TheSecondWar.pl

Niemcy

Tag

(69)

1918

październik

28
- Początek rewolucji w Niemczech28 października 1918 Niemcy stały się monarchią parlamentarną, a admirałowie szykowali flotę do ostatniego boju. Bunt marynarzy wywołał rewolucję.

listopad

11
- Kluczowe wydarzenieRozejm w Compiègne11 listopada 1918 rano w wagonie Focha w lesie Compiègne Niemcy podpisali rozejm z Ententą. O 11.00 na froncie zachodnim ucichły działa.

grudzień

27
- Wybuch powstania wielkopolskiego27 grudnia 1918, dzień po przyjeździe Paderewskiego, przed hotelem Bazar w Poznaniu padły strzały. Do nocy Polacy zajęli dworzec, pocztę i część fortów.

1919

styczeń

04
- Powstanie Spartakusa4 stycznia 1919 Ebert odwołał szefa policji w Berlinie. Wybuchło powstanie, które Freikorpsy stłumiły w tydzień. 15 stycznia zabito Liebknechta i Luksemburg.

marzec

12
- Austria żąda przyłączenia do Niemiec12 marca 1919 wybrana w wolnych wyborach Konstytuanta w Wiedniu potwierdziła, że Niemiecka Austria jest częścią Rzeszy. Zwycięzcy zakazali tego połączenia.

czerwiec

wrzesień

12
- Kluczowe wydarzenieHitler na zebraniu Niemieckiej Partii Robotników12 września 1919 gefrajter Adolf Hitler, wysłany przez propagandystów Reichswehry, przyszedł na zebranie małej monachijskiej DAP. Wkrótce do niej wstąpił.

1920

luty

24
- Powstanie NSDAP24 lutego 1920 w monachijskiej Hofbräuhaus Hitler odczytał 25-punktowy program, a DAP przyjęła nazwę Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników.

marzec

1921

sierpień

25
- Odrębne traktaty pokojowe USA z Niemcami i Austrią24 i 25 sierpnia 1921 Stany Zjednoczone zawarły osobny pokój z Austrią i Niemcami. Wzięły z traktatów paryskich prawa zwycięzcy, bez Ligi Narodów.

październik

05
- Powstanie SA5 października 1921 „sekcja gimnastyczno-sportowa” NSDAP przyjęła nazwę Sturmabteilung (SA). Z bojówki do ochrony wieców wyrosła armia brunatnych koszul.

1922

marzec

01
- Początek tajnej współpracy wojskowej Niemiec i Rosji RadzieckiejWiosną 1922 do Rosji Radzieckiej jechali pierwsi oficerowie Reichswehry. Tak zaczęła się współpraca, w której Niemcy w głębi Rosji omijali zakazy Wersalu.

kwiecień

16
- Traktat w Rapallo16 kwietnia 1922 Niemcy i Rosja Radziecka, wyrzutkowie powojennej Europy, nawiązały w Rapallo stosunki i zrzekły się roszczeń. Zachód i Polska się zaniepokoiły.

1923

styczeń

11
- Okupacja Zagłębia Ruhry11 stycznia 1923 wojska Francji i Belgii wkroczyły do Zagłębia Ruhry, by wymusić na Niemcach reparacje. Berlin odpowiedział biernym oporem.

czerwiec

14
- Hiperinflacja w Niemczech14 czerwca 1923 kurs dolara w Berlinie po raz pierwszy przekroczył 100 tysięcy marek. Jesienią za dolara płacono biliony, a oszczędności Niemców przepadły.

październik

23
- Powstanie hamburskie23 października 1923 komuniści w Hamburgu zaatakowali posterunki policji. Miał to być „niemiecki październik”, a skończył się klęską po dwóch dniach.

listopad

08
- Kluczowe wydarzeniePucz monachijski8 listopada 1923 Hitler ogłosił w piwiarni Bürgerbräukeller „rewolucję narodową”. Następnego dnia policja bawarska rozbiła pochód puczystów pod Feldherrnhalle.

1924

kwiecień

01
- Wyrok na Hitlera1 kwietnia 1924 sąd w Monachium skazał Hitlera za pucz na pięć lat twierdzy, najniższą możliwą karę. Ludendorffa uniewinniono, a Hitler wyszedł już w grudniu.

sierpień

1925

kwiecień

04
- Powstanie SS4 kwietnia 1925 w Monachium powstała ośmioosobowa straż Hitlera. Jesienią przyjęła nazwę Schutzstaffel (SS), a za Himmlera stała się aparatem terroru.

maj

12
- Hindenburg prezydentem Niemiec12 maja 1925 feldmarszałek Paul von Hindenburg, wybrany 26 kwietnia w drugiej turze, przysiągł w Reichstagu wierność konstytucji republiki, której nie cenił.

lipiec

18
- Wydanie „Mein Kampf”18 lipca 1925 ukazał się pierwszy tom „Mein Kampf”, napisanej w więzieniu książki Hitlera. Zapowiadał w niej wojnę o przestrzeń życiową i walkę z Żydami.

grudzień

01
- Kluczowe wydarzenieTraktaty lokarneńskie1 grudnia 1925 w Londynie podpisano układy z Locarno. Niemcy uznały granice z Francją i Belgią, ale granic z Polską i Czechosłowacją nie zagwarantowały.

