TheSecondWar.pl
Oś czasu
Bitwy
Postacie
Miejsca
Serie
Słownik
en
Oś czasu
Bitwy
Postacie
Miejsca
Serie
Słownik
← Oś czasu
Chiny
Tag
(77)
1923
styczeń
26
Pierwszy front jedności w Chinach
26 stycznia 1923 Sun Jat-sen i radziecki wysłannik Adolf Ioffe ogłosili w Szanghaju wspólną deklarację. Otworzyła drogę do sojuszu Kuomintangu z komunistami.
1927
kwiecień
12
Masakra szanghajska
12 kwietnia 1927 wojsko Czang Kaj-szeka i szanghajscy gangsterzy rozbili komunistyczne bojówki robotnicze. Zaczęła się czystka, która zakończyła sojusz z KPCh.
1928
maj
03
Incydent jinański
3 maja 1928 w Jinanie starli się żołnierze japońscy i wojska Czang Kaj-szeka. Japończycy zajęli miasto, a zginęły tysiące Chińczyków, głównie cywilów.
28
Powstanie chińskiej Armii Czerwonej
Wiosną 1928 oddziały Zhu De i Mao Zedonga połączyły się w górach Jinggang, a kierownictwo KPCh postanowiło nazwać swoje wojska Armią Czerwoną.
czerwiec
04
Zabójstwo Zhang Zuolina
4 czerwca 1928 oficerowie Armii Kwantuńskiej wysadzili pod Mukdenem pociąg Zhang Zuolina. Władca Mandżurii zginął, a jego syn przeszedł na stronę Nankinu.
1929
marzec
28
Koniec incydentu jinańskiego
28 marca 1929 Japonia i rząd w Nankinie zawarły porozumienie w sprawie Jinanu. Japończycy w maju wycofali wojska z Szantungu, a sprawę ofiar odłożono na zawsze.
1931
wrzesień
18
Kluczowe wydarzenie
Incydent mukdeński
18 września 1931 oficerowie Armii Kwantuńskiej wysadzili tor kolejowy pod Mukdenem, oskarżyli o to Chińczyków i jeszcze tej nocy zaatakowali chińskie koszary.
19
Początek japońskiej inwazji na Mandżurię
19 września 1931 Armia Kwantuńska zajęła Mukden i miasta wzdłuż kolei. Rząd w Tokio ogłosił, że nie chce rozszerzenia walk, ale wojsko go nie słuchało.
1932
styczeń
28
Incydent szanghajski
28 stycznia 1932 japońska piechota morska zaatakowała chińską dzielnicę Zhabei w Szanghaju. Pięciotygodniowe walki zakończył rozejm z 5 maja.
luty
27
Koniec walk w Mandżurii
Pod koniec lutego 1932 Armia Kwantuńska kontrolowała wszystkie wielkie miasta Mandżurii. Regularny opór Chin się załamał, ale partyzantka dopiero się rodziła.
marzec
01
Proklamacja Mandżukuo
1 marca 1932 w okupowanej przez Japonię Mandżurii proklamowano „niepodległe” państwo Mandżukuo. Na jego czele stanął ostatni cesarz Chin, Puyi.
listopad
04
Pacyfikacja Mandżukuo
Jesienią 1932 Armia Kwantuńska prowadziła wielkie operacje przeciw chińskim armiom ochotniczym. „Zwalczanie bandytów” w Mandżukuo trwało do 1942 roku.
1933
styczeń
01
Początek obrony Wielkiego Muru
Wieczorem 1 stycznia 1933 japoński garnizon w Shanhaiguan sprowokował strzelaninę. 3 stycznia Japończycy zdobyli twierdzę na wschodnim krańcu Wielkiego Muru.
maj
31
Rozejm w Tanggu
31 maja 1933 Chiny i Japonia podpisały w Tanggu rozejm. Chińskie wojska wycofały się ze strefy między Wielkim Murem a Pekinem, a Japonia zatrzymała Rehe.
