III Rzesza
Gestapo
Geheime Staatspolizei
Geheime Staatspolizei, tajna policja państwowa III Rzeszy, utworzona w Prusach w kwietniu 1933 roku. Ścigała przeciwników reżimu w Niemczech i w okupowanej Europie, organizowała też deportacje Żydów.
Gestapo wyrosło z policji politycznej republiki weimarskiej. 26 kwietnia 1933 roku Hermann Göring utworzył w Prusach Tajny Urząd Policji Państwowej, a w 1934 roku oddał go Himmlerowi i Heydrichowi, którzy do 1936 roku podporządkowali sobie policję polityczną całych Niemiec. Od 1939 roku gestapo było IV Urzędem Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA), kierowanym przez Heinricha Müllera.
Mogło bez sądu zamykać ludzi w obozach koncentracyjnych w ramach „aresztu ochronnego”, a jego siłą były donosy zwykłych obywateli. W czasie wojny funkcjonariusze gestapo służyli w Einsatzgruppen, tropili ruch oporu, torturowali na przesłuchaniach i organizowali deportacje Żydów do obozów zagłady. Trybunał w Norymberdze uznał gestapo za organizację przestępczą.
Źródła
W kronice
(149)149 tekstów używa tego pojęcia.
1933
1934
1936
1938
1939
- 24 styczniaGöring powierza Heydrichowi emigrację Żydów
- 15 marcaNiemcy zajmują Czechy
- 16 marcaUtworzenie Protektoratu Czech i Moraw
- 1 kwietniaKoniec hiszpańskiej wojny domowej
- 23 sierpniaPakt Ribbentrop-Mołotow
- 31 sierpniaProwokacja gliwicka
- 1 wrześniaNiemcy anektują Wolne Miasto Gdańsk
- 1 wrześniaOperacja Tannenberg
- 27 wrześniaPowstanie Służby Zwycięstwu Polski
- 28 wrześniaNiemiecko-radziecki traktat o granicach i przyjaźni
- 28 wrześniaKapitulacja Warszawy
- 2 październikaKapitulacja Helu
- 18 październikaPlan Nisko
- 20 październikaEncyklika Summi Pontificatus
- 28 październikaDemonstracje w Pradze
- 5 listopadaRaport z Oslo
- 6 listopadaSonderaktion Krakau
- 8 listopadaZamach Elsera
- 9 listopadaIncydent w Venlo
- 15 listopadaPogrzeb Jana Opletala
- 17 listopadaSonderaktion Prag
1940
- 4 czerwca„Będziemy walczyć na plażach”
- 15 czerwcaRadziecka okupacja Litwy
- 16 czerwcaGetto w Kutnie
- 20 czerwcaEgzekucje w Palmirach
- 22 czerwcaRozejm w Compiègne
- 1 sierpniaWojna znaczków w Luksemburgu
- 2 sierpniaDe Gaulle skazany na śmierć
- 19 wrześniaWitold Pilecki trafia do Auschwitz
- 3 grudniaPierwszy Delegat Rządu na Kraj
1941
- 15 lutegoDeportacje Żydów z Wiednia
- 1 marcaHimmler nakazuje rozbudowę Auschwitz
- 10 kwietniaProklamacja Niepodległego Państwa Chorwackiego
- 10 majaLot Rudolfa Heßa
- 2 czerwcaMasakry w Kondomari i Kandanos
- 23 czerwcaMasakra w Ablindze
- 25 czerwcaWojna kontynuacyjna
- 2 lipcaWęgrzy w Stanisławowie
- 4 lipcaMord profesorów lwowskich
- 10 lipcaZbrodnia w Jedwabnem
- 19 lipcaV jak Victory
- 1 sierpniaDystrykt Galicja
- 2 sierpniaZbrodnia w Czarnym Lesie
- 18 sierpniaWstrzymanie akcji T4
- 30 sierpniaPierwszy rejs „Shetland bus”
- 1 wrześniaGwiazda Dawida w Rzeszy
- 6 wrześniaGetto wileńskie
- 1 październikaAkcje jomkipurowe w getcie wileńskim
- 10 październikaSpis ludności w Luksemburgu
- 12 październikaKrwawa niedziela w Stanisławowie
- 24 październikaAkcja żółtych zaświadczeń
