TheSecondWar.pl
Oś czasu
Bitwy
Postacie
Miejsca
Serie
Słownik
en
Oś czasu
Bitwy
Postacie
Miejsca
Serie
Słownik
← Oś czasu
Benito Mussolini
Strona postaci: Benito Mussolini →
Tag
(53)
1921
listopad
09
Powstanie Narodowej Partii Faszystowskiej
9 listopada 1921 kongres w rzymskim teatrze Augusteo przekształcił ruch Fasci di combattimento w Narodową Partię Faszystowską z Mussolinim jako wodzem.
1922
październik
29
Kluczowe wydarzenie
Mussolini premierem Włoch
29 października 1922, po marszu faszystów na Rzym i odmowie króla, by ogłosić stan oblężenia, Wiktor Emanuel III wezwał Mussoliniego do utworzenia rządu.
1923
sierpień
31
Incydent na Korfu
31 sierpnia 1923 włoska flota ostrzelała Korfu i wysadziła desant. Mussolini zemścił się za zabójstwo generała Telliniego i rzucił wyzwanie Lidze Narodów.
wrzesień
27
Koniec incydentu na Korfu
27 września 1923 Włosi opuścili Korfu. Dzień wcześniej Rada Ambasadorów przyznała im 50 mln lirów od Grecji, choć jej winy nie dowiedziono.
1924
marzec
16
Włochy anektują Fiume
16 marca 1924 król Wiktor Emanuel III uroczyście ogłosił w Fiume jego przyłączenie do Włoch. Mussolini wymusił na Jugosławii podział Wolnego Państwa.
kwiecień
06
Wybory parlamentarne we Włoszech w 1924 roku
6 kwietnia 1924 lista Mussoliniego zdobyła około 65% głosów i 374 z 535 mandatów. Wybory pod rządami ustawy Acerbo odbyły się w atmosferze przemocy i nadużyć.
czerwiec
10
Zabójstwo Giacoma Matteottiego
10 czerwca 1924 faszystowska bojówka porwała w Rzymie i zabiła socjalistę Giacoma Matteottiego. Kryzys, który wywołała zbrodnia, Mussolini zakończył dyktaturą.
1928
sierpień
02
Traktat włosko-etiopski
2 sierpnia 1928 Włochy i Etiopia zawarły w Addis Abebie traktat o przyjaźni i arbitrażu na 20 lat. Siedem lat później Mussolini napadł na Etiopię.
1929
luty
11
Traktaty laterańskie
11 lutego 1929 Mussolini i kardynał Gasparri podpisali traktaty laterańskie. Kończyły one spór Włoch z papiestwem i tworzyły Państwo Watykańskie.
1933
wrzesień
02
Włosko-radziecki pakt o przyjaźni
2 września 1933 faszystowskie Włochy i ZSRR zawarły w Rzymie pakt o przyjaźni, nieagresji i neutralności. Oba państwa obawiały się Niemiec Hitlera.
1934
lipiec
25
Pucz lipcowy w Austrii
25 lipca 1934 austriaccy esesmani wdarli się do urzędu kanclerskiego w Wiedniu i zastrzelili Dollfußa. Pucz upadł, a Mussolini wysłał wojska nad Brenner.
1935
październik
03
Kluczowe wydarzenie
Włochy atakują Etiopię
3 października 1935 wojska Mussoliniego bez wypowiedzenia wojny przekroczyły granicę Etiopii. Liga Narodów nałożyła sankcje, ale nie objęła nimi ropy naftowej.
1936
grudzień
23
Włoscy żołnierze lądują w Kadyksie
23 grudnia 1936 w Kadyksie zeszło na ląd około 3000 włoskich czarnych koszul, pierwszy rzut korpusu, który wkrótce nazwano Corpo Truppe Volontarie.
1937
listopad
06
Włochy przystępują do paktu antykominternowskiego
6 listopada 1937 w Rzymie Ciano, Ribbentrop i ambasador Japonii podpisali protokół o przystąpieniu Włoch do paktu. Tak powstał trójkąt Berlin–Rzym–Tokio.
grudzień
11
Włochy występują z Ligi Narodów
11 grudnia 1937 Wielka Rada Faszystowska postanowiła o wyjściu Włoch z Ligi Narodów. Mussolini ogłosił to z balkonu w Rzymie. Powodem była sprawa Etiopii.
1939
marzec
25
Włoskie ultimatum wobec Albanii
25 marca 1939 Rzym wysłał do Tirany projekt układu, który odbierał Albanii niepodległość. Król Zogu I grał na zwłokę, a Mussolini szykował desant.
kwiecień
07
Włochy najeżdżają Albanię
W Wielki Piątek 7 kwietnia 1939 Włosi wylądowali w czterech portach Albanii. Zogu I uciekł do Grecji, a koronę oddano Wiktorowi Emanuelowi III.