1934
październik
16
Początek Długiego Marszu
W połowie października 1934 główne siły chińskiej Armii Czerwonej przeprawiły się przez rzekę pod Yudu i porzuciły Jiangxi. Zaczął się Długi Marsz.
1936
listopad
14
Kampania w Suiyuan
14 listopada 1936 wspierane przez Japonię oddziały kolaboracyjne zaatakowały Hongort w Suiyuanie. Chińczycy odparli atak i 24 listopada zdobyli Bailingmiao.
grudzień
12
Incydent w Xi’an
12 grudnia 1936 Zhang Xueliang i Yang Hucheng uwięzili w Xi’anie Czang Kaj-szeka, by zmusić go do zakończenia wojny z komunistami i walki z Japonią.
24
Drugi front jedności w Chinach
24 grudnia 1936 Czang Kaj-szek obiecał w Xi’anie Zhou Enlaiowi koniec wojny z komunistami. Formalnie front jedności zawarto dopiero we wrześniu 1937.
1937
lipiec
07
Kluczowe wydarzenie
Incydent na moście Marco Polo
W nocy z 7 na 8 lipca 1937 strzały przy moście Marco Polo pod Pekinem wywołały starcie Chińczyków z Japończykami, z którego wyrosła ośmioletnia wojna.
sierpień
08
Japończycy zajmują Pekin
8 sierpnia 1937 Japończycy uroczyście wkroczyli do Pekinu, opuszczonego przez chińską 29 Armię już 28–29 lipca. Okupacja dawnej stolicy trwała do 1945 roku.
13
Początek bitwy o Szanghaj
13 sierpnia 1937 w Szanghaju wybuchły walki chińskiej armii z japońską piechotą morską. Wojna z północnych Chin przeniosła się do serca kraju.
listopad
26
Koniec bitwy o Szanghaj
26 listopada 1937 Chińczycy porzucili linię umocnień Wuxi–Jiangyin. Bitwa o Szanghaj skończyła się klęską Chin, a Japończycy ruszyli na Nankin.
grudzień
01
Początek bitwy o Nankin
1 grudnia 1937 Kwatera Główna w Tokio rozkazała zdobyć Nankin, stolicę Chin. Miasta bronił generał Tang Shengzhi z wykrwawionymi pod Szanghajem wojskami.
08
Utworzenie Mengjiangu
Jesienią 1937 Japończycy utworzyli w Mongolii Wewnętrznej trzy marionetkowe rządy, a 22 listopada połączyli je w komitecie Mengjiang. Państwo powstało w 1939.
13
Kluczowe wydarzenie
Masakra nankińska
13 grudnia 1937 Japończycy zajęli Nankin, stolicę Chin. Przez kolejne tygodnie mordowali jeńców i cywilów, gwałcili kobiety, rabowali i palili miasto.
1938
styczeń
26
Incydent Allisona
26 stycznia 1938 japoński żołnierz w Nankinie spoliczkował amerykańskiego dyplomatę Johna M. Allisona, który badał sprawę gwałtu. Japonia przeprosiła.
marzec
06
Japończycy nad Żółtą Rzeką
Na początku marca 1938 japońskie wojska z Chin Północnych stanęły nad środkowym biegiem Żółtej Rzeki w Shanxi i Henanie. Rzeka na lata stała się linią frontu.
24
Początek bitwy pod Taierzhuangiem
24 marca 1938 Japończycy uderzyli na miasteczko Taierzhuang nad Wielkim Kanałem. Po dwóch tygodniach walk Chińczycy odnieśli pierwsze duże zwycięstwo.
maj
19
Upadek Xuzhou
19 maja 1938 Japończycy wkroczyli do opuszczonego Xuzhou. Zdobyli kluczowy węzeł kolejowy, ale główne siły chińskie wymknęły się z okrążenia.
1939
czerwiec
14
Incydent tiencinski
14 czerwca 1939 Japończycy otoczyli zasiekami brytyjską i francuską koncesję w Tiencinie. Spór o czterech Chińczyków stał się kryzysem z Londynem.
wrzesień
14
Początek bitwy o Changsha
14 września 1939 japońska 11 Armia rozpoczęła w Jiangxi ofensywę, która miała rozbić chińską 9 Strefę Wojenną i dojść do Changsha, stolicy Hunanu.
