na Hongkong. W pięć dni zajęli Nowe Terytoria i Koulun, a obrońcy wycofali się na wyspę Hongkong.
  • Początek kampanii malajskiejTuż po północy 8 grudnia 1941 Japończycy wylądowali pod Kota Bharu na Malajach i w Tajlandii. Pięć dni później armia Yamashity rozbiła Brytyjczyków pod Jitrą.
• 09

  • Strajk górników w Kongu Belgijskim9 grudnia 1941 żołnierze Force Publique otworzyli ogień do strajkujących górników Union Minière na stadionie w Élisabethville. Zginęło kilkadziesiąt osób.
• 10

  • Zatopienie Prince of Wales i Repulse10 grudnia 1941 japońskie bombowce z Indochin zatopiły u wybrzeży Malajów pancernik „Prince of Wales” i krążownik liniowy „Repulse”. Zginęło 840 marynarzy.
  • Japończycy zajmują Guam10 grudnia 1941 Japończycy wylądowali na Guamie i po krótkiej walce w Aganie gubernator George McMillin poddał wyspę. Tego samego dnia zajęli atol Makin.
• 11

  • Kluczowe wydarzenieNiemcy i Włochy wypowiadają wojnę USA11 grudnia 1941 Hitler i Mussolini wypowiedzieli wojnę Stanom Zjednoczonym, a Kongres odpowiedział jeszcze tego dnia. Wojna stała się naprawdę światowa.
  • Obrona wyspy Wake11 grudnia 1941 obrońcy atolu Wake odparli japoński desant. Działa nadbrzeżne zatopiły niszczyciel Hayate, a myśliwce piechoty morskiej niszczyciel Kisaragi.
  • Początek japońskiej inwazji na BirmęW połowie grudnia 1941 Japończycy zajęli Victoria Point na południu Birmy, a 23 i 25 grudnia ich bombowce uderzyły na Rangun. Z miasta zaczęła się ucieczka.
• 12

  • Przejęcie „Normandie”12 grudnia 1941 Amerykanie przejęli w Nowym Jorku francuski liniowiec „Normandie”. Jako USS „Lafayette” miał wozić wojsko, ale w lutym 1942 spłonął.
• 16

  • Rommel wycofuje się spod Gazali16 grudnia 1941 Rommel, zagrożony okrążeniem pod Ajn al-Ghazalą, wbrew Włochom zaczął odwrót przez Cyrenajkę. 24 grudnia Brytyjczycy weszli do Bengazi.
  • Japońska inwazja na Borneo16 grudnia 1941 Japończycy wylądowali pod Miri i Serią, gdzie Brytyjczycy zdążyli zniszczyć szyby naftowe. W Wigilię weszli do Kuching, stolicy Sarawaku.
• 17

  • Drugi szturm Sewastopola17 grudnia 1941 11 Armia Mansteina ruszyła do drugiego szturmu na Sewastopol. Po dwóch tygodniach walk, wobec desantów pod Kerczem i Teodozją, natarcie stanęło.
• 19

  • Hitler naczelnym dowódcą wojsk lądowych19 grudnia 1941 Hitler przyjął dymisję Brauchitscha i sam objął dowództwo wojsk lądowych. W środku kryzysu pod Moskwą ruszyła czystka wśród generałów.
  • Atak żywych torped na AleksandrięW nocy z 18 na 19 grudnia 1941 włoscy płetwonurkowie na żywych torpedach unieruchomili w Aleksandrii pancerniki „Queen Elizabeth” i „Valiant”.
• 21

  • Głód w LeningradzieW grudniu 1941 w oblężonym Leningradzie zmarło z głodu i zimna blisko 53 tysiące ludzi, a umieralność rosła z tygodnia na tydzień.
  • Masakra w Bogdanowce21 grudnia 1941 w rumuńskim obozie w Bogdanowce nad Bohem zaczęła się masakra Żydów z Odessy i Besarabii. Do 31 grudnia zabito tam ponad 40 tysięcy ludzi.
• 22

  • Lądowanie w zatoce Lingayen22 grudnia 1941 główne siły 14. Armii gen. Hommy wylądowały w zatoce Lingayen na Luzonie. Dzień później MacArthur postanowił wycofać wojska na półwysep Bataan.
  • Konferencja Arcadia22 grudnia 1941 Churchill przybył do Waszyngtonu na konferencję z Rooseveltem. Uzgodniono zasadę „najpierw Niemcy” i powołano wspólne dowództwo aliantów.
• 23

  • Upadek wyspy Wake23 grudnia 1941 Japończycy ponownie wylądowali na Wake. Po kilkugodzinnej walce komandor porucznik Cunningham poddał atol. Do niewoli trafiło ok. 1600 ludzi.
• 24

  • Akcja futrzanaW Wigilię 1941 Niemcy nakazali Żydom w Generalnym Gubernatorstwie oddać wszystkie futra dla wojsk na froncie wschodnim. Za ukrycie futra groziła śmierć.
  • Wolni Francuzi na Saint-Pierre i Miquelon24 grudnia 1941 okręty adm. Museliera bez jednego strzału odebrały Vichy wysepki Saint-Pierre i Miquelon. Akcja de Gaulle’a rozwścieczyła Departament Stanu.
• 25

  • Kapitulacja Hongkongu25 grudnia 1941 gubernator Mark Young poddał Hongkong Japończykom. Walki na wyspie trwały tydzień i przyniosły masakry jeńców, rannych i personelu szpitali.
  • Desant kerczeńskiW nocy na 26 grudnia 1941 Armia Czerwona zaczęła desant pod Kerczem, a 29 grudnia wylądowała w Teodozji. Manstein musiał przerwać szturm Sewastopola.
• 27

  • Rajd na Vågsøy27 grudnia 1941 brytyjscy i norwescy komandosi zaatakowali Måløy i południowe Vågsøy. Zniszczyli wytwórnie tranu i statki, zginął kpt. Martin Linge.