14
Apel Roosevelta do Hitlera i Mussoliniego
14 kwietnia 1939 Roosevelt poprosił Hitlera i Mussoliniego o zapewnienie, że nie napadną na 31 wymienionych państw. Hitler wyśmiał apel w Reichstagu.
maj
22
Pakt stalowy
22 maja 1939 w Berlinie Ciano i Ribbentrop podpisali sojusz Włoch i Niemiec. Już jawny tekst zobowiązywał do pomocy zbrojnej w każdej wojnie.
wrzesień
01
Włochy i państwa neutralne
1 września 1939 Włochy ogłosiły, że nie podejmą działań wojennych. Neutralność ogłosiły też kraje nordyckie, Estonia, Łotwa i Portugalia, sojuszniczka Anglii.
02
Mobilizacja we Francji
2 września 1939 we Francji ruszyła mobilizacja powszechna, a parlament bez debaty uchwalił kredyty wojskowe. Minister Bonnet wciąż szukał pokoju przez Rzym.
1940
marzec
18
Spotkanie Hitlera i Mussoliniego na przełęczy Brenner
18 marca 1940 Hitler i Mussolini spotkali się w pociągu na przełęczy Brenner. Duce zapewnił, że Włochy przystąpią do wojny, ale sam wybierze chwilę.
czerwiec
10
Kluczowe wydarzenie
Włochy wypowiadają wojnę Francji i Wielkiej Brytanii
10 czerwca 1940 Mussolini wypowiedział wojnę Francji i Wielkiej Brytanii, gdy armia francuska już się waliła. Roosevelt nazwał to ciosem sztyletu w plecy.
24
Rozejm francusko-włoski
24 czerwca 1940 Huntziger i Badoglio podpisali pod Rzymem rozejm francusko-włoski. Włosi, zatrzymani w Alpach, dostali tylko Mentonę i skrawki pogranicza.
28
Śmierć Italo Balbo
28 czerwca 1940 nad Tobrukiem włoska artyleria przeciwlotnicza omyłkowo zestrzeliła samolot marszałka Itala Balba, gubernatora Libii. Zginęło dziewięć osób.
lipiec
01
Graziani dowódcą w Libii
1 lipca 1940 marszałek Rodolfo Graziani przybył do Trypolisu jako następca Balba. Mussolini żądał szybkiego ataku na Egipt, a Graziani zwlekał.
sierpień
15
Zatopienie krążownika „Elli”
15 sierpnia 1940 włoski okręt podwodny „Delfino” zatopił na redzie Tinos grecki krążownik „Elli”. Ateny, choć znały sprawcę, mówiły o „nieznanym” okręcie.
wrzesień
10
Corpo Aereo Italiano
10 września 1940 Włosi powołali Corpo Aereo Italiano, korpus lotniczy do walki z Anglią u boku Luftwaffe. Mussolini liczył na prestiż, efekt był znikomy.
13
Włosi wkraczają do Egiptu
13 września 1940 włoska 10 Armia przekroczyła granicę Egiptu i zajęła Sollum. Słaba brytyjska osłona cofała się na wschód, nękając Włochów ogniem i nalotami.
październik
04
Spotkanie na przełęczy Brenner (październik 1940)
4 października 1940 Hitler i Mussolini znów spotkali się na Brennerze. Mówili o Hiszpanii, Francji i bloku przeciw Anglii, ale nie o wojskach dla Rumunii.
15
Mussolini postanawia zaatakować Grecję
15 października 1940 w Pałacu Weneckim Mussolini ustalił z dowódcami plan napaści na Grecję. Termin wyznaczył na 26 października, zbywając obawy generałów.
24
Corpo Aereo Italiano nad Anglią
W nocy z 24 na 25 października 1940 włoskie bombowce po raz pierwszy zaatakowały Anglię. Nalot na Harwich nie dał skutków, a Włosi stracili kilka maszyn.
28
Kluczowe wydarzenie
Włochy atakują Grecję
28 października 1940 o trzeciej nad ranem Metaksas odrzucił włoskie ultimatum. O świcie wojska Mussoliniego ruszyły z Albanii na Grecję.
listopad
08
Bitwa nad rzeką Kalamas
Od 2 do 8 listopada 1940 Włosi szturmowali greckie pozycje pod Kalpaki i nad Kalamasem. 8 listopada przerwali natarcie i przeszli do obrony.
22
Grecy zdobywają Korczę
22 listopada 1940 roku grecka 9 Dywizja wkroczyła do Korczy w Albanii. Było to pierwsze większe miasto odebrane państwom Osi od początku wojny.
grudzień
28
Włochy proszą Niemcy o pomoc
Pod koniec grudnia 1940 Grecy trzymali około ćwierci Albanii, a Włosi, pobici też w Egipcie, coraz natarczywiej prosili Niemców o pomoc wojskową.