26
Japończycy przekraczają jezioro Dongting
Pod koniec września 1939 Japończycy przełamali chińską obronę nad rzeką Xinqiang, wylądowali na brzegu jeziora Dongting i sforsowali Miluo w drodze na Changsha.
październik
08
Chińskie zwycięstwo pod Changsha
8 października 1939 japońska 11 Armia wróciła za rzekę Xinqiang, skąd ruszyła na Changsha. Chiny ogłosiły wielkie zwycięstwo, Japonia planowy powrót.
listopad
24
Japończycy zajmują Nanning
24 listopada 1939 japońska 5 Dywizja zdobyła Nanning w Kuangsi. Japonia chciała odciąć Chiny od dostaw z francuskich Indochin, ich głównej drogi zaopatrzenia.
1940
styczeń
01
Japońskie przeciwnatarcie w Shanxi
1 stycznia 1940 Japończycy uderzyli pod Changzhi w Shanxi na chińskie korpusy, które w ofensywie zimowej osaczyły garnizony ich 36 Dywizji.
marzec
30
Rząd Wang Jingweia w Nankinie
30 marca 1940 w okupowanym Nankinie powstał kolaboracyjny rząd Wang Jingweia. Głosił „powrót do stolicy”, ale rządził tylko tam, gdzie pozwalała japońska armia.
maj
31
Bombardowania Chongqingu
Od 18 maja 1940 japońskie lotnictwo w operacji 101 dzień po dniu bombardowało Chongqing, wojenną stolicę Chin, by złamać wolę oporu rządu Czang Kaj-szeka.
sierpień
20
Ofensywa stu pułków
20 sierpnia 1940 komunistyczna 8 Armia Marszowa uderzyła w Chinach Północnych na japońskie koleje, mosty, kopalnie i posterunki. Dowodził Peng Dehuai.
październik
04
Bitwa pod Huangqiao
4 października 1940 w środkowym Jiangsu wojska Kuomintangu Han Deqina uderzyły na komunistyczną Nową 4 Armię pod Huangqiao. W trzy dni poniosły klęskę.
1941
styczeń
15
Incydent Nowej 4 Armii
W styczniu 1941 wojska Kuomintangu rozbiły w południowym Anhui sztab komunistycznej Nowej 4 Armii. Ye Ting trafił do niewoli, a front jedności stał się fikcją.
sierpień
11
Naloty na Chongqing w sierpniu 1941
W sierpniu 1941 Japończycy bombardowali Chongqing dniem i nocą, by wyczerpać miasto. 30 sierpnia bomby spadły na rezydencję Czang Kaj-szeka.
listopad
26
Nota Hulla
26 listopada 1941 Cordell Hull wręczył Japończykom notę z żądaniem wycofania wojsk z Chin i Indochin. Nie miała terminu, ale Tokio uznało ją za ultimatum.
grudzień
08
Przemówienie „dnia hańby”
8 grudnia 1941 Roosevelt nazwał atak na Pearl Harbor dniem hańby, a Kongres wypowiedział wojnę Japonii. W ciągu kilku dni zrobiło to kilkanaście państw.
11
Początek japońskiej inwazji na Birmę
W połowie grudnia 1941 Japończycy zajęli Victoria Point na południu Birmy, a 23 i 25 grudnia ich bombowce uderzyły na Rangun. Z miasta zaczęła się ucieczka.
1942
luty
02
Stilwell w Chinach
2 lutego 1942 gen. Joseph Stilwell dostał rozkaz wyjazdu do Chin jako szef sztabu Czang Kaj-szeka i dowódca wojsk USA w Chinach, Birmie i Indiach.
marzec
08
Japończycy zajmują Rangun
8 marca 1942 japońska 33 Dywizja weszła do opuszczonego, płonącego Rangunu. Armia brytyjska w Birmie straciła jedyny port, a Chiny drogę dostaw.
kwiecień
15
Bitwa pod Yenangyaung
15 kwietnia 1942 Brytyjczycy podpalili pola naftowe pod Yenangyaung. Japończycy okrążyli 1 Dywizję Birmańską, która wyszła z kotła z pomocą Chińczyków.
