III Rzesza
NSDAP
Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei
Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników, partia nazistowska Adolfa Hitlera. Powstała w 1920 roku z Niemieckiej Partii Robotników, od lipca 1933 roku była jedyną legalną partią w Niemczech.
24 lutego 1920 roku w monachijskiej piwiarni Hofbräuhaus Niemiecka Partia Robotników przyjęła nazwę NSDAP i program 25 punktów, łączący nacjonalizm, antysemityzm i hasła socjalne. Od 1921 roku jej jedynym przywódcą był Hitler. Po nieudanym puczu monachijskim w 1923 roku partię odbudowano jako ruch, który miał zdobyć władzę legalnie.
W czasie wielkiego kryzysu poparcie dla NSDAP skoczyło z 18 procent w 1930 roku do 37 procent w lipcu 1932 roku, co uczyniło ją największą partią w Reichstagu. Po nominacji Hitlera na kanclerza w styczniu 1933 roku pozostałe partie rozwiązano lub zakazano. NSDAP, z SA, SS i Hitlerjugend, przeniknęła całe państwo; w 1945 roku miała około 8,5 miliona członków. Alianci zakazali jej działalności w październiku 1945 roku.
Źródła
W kronice
(113)113 tekstów używa tego pojęcia.
1919
1920
1921
1923
1932
1933
- 30 styczniaHitler kanclerzem Niemiec
- 27 lutegoPożar Reichstagu
- 28 lutegoDekret o ochronie narodu i państwa
- 23 marcaUstawa o pełnomocnictwach
- 24 marca„Judea Declares War on Germany”
- 25 marcaAntynazistowski bojkot
- 1 kwietniaBojkot żydowskich sklepów
- 1 majaŚwięto Pracy Narodowej
- 2 majaLikwidacja związków zawodowych w Niemczech
- 21 czerwcaDelegalizacja partii w Niemczech
- 14 lipcaNSDAP jedyną partią w Niemczech
- 19 październikaNiemcy występują z Ligi Narodów
- 24 listopadaPrześladowania „aspołecznych”
1934
1936
1938
1939
- 20 marcaNiemieckie ultimatum wobec Litwy
- 31 majaNiemiecko-duński pakt o nieagresji
- 1 wrześniaNiemcy anektują Wolne Miasto Gdańsk
- 21 wrześniaZabójstwo Armanda Călinescu
- 10 październikaRaeder proponuje zajęcie Norwegii
- 26 październikaWcielenie ziem polskich do Rzeszy i Generalne Gubernatorstwo
- 8 listopadaZamach Elsera
1940
1941
- 15 lutegoDeportacje Żydów z Wiednia
- 10 majaLot Rudolfa Heßa
- 2 czerwcaMasakry w Kondomari i Kandanos
- 4 czerwcaŚmierć Wilhelma II
- 4 lipcaMord profesorów lwowskich
- 1 sierpniaDystrykt Galicja
- 18 sierpniaWstrzymanie akcji T4
- 31 sierpniaWielka prowokacja w Wilnie
- 10 październikaKotły pod Wiaźmą i Briańskiem
- 18 październikaAresztowanie Richarda Sorgego
- 20 październikaZamach na Karla Hotza
- 17 listopadaSamobójstwo Ernsta Udeta
- 11 grudniaNiemcy i Włochy wypowiadają wojnę USA
1942
1943
1944
1945
- 23 styczniaStracenie Helmutha Jamesa von Moltkego
- 24 styczniaPoczątek bitwy o Poznań
- 24 styczniaBitwa o Poznań
- 3 lutegoNalot na Berlin 3 lutego 1945
- 23 lutegoKoniec bitwy o Poznań
- 29 marcaMasakra w Deutsch Schützen
- 11 kwietniaWyzwolenie Buchenwaldu
- 13 kwietniaMasakra w Gardelegen
- 20 kwietniaOstatnie urodziny Hitlera
- 22 kwietniaZałamanie Hitlera
- 23 kwietniaTelegram Göringa
- 2 majaKapitulacja Berlina
- 2 majaUcieczka z bunkra
- 5 czerwcaDeklaracja berlińska
- 17 lipcaPoczątek konferencji poczdamskiej
- 2 sierpniaKoniec konferencji poczdamskiej