TheSecondWar.pl
Oś czasu
Bitwy
Postacie
Miejsca
Serie
Słownik
en
Oś czasu
Bitwy
Postacie
Miejsca
Serie
Słownik
← Oś czasu
Australia
Tag
(80)
1919
luty
13
Japońska propozycja równości rasowej
13 lutego 1919 Nobuaki Makino zaproponował wpisanie do paktu Ligi Narodów zasady równego traktowania ras. Sprzeciw Australii i USA pogrzebał projekt.
1939
wrzesień
03
Indie, Australia, Nowa Zelandia i Nowa Fundlandia w wojnie
3 września 1939 wicekról bez pytania Hindusów ogłosił, że Indie są w stanie wojny. Tego dnia do wojny weszły też Australia, Nowa Zelandia i Nowa Fundlandia.
1940
czerwiec
28
Starcie konwojów koło Krety
28 czerwca 1940 brytyjskie krążowniki dopadły trzy włoskie niszczyciele z zaopatrzeniem dla Tobruku. „Espero” zatonął, osłaniając ucieczkę dwóch pozostałych.
lipiec
19
Bitwa koło przylądka Spada
19 lipca 1940 australijski krążownik „Sydney” i pięć brytyjskich niszczycieli pobiły u wybrzeży Krety dwa włoskie krążowniki. „Bartolomeo Colleoni” zatonął.
grudzień
16
Brytyjczycy wkraczają do Libii
16 grudnia 1940 Włosi oddali Sollum, Fort Capuzzo i Sidi Omar i zamknęli się w Bardii. Brytyjczycy weszli do Libii i zaczęli okrążać twierdzę Bergonzolego.
1941
styczeń
05
Zdobycie Bardii
5 stycznia 1941 Australijczycy gen. Mackaya złamali ostatni opór w Bardii. Do niewoli trafiło 36–40 tysięcy Włochów, ale Bergonzoli zbiegł do Tobruku.
21
Kluczowe wydarzenie
Zdobycie Tobruku
21 stycznia 1941 6 Dywizja Australijska uderzyła na Tobruk. Nazajutrz twierdza skapitulowała, a do niewoli trafiło około 25 tysięcy Włochów.
30
Brytyjczycy zajmują Dernę
30 stycznia 1941 Australijczycy weszli bez walki do Derny. Włosi po tygodniu twardej obrony nad Wadi Derna wycofali się, by uniknąć okrążenia od południa.
luty
20
Pierwsze starcie z Afrika Korps
20 lutego 1941 pod Al-Ukajlą brytyjski patrol wymienił ogień z niemieckimi samochodami pancernymi. Cztery dni później Niemcy urządzili pierwszą zasadzkę.
marzec
07
Brytyjczycy lądują w Grecji
7 marca 1941 w Pireusie zeszli na ląd pierwsi żołnierze korpusu gen. Wilsona. Na wyprawę do Grecji Wavell oddał najlepsze oddziały z Cyrenajki.
kwiecień
10
Początek oblężenia Tobruku
10–11 kwietnia 1941 wojska Rommla okrążyły Tobruk. Australijczycy gen. Morsheada odparli szturmy z 14, 16–17 i 30 kwietnia, a twierdza zaczęła długie oblężenie.
12
Bitwa pod Vevi
12 kwietnia 1941 SS-mani z Leibstandarte zdobyli przełęcz Klidi pod Vevi, bronioną przez Mackay Force. Trzy dni wcześniej Niemcy weszli do Salonik.
25
Bitwa pod Termopilami (1941)
24 kwietnia 1941 Nowozelandczycy pod Molos i Australijczycy na przełęczy Brallos cały dzień powstrzymywali Niemców, a nocą odeszli do portów ewakuacji.
czerwiec
08
Inwazja na Syrię i Liban
8 czerwca 1941 wojska brytyjskie, australijskie, indyjskie i Wolnych Francuzów wkroczyły do Syrii i Libanu Vichy. 9 czerwca Australijczycy sforsowali Litani.