1926

styczeń

31
- Wycofanie wojsk alianckich z Kolonii31 stycznia 1926 ostatni żołnierze brytyjscy, a z nimi belgijscy i francuscy, opuścili Kolonię. Pierwsza strefa okupacji Nadrenii wróciła do Niemiec.

kwiecień

24
- Traktat berliński Niemiec i ZSRR24 kwietnia 1926 Niemcy i ZSRR zawarły układ o przyjaźni i neutralności. Po Locarno Berlin zapewnił Moskwę, że nie zrywa z polityką Rapallo.

wrzesień

08
- Niemcy wstępują do Ligi Narodów8 września 1926 Zgromadzenie Ligi Narodów w Genewie przyjęło Niemcy i dało im stałe miejsce w Radzie. Było to ukoronowanie polityki Stresemanna i Locarno.

1929

sierpień

31
- Plan Younga31 sierpnia 1929 w Hadze przyjęto plan Younga. Reparacje rozłożono do 1988 roku, a sprzymierzeni obiecali opuścić Nadrenię do 30 czerwca 1930.

październik

29
- Kluczowe wydarzenieKrach na Wall Street29 października 1929, w czarny wtorek, giełda w Nowym Jorku przeżyła najgorszy dzień krachu. Zaczął się wielki kryzys, który pomógł Hitlerowi dojść do władzy.

1930

czerwiec

30
- Koniec okupacji Nadrenii30 czerwca 1930 ostatni żołnierze francuscy opuścili strefę mogunecką. Okupacja Nadrenii skończyła się pięć lat przed terminem wyznaczonym w Wersalu.

wrzesień

14
- Kluczowe wydarzenieWybory do Reichstagu w 1930 roku14 września 1930 NSDAP zdobyła 18,3 procent głosów i 107 mandatów. Partia Hitlera z marginesu stała się drugą siłą w Reichstagu, a republika straciła większość.

1931

maj

19
- Wodowanie okrętu Deutschland19 maja 1931 w Kilonii zwodowano „Deutschland”, pierwszy duży niemiecki okręt po Wersalu. Miał 10 tysięcy ton na papierze i nieoczekiwanie silne działa.

1932

kwiecień

10
- Hindenburg ponownie prezydentem10 kwietnia 1932 Paul von Hindenburg wygrał drugą turę wyborów z 53 procentami głosów. Hitler zdobył prawie 37 procent, a prezydent zawdzięczał wygraną lewicy.

maj

30
- Dymisja Brüninga30 maja 1932 Heinrich Brüning ustąpił, gdy Hindenburg odmówił mu dekretów. Kanclerzem został z woli Schleichera Franz von Papen, a naziści dostali nowe wybory.

sierpień

30
- Göring przewodniczącym Reichstagu30 sierpnia 1932 nowy Reichstag wybrał Hermanna Göringa na przewodniczącego. NSDAP, największa partia w izbie, objęła trzeci urząd w państwie głosami Centrum.

listopad

21
- Rozmowy Hindenburga z Hitlerem21 listopada 1932 Hindenburg polecił Hitlerowi zbudować większość w Reichstagu. Hitler żądał władzy kanclerza prezydenckiego i 24 listopada usłyszał odmowę.

grudzień

03
- Schleicher kanclerzem Niemiec3 grudnia 1932 Hindenburg powołał na kanclerza generała Kurta von Schleichera. Chciał rozbić NSDAP i zyskać poparcie związków. Rządził niespełna dwa miesiące.

1933

styczeń

30
- Kluczowe wydarzenieHitler kanclerzem Niemiec30 stycznia 1933 Hindenburg mianował Hitlera kanclerzem Rzeszy. Konserwatyści Papena wierzyli, że go „obramują”. W kilka miesięcy zbudował dyktaturę.

luty

marzec

kwiecień

26
- Powstanie Gestapo26 kwietnia 1933 Göring wydzielił pruską policję polityczną jako Tajny Urząd Policji Państwowej. Pod Himmlerem i Heydrichem gestapo stało się symbolem terroru.

maj

czerwiec

21
- Delegalizacja partii w NiemczechW czerwcu 1933 SA rozpętała krwawy tydzień w Köpenick, 22 czerwca zakazano SPD, a do 5 lipca rozwiązały się wszystkie inne partie. Została tylko NSDAP.

