III Rzesza
Tag
(378)1939
styczeń
marzec
- 23
- Niemiecko-rumuński układ gospodarczy23 marca 1939 w Bukareszcie Niemcy i Rumunia podpisały traktat o rozwoju stosunków gospodarczych. Otwierał Rzeszy drogę do rumuńskiej ropy, zboża i drewna.
- Niemcy zajmują Kłajpedę23 marca 1939 Wehrmacht wkroczył do Kraju Kłajpedzkiego, a Hitler przypłynął do Kłajpedy pancernikiem „Deutschland”. Była to ostatnia bezkrwawa zdobycz Rzeszy.
- Niemiecko-słowacki traktat ochronny23 marca 1939 Ribbentrop podpisał w Berlinie układ, którym Rzesza wzięła Słowację pod „ochronę”, zyskując pas ziemi dla Wehrmachtu i kontrolę nad jej armią.
- Początek małej wojny23 marca 1939 o świcie wojska węgierskie bez wypowiedzenia wojny wkroczyły do wschodniej Słowacji. Niemcy, gwarant nowego państwa, nie ruszyli mu z pomocą.
kwiecień
maj
czerwiec
sierpień
- 25
- Kluczowe wydarzeniePolsko-brytyjski układ sojuszniczy25 sierpnia 1939 Raczyński i Halifax podpisali w Londynie układ o wzajemnej pomocy. Tajny protokół stanowił, że „mocarstwem europejskim” są Niemcy.
- Hitler wstrzymuje atak na Polskę25 sierpnia 1939 Hitler rozkazał zaatakować Polskę nazajutrz o świcie, ale wieczorem odwołał rozkaz po wieściach o sojuszu w Londynie i odmowie Mussoliniego.
wrzesień
- 01
- Kluczowe wydarzenieNiemcy napadają na Polskę1 września 1939 o świcie Wehrmacht bez wypowiedzenia wojny zaatakował Polskę z północy, zachodu i południa. Razem z Niemcami uderzyła armia Słowacji.
- Bombardowanie WieluniaRankiem 1 września 1939 bombowce nurkujące Luftwaffe zniszczyły centrum Wielunia, miasta bez wojska i obrony przeciwlotniczej. Pierwsze bomby trafiły w szpital.
- Niemcy anektują Wolne Miasto Gdańsk1 września 1939 Albert Forster ogłosił przyłączenie Wolnego Miasta Gdańska do Rzeszy, a Reichstag zatwierdził to ustawą. Ruszyły aresztowania Polaków.
- Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku1 września 1939 polscy pocztowcy bronili gmachu Poczty Polskiej w Gdańsku przez około 14 godzin. Po kapitulacji 38 z nich skazano na śmierć i rozstrzelano.
- Przemówienie Hitlera w Reichstagu1 września 1939 Hitler ogłosił w Operze Krolla, że od 5.45 Niemcy „odpowiadają ogniem”. Wojnę z Polską przedstawił jako obronę i wyznaczył następców.
- Operacja Tannenberg1 września 1939 za Wehrmachtem weszły do Polski Einsatzgruppen policji bezpieczeństwa i SD. Z listami nazwisk miały „unieszkodliwić” polską warstwę przywódczą.
- 04
- Niemcy przecinają korytarz pomorskiPo walkach w Borach Tucholskich niemiecka 4 Armia doszła do Wisły i połączyła się z 3 Armią z Prus Wschodnich. Armia „Pomorze” straciła dwie dywizje.
- Pierwsze naloty RAF4 września 1939 brytyjskie bombowce zaatakowały okręty pod Wilhelmshaven i Brunsbüttel. Bomby w „Scheera” nie wybuchły, a RAF stracił 7 samolotów.
- 06
- Związek Południowej Afryki wypowiada wojnę Niemcom6 września 1939 Związek Południowej Afryki wypowiedział wojnę Niemcom. Dwa dni wcześniej parlament odrzucił neutralność premiera Hertzoga, a rząd objął Smuts.
- Niemcy zajmują Kraków6 września 1939 do niebronionego Krakowa weszły wojska niemieckiej 14 Armii. Armia „Kraków” cofała się już nad Nidę i Dunajec, a skarby Wawelu były w drodze.
- Rumunia ogłasza neutralność6 września 1939 Rada Koronna opowiedziała się za neutralnością Rumunii. Sojusznik Polski nie przystąpił do wojny, ale zgodził się na tranzyt pomocy dla niej.
- 28
- Niemiecko-radziecki traktat o granicach i przyjaźni28 września 1939 Ribbentrop i Mołotow podpisali w Moskwie traktat o granicach i przyjaźni. Linię podziału Polski przesunięto na Bug, a Litwę oddano ZSRR.
- Kapitulacja Warszawy28 września 1939 gen. Kutrzeba i gen. Blaskowitz podpisali na Rakowcu kapitulację Warszawy. Wcześniej miasto przetrwało najcięższy nalot i generalny szturm.
październik
- 06
- Kapitulacja pod Kockiem6 października 1939 SGO „Polesie” gen. Kleeberga złożyła broń pod Kockiem. Była to ostatnia regularna jednostka Wojska Polskiego walcząca w kampanii 1939.
- Hitler proponuje pokój6 października 1939 Hitler zaproponował w Reichstagu konferencję pokojową. Warunkiem było uznanie podboju Polski, której los mieli rozstrzygnąć Niemcy i ZSRR.
- 18
- Armia Czerwona wkracza do Estonii18 października 1939 Armia Czerwona weszła do Estonii, by zająć bazy z paktu. Tego dnia z Tallinna wypłynął pierwszy statek z Niemcami bałtyckimi.
- Plan Nisko18 października 1939 z Morawskiej Ostrawy wyruszył pierwszy transport Żydów do Niska nad Sanem. Akcja Eichmanna była pierwszą wojenną deportacją Żydów z Rzeszy.
- 20
- Encyklika Summi Pontificatus20 października 1939 Pius XII podpisał pierwszą encyklikę. Potępił rasizm i ubóstwienie państwa, opłakiwał Polskę, ale nie nazwał z imienia Niemiec ani ZSRR.
- Niemieckie naciski na RumunięW październiku 1939 Berlin nie zgodził się na wyjazd Mościckiego z Rumunii do Szwajcarii, a poseł Fabricius naciskał w sprawie gwarancji brytyjskiej.
- 26
- Kluczowe wydarzenieWcielenie ziem polskich do Rzeszy i Generalne Gubernatorstwo26 października 1939 weszły w życie dekrety Hitlera. Zachodnią Polskę wcielono do Rzeszy, a z centralnej utworzono Generalne Gubernatorstwo Hansa Franka.
- Tiso prezydentem Słowacji26 października 1939 sejm w Bratysławie jednogłośnie wybrał księdza Jozefa Tiso na prezydenta Słowacji. Następnego dnia premierem został Vojtech Tuka.