14
Bitwa o Dżazzin
W połowie czerwca 1941 Australijczycy nocnym marszem przez góry zdobyli libańskie Dżazzin i zajęli Sydon, a Francuzi Vichy odpowiedzieli kontrnatarciem.
listopad
19
HMAS Sydney i Kormoran
19 listopada 1941 u brzegów Australii Zachodniej krążownik „Sydney” i rajder „Kormoran” zniszczyły się nawzajem. Z 645 Australijczyków nie ocalał nikt.
1942
styczeń
19
Bitwa nad rzeką Muar
Od 14 do 22 stycznia 1942 w Johorze Japończycy rozbili 45 Brygadę Indyjską i dwa bataliony australijskie. Pod Parit Sulong zamordowali około 150 rannych jeńców.
23
Japończycy zajmują Rabaul
23 stycznia 1942 Japończycy wylądowali w Rabaulu na Nowej Brytanii i w Kavieng na Nowej Irlandii. Australijska Lark Force rozpadła się w ciągu kilku godzin.
24
Amerykanie na Samoa
W styczniu 1942 do Pago Pago na Samoa Amerykańskim przybyła 2 Brygada Piechoty Morskiej. Wyspy miały strzec szlaku morskiego z USA do Australii.
31
Odwrót na Singapur
31 stycznia 1942 ostatnie oddziały Wspólnoty Brytyjskiej przeszły z Johoru na wyspę Singapur, a saperzy wysadzili groblę. Bitwa o Malaje dobiegła końca.
luty
03
Naloty na Jawę i Port Moresby
3 lutego 1942 japońskie lotnictwo po raz pierwszy uderzyło na Surabaję, Malang i Madiun na Jawie, a łodzie latające z Rabaulu zbombardowały Port Moresby.
09
Japończycy lądują na Singapurze
W nocy z 8 na 9 lutego 1942 dwie dywizje 25 Armii przeprawiły się przez cieśninę Johor na północno-zachodni brzeg Singapuru, broniony przez Australijczyków.
15
Kluczowe wydarzenie
Kapitulacja Singapuru
15 lutego 1942 gen. Percival poddał Singapur Yamashicie w fabryce Forda w Bukit Timah. Była to największa kapitulacja w dziejach brytyjskiego wojska.
16
Masakra na wyspie Bangka
16 lutego 1942 na plaży Radji na wyspie Bangka Japończycy wymordowali rozbitków z „Vyner Brooke”, w tym 21 australijskich pielęgniarek. Przeżyła jedna.
19
Nalot na Darwin
19 lutego 1942 samoloty z lotniskowców Nagumo i z baz na Celebesie i Ambonie zbombardowały Darwin. Był to największy atak w dziejach Australii.
20
Japończycy na Bali i Timorze
19–20 lutego 1942 Japończycy zajęli Bali i wylądowali na Timorze. Doorman przegrał nocną bitwę w cieśninie Badung, a 23 lutego skapitulowała Sparrow Force.
28
Japońska inwazja na Jawę
W nocy z 28 lutego na 1 marca 1942 16 Armia Imamury wylądowała w trzech miejscach na Jawie. W Cieśninie Sundajskiej zatonęły „Houston” i „Perth”.
marzec
03
Nalot na Broome
3 marca 1942 dziewięć japońskich myśliwców z Timoru ostrzelało Broome. Spłonęły łodzie latające pełne uchodźców z Jawy; zginęło co najmniej 88 osób.
05
Upadek Jawy
5 marca 1942 Japończycy weszli bez walki do Batawii, ogłoszonej miastem otwartym. 8 marca w Kalidjati Holendrzy przyjęli żądanie kapitulacji Jawy.
08
Japończycy w Lae i Salamaui
8 marca 1942 Japończycy bez walki zajęli Lae i Salamauę nad Zatoką Huon. 10 marca samoloty z „Lexingtona” i „Yorktowna” zatopiły u brzegu trzy transportowce.
12
Amerykanie w Nowej Kaledonii
12 marca 1942 do Numei przypłynął konwój z amerykańską grupą operacyjną gen. Patcha. Kolonia Wolnej Francji stała się bazą na drodze do Australii.