18
Kluczowe wydarzenie
Rajd Doolittle’a
18 kwietnia 1942 szesnaście bombowców B-25 z lotniskowca „Hornet” zbombardowało Tokio i inne miasta Japonii. Szkody były niewielkie, skutki ogromne.
29
Japończycy zdobywają Lashio
29 kwietnia 1942 japońska 56 Dywizja zajęła Lasho (Lashio) w Birmie, początek Drogi Birmańskiej. Chiny straciły ostatnie lądowe połączenie ze światem.
maj
01
Japończycy zajmują Mandalaj
1 maja 1942 Japończycy weszli do spalonego Mandalaju, a nad Czinduinem zajęli Monywę, grożąc odcięciem korpusu Slima od jedynej drogi do Indii.
06
Odwrót Stilwella z Birmy
6 maja 1942 gen. Joseph Stilwell porzucił samochody i poprowadził pieszo z Birmy do Indii 114 ludzi. Po dwóch tygodniach wszyscy doszli żywi do Imphalu.
20
Koniec kampanii birmańskiej
20 maja 1942 resztki korpusu birmańskiego przeszły w Indiach pod komendę IV Korpusu. Po najdłuższym odwrocie w dziejach armii brytyjskiej Birma była stracona.
29
Kampania Zhejiang–Jiangxi
W odwecie za rajd Doolittle’a Japończycy uderzyli w maju 1942 w prowincji Zhejiang, by zniszczyć tamtejsze lotniska. 28 maja zajęli Jinhua i Lanxi.
1943
marzec
10
Utworzenie 14 Armii Lotniczej w Chinach
10 marca 1943 w Kunmingu powołano amerykańską 14 Armię Lotniczą pod dowództwem gen. Claire’a Chennaulta, dawnego dowódcy Latających Tygrysów.
maj
09
Masakra w Changjiao
Od 9 do 12 maja 1943 Japończycy mordowali w Changjiao nad jeziorem Dongting cywilów i rozbitych żołnierzy chińskich. Chińskie źródła podają 30 tys. ofiar.
wrzesień
15
Czang Kaj-szek żąda odwołania Stilwella
15 września 1943 T. V. Soong przedstawił Rooseveltowi plan odsunięcia gen. Stilwella. Kryzys wokół Amerykanina w Chinach trwał do 17 października.
27
Egzekucja Mao Zemina
Późnym wieczorem 27 września 1943 w Urumczi zabito z rozkazu Sheng Shicaia Mao Zemina, brata Mao Zedonga, oraz komunistów Chen Tanqiu i Lin Jilu.
październik
10
Czang Kaj-szek przewodniczącym rządu
10 października 1943 w Chongqingu Czang Kaj-szek złożył przysięgę jako przewodniczący Rządu Narodowego Chin, urzędu, któremu nadano realną władzę.
listopad
22
Konferencja kairska
22–26 listopada 1943 Roosevelt, Churchill i Czang Kaj-szek obradowali w Kairze o wojnie z Japonią. Uzgodnili deklarację o zwrocie Chinom Mandżurii i Tajwanu.
grudzień
28
Chińczycy w dolinie Hukawng
28 grudnia 1943 trzy chińskie bataliony 38 Dywizji zaatakowały Japończyków pod Yupbang Ga w birmańskiej dolinie Hukawng. Ofensywa Stilwella ruszyła z miejsca.
1944
kwiecień
17
Kluczowe wydarzenie
Początek operacji Ichi-Go
17 kwietnia 1944 Japończycy przeprawili się przez Żółtą Rzekę w Henanie. Zaczęła się operacja Ichi-gō – największa ofensywa lądowa armii japońskiej.
maj
12
Chińczycy przekraczają Saluin
W nocy z 10 na 11 maja 1944 chińskie Siły Ekspedycyjne gen. Wei Lihuanga zaczęły przeprawę przez Saluin w Junnanie, by otworzyć Drogę Birmańską.