- 28 październikaPierwsza akcja w Bolechowie
- 3 listopadaAkcje w getcie wileńskim w listopadzie
- 1 grudniaRaport Jägera
- 3 grudniaAkcje w getcie wileńskim w grudniu
- 7 grudniaDekret „Noc i mgła”
1942
- 15 styczniaDeportacje z Łodzi do Chełmna
- 20 styczniaKonferencja w Wannsee
- 21 styczniaPowstanie FPO w getcie wileńskim
- 14 lutegoZwiązek Walki Zbrojnej zostaje Armią Krajową
- 26 marcaGwiazda na drzwiach żydowskich mieszkań
- 28 marcaNalot na Lubekę
- 27 majaZamach na Heydricha
- 27 majaGwiazda Dawida w Belgii i Francji
- 4 czerwcaŚmierć Heydricha
- 10 czerwcaZagłada Lidic
- 11 lipcaŁapanka na placu Wolności w Salonikach
- 16 lipcaObława Vel d’Hiv
- 22 lipcaWielka Akcja w getcie warszawskim
- 22 sierpniaMasakra Żydów w Stanisławowie
- 31 sierpniaStrajk generalny w Luksemburgu
- 12 wrześniaDeportacja Żydów ze Stanisławowa do Bełżca
- 18 październikaRozkaz o komandosach
- 4 grudniaPowstanie Rady Pomocy Żydom „Żegota”
- 6 grudniaNalot na zakłady Philipsa w Eindhoven
1943
- 18 styczniaPierwszy zbrojny opór w getcie warszawskim
- 18 lutegoPrzemówienie Goebbelsa o wojnie totalnej
- 22 lutegoEgzekucja rodzeństwa Scholl
- 13 marcaLikwidacja getta krakowskiego
- 26 marcaAkcja pod Arsenałem
- 19 kwietniaWybuch powstania w getcie warszawskim
- 19 kwietniaAtak na dwudziesty transport z Mechelen
- 15 majaPowstanie Rady Narodowej Ruchu Oporu
- 4 czerwcaFrancuski Komitet Wyzwolenia Narodowego
- 30 czerwcaAresztowanie generała Roweckiego
- 4 lipcaŚmierć generała Sikorskiego
- 28 lipcaJan Karski u Roosevelta
- 30 wrześniaRatowanie duńskich Żydów
- 9 listopadaFałszywy „Le Soir”
1944
- 15 styczniaAkcja „Burza”
- 1 lutegoZamach na Franza Kutscherę
- 15 marcaProgram Rady Narodowej Ruchu Oporu
- 19 marcaNiemcy zajmują Węgry
- 17 lipcaRommel ranny
- 20 lipcaZamach 20 lipca
- 23 lipcaPowstanie lwowskie
- 25 lipcaOperacja Most III
- 1 sierpniaWybuch Powstania Warszawskiego
- 1 sierpniaPowstanie Warszawskie
- 6 sierpniaCzarna niedziela w Krakowie
- 7 sierpniaProces spiskowców 20 lipca
- 19 sierpniaPowstanie paryskie
- 20 sierpniaLotnicy alianccy w Buchenwaldzie
- 3 wrześniaWyzwolenie Lyonu
- 7 październikaBunt Sonderkommando w Auschwitz
- 14 październikaSamobójstwo Rommla
- 12 listopadaZatopienie „Tirpitza”
1945
- 12 styczniaOperacja wiślańsko-odrzańska
- 17 styczniaWkroczenie do Warszawy
- 19 styczniaRozkaz Hitlera z 19 stycznia
- 23 styczniaStracenie Helmutha Jamesa von Moltkego
- 24 styczniaPoczątek bitwy o Poznań
- 24 styczniaBitwa o Poznań
- 3 lutegoNalot na Berlin 3 lutego 1945
- 23 lutegoKoniec bitwy o Poznań
- 16 marcaOperacja wiedeńska
- 20 marcaZdobycie Moguncji
- 21 marcaOperacja Carthage
- 1 kwietniaKocioł Ruhry
- 2 kwietniaBitwa o Wiedeń
- 2 kwietniaOkrążenie Zagłębia Ruhry
- 9 kwietniaStracenie Dietricha Bonhoeffera
- 11 kwietniaWyzwolenie Buchenwaldu
- 13 kwietniaMasakra w Gardelegen
- 5 majaPowstanie praskie
- 7 majaGöring w niewoli
- 23 majaŚmierć Himmlera
- 5 czerwcaDeklaracja berlińska
- 26 lipcaLaburzyści wygrywają wybory
- 20 sierpniaProces Quislinga