Polityka
Rząd RP na uchodźstwie
Legalne władze Rzeczypospolitej działające po klęsce wrześniowej za granicą: od 30 września 1939 roku w Paryżu, potem w Angers, od czerwca 1940 roku w Londynie. Istniały do 1990 roku.
Internowany w Rumunii prezydent Ignacy Mościcki, na podstawie konstytucji kwietniowej, wyznaczył na następcę Władysława Raczkiewicza, który 30 września 1939 roku złożył przysięgę w Paryżu i powierzył rząd gen. Władysławowi Sikorskiemu. Zachowano w ten sposób ciągłość państwa. Rządowi, nazywanemu też londyńskim, podlegały Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, a w kraju Delegatura Rządu i Armia Krajowa. Po śmierci Sikorskiego w 1943 roku premierem był Stanisław Mikołajczyk, od listopada 1944 roku Tomasz Arciszewski.
ZSRR zerwał z rządem stosunki w kwietniu 1943 roku po ujawnieniu zbrodni katyńskiej i popierał komunistyczny PKWN. 5 lipca 1945 roku Wielka Brytania i Stany Zjednoczone uznały Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej w Warszawie i cofnęły uznanie władzom w Londynie. Te działały dalej na emigracji; w grudniu 1990 roku ostatni prezydent na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski przekazał insygnia władzy Lechowi Wałęsie.
Źródła
W kronice
(90)90 tekstów używa tego pojęcia.
1939
- 7 kwietniaWłoska inwazja na Albanię
- 25 sierpniaPolsko-brytyjski układ sojuszniczy
- 4 wrześniaKolejne państwa ogłaszają neutralność
- 6 październikaHitler proponuje pokój
- 12 październikaWielka Brytania i Francja odrzucają ofertę Hitlera
- 20 październikaEncyklika Summi Pontificatus
- 20 październikaNiemieckie naciski na Rumunię
- 26 październikaWcielenie ziem polskich do Rzeszy i Generalne Gubernatorstwo
- 28 październikaDemonstracje w Pradze
- 30 październikaBrytyjska biała księga o obozach koncentracyjnych
- 13 listopadaUtworzenie Związku Walki Zbrojnej
- 22 listopadaRząd RP przenosi się do Angers
- 26 listopadaNiemcy przekazują Słowacji polskie ziemie
1940
- 18 marcaSpotkanie Hitlera i Mussoliniego na przełęczy Brenner
- 9 kwietniaNiemcy zajmują Danię
- 10 kwietniaKról Haakon odrzuca żądania Niemiec
- 13 majaKrólowa Wilhelmina w Londynie
- 16 majaChurchill w Paryżu
- 24 majaAlianci postanawiają opuścić Norwegię
- 15 czerwcaRadziecka okupacja Litwy
- 18 czerwcaApel generała de Gaulle’a
- 5 lipcaHuysmans i Jaspar w Londynie
- 21 lipcaCzechosłowacki rząd na uchodźstwie
- 2 sierpniaDe Gaulle skazany na śmierć
- 3 sierpniaZSRR anektuje państwa bałtyckie
- 23 wrześniaBitwa o Dakar
- 9 listopadaŚmierć Neville'a Chamberlaina
- 15 listopadaZamknięcie getta warszawskiego
- 21 listopadaBelgia wypowiada wojnę Włochom
1941
- 27 marcaZamach stanu w Jugosławii
- 17 kwietniaKapitulacja Jugosławii
- 18 kwietniaSamobójstwo Aleksandrosa Korizisa
- 2 czerwcaMasakry w Kondomari i Kandanos
- 25 czerwcaWojna kontynuacyjna
- 3 lipcaKapitulacja Gazzery
- 8 lipcaRozbiór Jugosławii
- 9 sierpniaKarta atlantycka
- 4 grudniaDeklaracja Sikorski–Stalin
- 8 grudniaPrzemówienie „dnia hańby”
- 9 grudniaStrajk górników w Kongu Belgijskim
- 22 grudniaKonferencja Arcadia
1942
- 1 styczniaDeklaracja Narodów Zjednoczonych
- 2 styczniaJapończycy zajmują Manilę
- 13 styczniaDeklaracja londyńska o karaniu zbrodni wojennych
- 27 lutegoBitwa na Morzu Jawajskim
- 22 majaMeksyk wypowiada wojnę państwom Osi
- 27 majaZamach na Heydricha
- 1 czerwcaRaport Bundu
- 10 czerwcaZagłada Lidic
- 29 październikaProtest w Albert Hall
- 4 grudniaPowstanie Rady Pomocy Żydom „Żegota”
- 17 grudniaDeklaracja Narodów Zjednoczonych w sprawie zagłady Żydów
1943
1944
- 4 styczniaArmia Czerwona przekracza przedwojenną granicę Polski
- 14 lutegoNarodowy Komitet Republiki Estońskiej
- 18 majaZdobycie Monte Cassino
- 23 czerwcaDeklaracja Narodowego Komitetu Republiki Estońskiej
- 11 lipcaCzwarta kandydatura Roosevelta
- 24 lipcaWyzwolenie Majdanka
- 25 lipcaOperacja Most III
- 1 sierpniaWybuch Powstania Warszawskiego
- 1 sierpniaPowstanie Warszawskie
- 21 sierpniaKonferencja w Dumbarton Oaks
- 29 sierpniaSłowackie Powstanie Narodowe
- 18 wrześniaRząd Otto Tiefa
- 9 październikaKonferencja moskiewska 1944
- 1 listopadaOperacja „Infatuate”
- 7 listopadaCzwarta kadencja Roosevelta
1945
- 12 styczniaOperacja wiślańsko-odrzańska
- 17 styczniaWkroczenie do Warszawy
- 27 lutegoPrzywrócenie rządu Wspólnoty Filipińskiej
- 3 marcaBombardowanie Bezuidenhout
- 4 kwietniaZajęcie Bratysławy
- 8 majaDzień Zwycięstwa w Europie
- 8 majaKapitulacja w Karlshorst
- 8 majaKapitulacja rządu Tisy
- 26 czerwcaPodpisanie Karty Narodów Zjednoczonych
- 28 czerwcaTymczasowy Rząd Jedności Narodowej
- 5 lipcaMocarstwa uznają Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej
- 6 lipcaNorwegia i Włochy wypowiadają wojnę Japonii
- 17 lipcaPoczątek konferencji poczdamskiej
- 26 lipcaLaburzyści wygrywają wybory
- 15 sierpniaDzień zwycięstwa nad Japonią
- 16 sierpniaPolsko-radziecka umowa graniczna
- 17 sierpniaProklamacja niepodległości Indonezji
- 2 wrześniaKapitulacja Japonii na „Missouri”