18
Lotnisko w Myitkyinie
17 maja 1944 Maruderzy Merrilla i chiński 150 Pułk zajęli z zaskoczenia lotnisko pod Myitkyiną. Miasto miało się bronić jeszcze przez prawie trzy miesiące.
lipiec
10
Naloty B-29 z Chin
W nocy z 7 na 8 lipca 1944 B-29 z lotnisk pod Chengdu ponownie zbombardowały Kiusiu. Tokio nie było celem – pierwsze B-29 nad stolicą to listopad 1944.
sierpień
03
Zdobycie Myitkyiny
3 sierpnia 1944 po 78 dniach oblężenia chińskie dywizje i Amerykanie Stilwella zajęli Myitkyinę, najważniejsze japońskie miasto północnej Birmy.
21
Konferencja w Dumbarton Oaks
21 sierpnia 1944 w Waszyngtonie zaczęły się rozmowy USA, Wielkiej Brytanii i ZSRR, a potem Chin o powojennej organizacji. Powstał w nich zarys ONZ.
wrzesień
21
Druga faza konferencji w Dumbarton Oaks
We wrześniu 1944 rozmowy w Dumbarton Oaks weszły w końcową fazę. Od 29 września Chińczycy omawiali z USA i Wielką Brytanią projekt przyszłej ONZ.
listopad
25
Nanning i zagrożenie Kunmingu
24 listopada 1944 Japończycy po raz drugi zajęli Nanning. Po upadku Guilin i Liuzhou ich natarcie w Kuejczou zagroziło Guiyangowi i drodze do Kunmingu.
1945
styczeń
11
Pierwszy konwój na Drodze Ledo
W styczniu 1945 pierwszy konwój ciężarówek ruszył Drogą Ledo z Indii przez północną Birmę do Chin. Z Ledo wyjechał 12 stycznia, do Kunmingu dotarł 4 lutego.
31
Otwarcie Drogi Stilwella
Pod koniec stycznia 1945 Droga Ledo połączyła się z Drogą Birmańską. Pierwszy konwój z Indii wjechał do Chin, a lądowa blokada Chin została przerwana.
maj
08
Podział Indochin na 16 równoleżniku
8 maja 1945 w San Francisco USA zapewniły Francję, że nie kwestionują jej zwierzchnictwa nad Indochinami. Podział kraju na 16 równoleżniku ustalono w lipcu.
czerwiec
16
Odwrót Japończyków w Chinach
W czerwcu 1945 Japończycy, na rozkaz Tokio, opuszczali korytarz zdobyty w operacji Ichi-gō. Chińczycy odbili Nanning i Liuzhou, a w lipcu Guilin.
lipiec
26
Kluczowe wydarzenie
Deklaracja poczdamska
26 lipca 1945 USA, Wielka Brytania i Chiny wezwały Japonię do bezwarunkowej kapitulacji sił zbrojnych pod groźbą „natychmiastowego i całkowitego zniszczenia”.
sierpień
14
Układ chińsko-radziecki
14 sierpnia 1945 w Moskwie Chiny i ZSRR zawarły układ o przyjaźni i sojuszu, który wcielał w życie jałtańskie ustępstwa kosztem Chin w Mandżurii i Mongolii.
19
Starcia komunistów i nacjonalistów w Chinach
W sierpniu 1945 Kuomintang i komuniści ścigali się o przyjęcie kapitulacji Japończyków. Pod koniec miesiąca w Shanxi doszło do pierwszych starć.
30
Brytyjczycy wracają do Hongkongu
30 sierpnia 1945 brytyjska eskadra kontradmirała Cecila Harcourta wpłynęła do portu Victoria, kończąc trzy lata i osiem miesięcy japońskiej okupacji Hongkongu.
wrzesień
09
Kapitulacja Japończyków w Chinach
9 września 1945 w Nankinie gen. Yasuji Okamura podpisał kapitulację Chińskiej Armii Ekspedycyjnej. W Seulu poddały się wojska japońskie z południa Korei.