lipiec

14
- NSDAP jedyną partią w Niemczech14 lipca 1933 rząd Hitlera uchwalił ustawę, według której NSDAP była jedyną partią w Niemczech. Tego dnia przyjął też ustawę o przymusowej sterylizacji.

październik

19
- Niemcy występują z Ligi Narodów19 października 1933 Berlin formalnie wypowiedział członkostwo w Lidze Narodów. Hitler ogłosił to 14 października, zrywając też rozmowy rozbrojeniowe.

listopad

24
- Prześladowania „aspołecznych”24 listopada 1933 Niemcy uchwaliły ustawę o przestępcach z nawyku. Bezterminowe zamknięcie, domy pracy i kastracja uderzyły w żebraków, włóczęgów i ubogich.

1934

styczeń

26
- Polsko-niemiecka deklaracja o niestosowaniu przemocy26 stycznia 1934 Polska i Niemcy zobowiązały się w Berlinie na dziesięć lat nie rozstrzygać sporów siłą. Hitler zerwał deklarację w kwietniu 1939 roku.

kwiecień

20
- Himmler przejmuje policję politycznąWiosną 1934 Himmler kierował policją polityczną niemal wszystkich krajów Rzeszy poza Prusami. Gestapo przejął 20 kwietnia, całą policję dopiero w 1936.

czerwiec

30
- Kluczowe wydarzenieNoc długich noży30 czerwca 1934 Hitler kazał wymordować przywódców SA z Röhmem na czele oraz dawnych przeciwników, w tym Schleichera. Zginęło co najmniej 85–90 osób.

lipiec

20
- SS niezależne od SA20 lipca 1934 Hitler w nagrodę za noc długich noży wyłączył SS spod władzy SA. SS została samodzielną organizacją w ramach NSDAP, podległą tylko jemu.

sierpień

02
- Hitler Führerem Rzeszy2 sierpnia 1934 zmarł prezydent Hindenburg. Na mocy ustawy z 1 sierpnia Hitler przejął jego władzę i jako „Führer i kanclerz Rzeszy” został głową państwa.
- Przysięga Wehrmachtu na wierność Hitlerowi2 sierpnia 1934, w dniu śmierci Hindenburga, żołnierze Reichswehry przysięgli bezwarunkowe posłuszeństwo nie konstytucji, lecz osobiście Adolfowi Hitlerowi.

1936

czerwiec

03
- Śmierć Walthera Wevera3 czerwca 1936 pod Dreznem zginął w katastrofie lotniczej gen. Walther Wever, pierwszy szef sztabu Luftwaffe i rzecznik bombowców dalekiego zasięgu.

październik

18
- Göring pełnomocnikiem planu czteroletniego18 października 1936 Hitler dał Göringowi władzę nad gospodarką Niemiec. W ciągu czterech lat armia miała być gotowa do użycia, a gospodarka do wojny.

listopad

1937

kwiecień

26
- Bombardowanie Guerniki26 kwietnia 1937 samoloty Legionu Condor i lotnictwa włoskiego zbombardowały baskijskie miasto Guernica. Zginęło według większości badaczy 150–300 osób.

maj

07
- Myśliwce Legionu Condor w HiszpaniiWiosną 1937 myśliwska grupa Legionu Condor wprowadziła do walki w Hiszpanii Messerschmitty Bf 109, a jej piloci wypracowali nową taktykę walki powietrznej.

listopad

06
- Włochy przystępują do paktu antykominternowskiego6 listopada 1937 w Rzymie Ciano, Ribbentrop i ambasador Japonii podpisali protokół o przystąpieniu Włoch do paktu. Tak powstał trójkąt Berlin–Rzym–Tokio.

1939

styczeń

25
- Rozszczepienie uranu na Uniwersytecie Columbia25 stycznia 1939 fizycy z Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku przeprowadzili pierwsze w Ameryce doświadczenie potwierdzające rozszczepienie jądra uranu.

1945

czerwiec

05
- Kluczowe wydarzenieDeklaracja berlińska5 czerwca 1945 Eisenhower, Żukow, Montgomery i de Lattre podpisali w Berlinie deklarację, którą cztery mocarstwa przejęły najwyższą władzę w Niemczech.

lipiec

17
- Kluczowe wydarzeniePoczątek konferencji poczdamskiej17 lipca 1945 w pałacu Cecilienhof w Poczdamie Truman, Churchill i Stalin rozpoczęli ostatnią konferencję Wielkiej Trójki, poświęconą Niemcom i Polsce.

sierpień

02
- Kluczowe wydarzenieKoniec konferencji poczdamskiejW nocy z 1 na 2 sierpnia 1945 Truman, Stalin i Attlee podpisali w Poczdamie protokół i komunikat o Niemczech, reparacjach i granicy na Odrze i Nysie.