1941
styczeń
19
Spotkanie Hitlera i Mussoliniego w Berghofie
19–20 stycznia 1941 pobity w Libii i Albanii Mussolini rozmawiał z Hitlerem w Berghofie. Dostał obietnicę wojsk dla Libii, ale nic o planach wobec ZSRR.
luty
14
Kluczowe wydarzenie
Rommel w Trypolisie
Hitler wysłał do Libii gen. Erwina Rommla. Ten 12 lutego 1941 przyleciał do Trypolisu, a 14 lutego zeszły tam na ląd pierwsze bojowe oddziały Afrika Korps.
marzec
09
Włoska ofensywa wiosenna w Albanii
9 marca 1941 Włosi w obecności Mussoliniego uderzyli na Greków w Albanii, by odzyskać Klisurę. Po dwóch tygodniach i 12 tys. strat natarcie upadło.
lipiec
10
Włoski korpus ekspedycyjny w Rosji
10 lipca 1941 Włosi utworzyli korpus ekspedycyjny w Rosji (CSIR), około 62 tysięcy żołnierzy w trzech dywizjach. Ruszyły pierwsze transporty na wschód.
13
Powstanie w Czarnogórze
13 lipca 1941, dzień po proklamowaniu przez Włochów marionetkowego Królestwa Czarnogóry, wybuchło tam powstanie. W kilka dni objęło większość kraju.
1942
kwiecień
29
Spotkanie Hitlera i Mussoliniego w Salzburgu
29–30 kwietnia 1942 Hitler przyjął Mussoliniego w pałacu Klessheim pod Salzburgiem. Mówiono o ofensywie na Kaukaz, o Malcie i o wojskach włoskich dla Rosji.
wrzesień
23
Rommel opuszcza Afrykę
23 września 1942 chory feldmarsz. Rommel odleciał z Afryki na leczenie. Armię Pancerną „Afryka” pod El Alamein przejął gen. Georg Stumme.
październik
22
Nalot na Genuę
W nocy z 22 na 23 października 1942 roku 112 Lancasterów RAF zbombardowało centrum Genui. Zaczęła się jesienna ofensywa bombowa na miasta północnych Włoch.
grudzień
04
Pierwszy amerykański nalot na Neapol
4 grudnia 1942 roku dwadzieścia Liberatorów z Egiptu zbombardowało port w Neapolu i zatopiło krążownik. Był to pierwszy nalot USA na kontynentalne Włochy.
1943
styczeń
23
Zdobycie Trypolisu
23 stycznia 1943 brytyjskie patrole weszły do Trypolisu. Ósma Armia zajęła stolicę włoskiej Libii dokładnie trzy miesiące po początku bitwy pod El Alamein.
kwiecień
07
Spotkanie Hitlera z Mussolinim w Klessheim
7–10 kwietnia 1943 Hitler podejmował w pałacu Klessheim pod Salzburgiem chorego i zniechęconego Mussoliniego. Duce nie przeforsował pokoju z ZSRR.
maj
22
Naloty na Sycylię i Sardynię
Po zwycięstwie w Tunezji alianckie lotnictwo bombardowało lotniska i porty Sycylii, Sardynii i Pantellerii, a pod koniec maja B-17 uderzyły na rejon Neapolu.
lipiec
25
Kluczowe wydarzenie
Upadek Mussoliniego
W nocy 24/25 lipca 1943 Wielka Rada Faszystowska poparła wniosek Grandiego. Po południu król Wiktor Emanuel III odwołał Mussoliniego i kazał go aresztować.
wrzesień
12
Uwolnienie Mussoliniego
12 września 1943 niemieccy spadochroniarze uwolnili Mussoliniego z hotelu na Gran Sasso. Sławę zebrał Skorzeny, a Hitler postawił go na czele republiki Salò.
listopad
16
Zamachy w Mediolanie
W połowie listopada 1943 w Mediolanie i innych miastach północnych Włoch narastały zamachy komunistycznych grup GAP na Niemców i faszystów z Salò.
1944
styczeń
11
Egzekucja Ciano
11 stycznia 1944 w Weronie rozstrzelano Galeazza Ciano, De Bona i trzech innych hierarchów skazanych przez sąd Salò za głosowanie przeciw Mussoliniemu.
1945
kwiecień
28
Śmierć Mussoliniego
27 kwietnia 1945 partyzanci schwytali w Dongo Mussoliniego, 28 kwietnia rozstrzelali go z Clarą Petacci, a 29 kwietnia ciała wystawiono w Mediolanie.