14
Japończycy na Wyspach Salomona
W marcu 1942 Japończycy sięgnęli po północne Wyspy Salomona. Pod koniec miesiąca zajęli Bukę i wyspy Shortland, w kwietniu Kietę, a w maju Tulagi.
17
MacArthur w Australii
17 marca 1942 MacArthur wylądował pod Darwin. Australia witała go jak zbawcę, a on odkrył, że armii do odsieczy Filipin nie ma. W Terowie obiecał: „Wrócę”.
kwiecień
01
Rada Wojny na Pacyfiku
1 kwietnia 1942 w Białym Domu obradowała Rada Wojny na Pacyfiku. Roosevelt słuchał w niej sojuszników walczących z Japonią, lecz decyzje zapadały gdzie indziej.
02
Japończycy na północnym wybrzeżu Nowej Gwinei
Od 1 kwietnia 1942 Japończycy zajmowali bez walki porty Nowej Gwinei Holenderskiej, od Fak-fak i Babo po Hollandię. 8 kwietnia wylądowali na Manus.
09
Atak na Trincomalee
9 kwietnia 1942 samoloty Nagumo zbombardowały bazę w Trincomalee, a potem zatopiły u wybrzeży Cejlonu lotniskowiec „Hermes” i niszczyciel HMAS „Vampire”.
maj
03
Japończycy na Tulagi
3 maja 1942 Japończycy bez walki zajęli opuszczone przez Australijczyków Tulagi. Nazajutrz samoloty z „Yorktowna” zaatakowały okręty w porcie.
07
Zatopienie Shōhō
7 maja 1942 Japończycy zatopili niszczyciel „Sims” i zniszczyli zbiornikowiec „Neosho”, wziąwszy je za lotniskowiec. Amerykanie zatopili lotniskowiec „Shōhō”.
31
Atak na port w Sydney
W nocy z 31 maja na 1 czerwca 1942 trzy japońskie miniaturowe okręty podwodne wdarły się do portu w Sydney. Zatopiły hulk „Kuttabul”; zginęło 21 marynarzy.
czerwiec
08
Ostrzał Sydney i Newcastle
W nocy 8 czerwca 1942 japońskie okręty podwodne I-24 i I-21 ostrzelały Sydney i Newcastle. Szkody były niewielkie, nikt nie zginął, lecz strach był ogromny.
lipiec
11
Walki o Tel el-Eisa i grzbiet Ruweisat
10–16 lipca 1942 Auchinleck przejął inicjatywę pod El Alamein: Australijczycy rozbili Włochów pod Tel el-Eisa, Nowozelandczycy krwawili na Ruweisat.
20
Japończycy lądują pod Buną i Goną
20 lipca 1942 z Rabaulu wypłynął konwój z oddziałem pułkownika Yokoyamy. Wieczorem 21 lipca wylądował pod Goną, by lądem przez góry ruszyć na Port Moresby.
26
Koniec pierwszej bitwy pod El Alamein
26–27 lipca 1942 ostatnie natarcie Auchinlecka pod Miteiriją załamało się. 31 lipca 8 Armia przeszła do obrony – Rommel był zatrzymany, ale nie pobity.
29
Japończycy zdobywają Kokodę
W nocy 28/29 lipca 1942 Japończycy wyparli z Kokody garstkę Australijczyków. Zginął ppłk William Owen, a wraz z wioską padło jedyne lądowisko przed górami.
sierpień
08
Bitwa koło wyspy Savo
W nocy z 8 na 9 sierpnia 1942 krążowniki Mikawy zaskoczyły pod Savo aliancką osłonę desantu na Guadalcanalu i zatopiły cztery ciężkie krążowniki.
26
Bitwa w zatoce Milne’a
W nocy 25/26 sierpnia 1942 japońska piechota morska wylądowała w Zatoce Milne’a. Australijczycy obronili lotniska, a po 12 dniach Japończycy się wycofali.
wrzesień
05
Koniec bitwy w zatoce Milne’a
5 września 1942 japońskie dowództwo kazało ewakuować rozbity desant z Zatoki Milne’a. Była to pierwsza tak pełna klęska japońskich wojsk lądowych w tej wojnie.
14
Japończycy pod Ioribaiwą
14 września 1942 Japończycy uderzyli pod Ioribaiwą, w górach nad Port Moresby. Australijczycy cofnęli się na Imitę, ale wróg dalej już nie doszedł.
15
Amerykanie w Port Moresby
15 września 1942 do Port Moresby przyleciała pierwsza kompania amerykańskiej 32 Dywizji. Za nią ruszyły dwa pułki – jeden drogą powietrzną, drugi morzem.
28
Odwrót Japończyków ze szlaku Kokoda
28 września 1942 Australijczycy uderzyli na Ioribaiwę i zastali puste okopy. Głodny i odcięty od zaopatrzenia oddział Horiiego cofał się już ku Kokodzie.
październik
23
Kluczowe wydarzenie
Początek drugiej bitwy pod El Alamein
23 października 1942 o 21.40 prawie 900 dział 8 Armii otworzyło ogień pod El Alamein. Piechota czterech dywizji ruszyła przez pola minowe Osi.
24
Kryzys pod El Alamein
24 i 25 października 1942 brytyjskie czołgi utknęły w korytarzach przez pola minowe pod El Alamein. Montgomery kazał mimo strat nacierać dalej.
31
Walki o „Thompson’s Post” pod El Alamein
W nocy na 31 października 1942 Australijczycy wyszli pod El Alamein na szosę nadbrzeżną. Odpierając kontrataki, ściągnęli na północ odwody Rommla.
listopad
17
Początek walk o Bunę i Gonę
W połowie listopada 1942 Japończycy wzmocnili przyczółki pod Buną, Goną i Sananandą na Nowej Gwinei. Pierwsze ataki Amerykanów i Australijczyków utknęły.
26
Bitwa o Brisbane
26 i 27 listopada 1942 w Brisbane australijscy żołnierze i cywile starli się z żandarmerią USA. Jeden Australijczyk zginął, kilkadziesiąt osób było rannych.
grudzień
15
Upadek Gony i Buny
9 grudnia 1942 Australijczycy zdobyli Gonę, a 14 grudnia Amerykanie zajęli wieś Bunę. Japończycy bronili się jednak dalej w placówce rządowej i pod Sanananda.
1943
styczeń
02
Zdobycie Buny
2 stycznia 1943 Amerykanie i Australijczycy zdobyli stację rządową Buna – ostatni bastion Japończyków na wschodnim skrzydle przyczółków w Papui.
07
Japońskie posiłki w Lae
7 stycznia 1943 konwój z Rabaulu wysadził w Lae około 4 tys. żołnierzy oddziału Okabe. Japończycy, tracąc Papuę, postanowili bronić północnej Nowej Gwinei.
22
Koniec walk pod Sananandą
22 stycznia 1943 ustał zorganizowany opór Japończyków pod Sananandą. Tak skończyła się półroczna kampania na Papui, kosztowne zwycięstwo aliantów.
marzec
02
Kluczowe wydarzenie
Bitwa na Morzu Bismarcka
2–4 marca 1943 alianckie lotnictwo rozbiło konwój z Rabaulu do Lae. Zatonęło 8 transportowców i 4 niszczyciele, zginęło blisko 3 tys. Japończyków.
maj
02
Japoński nalot na Darwin w maju 1943
2 maja 1943 japońskie bombowce z eskortą zer zaatakowały Darwin. W pościgu nad morzem obrońcy stracili 13–14 spitfire’ów, w dużej części z braku paliwa.
czerwiec
23
Lądowanie na Woodlark i Kiriwinie
23 czerwca 1943 Amerykanie wysadzili czołówki na niebronionej wyspie Woodlark, a nocą na Kiriwinie. Główne desanty z 30 czerwca dały lotniska przeciw Rabaulowi.
wrzesień
04
Lądowanie pod Lae i desant na Nadzab
4 września 1943 australijska 9 Dywizja wylądowała na wschód od Lae, a 5 września amerykańscy spadochroniarze opanowali Nadzab. Lae padło 16 września.
22
Lądowanie pod Finschhafen
22 września 1943 australijska 20 Brygada wylądowała pod Finschhafen na półwyspie Huon. Miasto padło 2 października, ale walki z Japończykami trwały do grudnia.
październik
12
Naloty na Rabaul
12 października 1943 blisko 350 samolotów generała Kenneya uderzyło na Rabaul. Tak zaczęła się ofensywa lotnicza, która miała zneutralizować japońską twierdzę.
grudzień
26
Lądowanie na przylądku Gloucester
26 grudnia 1943 amerykańska 1 Dywizja Piechoty Morskiej wylądowała na przylądku Gloucester na Nowej Brytanii. 30 grudnia marines zajęli japońskie lotnisko.
1944
luty
29
Kluczowe wydarzenie
Lądowanie na Los Negros
29 lutego 1944 tysiąc kawalerzystów USA wylądował na Los Negros na Wyspach Admiralicji. MacArthur zszedł na brzeg i kazał utrzymać lotnisko za wszelką cenę.
marzec
06
Alarm w Australii Zachodniej
6 marca 1944 okręt podwodny USS Haddo zgłosił japońskie okręty przy Cieśninie Lombok. Alianci postawili w stan pogotowia Perth i Fremantle – na próżno.
15
Zdobycie Manus
15 marca 1944 amerykańska kawaleria wylądowała na Manusie. 18 marca padło Lorengau, a zatoka Seeadler stała się jedną z największych baz floty na Pacyfiku.
kwiecień
22
Kluczowe wydarzenie
Lądowanie pod Hollandią i Aitape
22 kwietnia 1944 Amerykanie wylądowali pod Hollandią i Aitape na Nowej Gwinei, setki kilometrów za frontem. Japońska 18 Armia pod Wewakiem została odcięta.
maj
18
Koniec walk na Wyspach Admiralicji
18 maja 1944 gen. Krueger ogłosił koniec operacji na Wyspach Admiralicji. Rozbici Japończycy kryli się jeszcze w dżungli, a port Seeadler stał się bazą floty.
lipiec
10
Bitwa nad rzeką Driniumor
W nocy z 10 na 11 lipca 1944 głodująca japońska 18 Armia uderzyła przez rzekę Driniumor na Amerykanów pod Aitape na Nowej Gwinei i przerwała ich linię.
sierpień
05
Ucieczka z Cowry
5 sierpnia 1944 ok. 1100 japońskich jeńców rzuciło się na druty obozu pod Cowrą w Australii. Zginęło 231 Japończyków i czterech Australijczyków.
1945
styczeń
02
Kamikaze na drodze do Luzonu
Od początku stycznia 1945 kamikaze atakowali flotę płynącą do zatoki Lingayen. Zatonął „Ommaney Bay”, trafiono „New Mexico”, „California” i „Australię”.
maj
01
Lądowanie na Tarakanie
1 maja 1945 australijska 26 Brygada z oddziałami USA i Holandii wylądowała na Tarakanie u wybrzeży Borneo. Walki o wyspę naftową trwały do czerwca.
11
Zdobycie Wewak
11 maja 1945 australijska 6 Dywizja zajęła Wewak, ostatnią dużą bazę japońskiej 18 Armii na Nowej Gwinei. Jej resztki walczyły w górach do sierpnia.
czerwiec
10
Lądowanie w Zatoce Brunei
10 czerwca 1945 australijska 9 Dywizja wylądowała na Labuanie i na wybrzeżu Brunei, a 13 czerwca zajęła miasto Brunei.
27
Ropa z Tarakanu
27 czerwca 1945 na Tarakanie uroczyście uruchomiono pierwsze odbudowane szyby naftowe. Lotnisko, główny cel desantu, otwarto dzień później.
lipiec
01
Lądowanie pod Balikpapanem
1 VII 1945 australijska 7 Dywizja wylądowała pod Balikpapanem na Borneo. Był to ostatni wielki desant zachodnich aliantów; walki trwały do 21 lipca.
sierpień
15
Dzień zwycięstwa nad Japonią
14–15 sierpnia 1945 wiadomość o kapitulacji Japonii wywołała radość w Nowym Jorku, Londynie, Sydney i Chongqingu. Dla Polaków był to koniec wojny bez wolności.