III Rzesza

Führer

„Wódz”: tytuł Adolfa Hitlera jako przywódcy NSDAP, a od 2 sierpnia 1934 roku, po śmierci prezydenta Hindenburga, także głowy państwa jako „Führera i kanclerza Rzeszy”.

Hitler przyjął tytuł Führera w 1921 roku, gdy objął przywództwo NSDAP z dyktatorską władzą. Na tytule opierała się „zasada wodzostwa” (Führerprinzip): każdy szczebel partii, a potem państwa, miał bezwzględnie słuchać przełożonego, a ostatecznie jednego wodza.

Gdy 2 sierpnia 1934 roku zmarł prezydent Paul von Hindenburg, wcześniej przygotowana ustawa połączyła urzędy prezydenta i kanclerza. Hitler, odtąd „Führer i kanclerz Rzeszy”, został głową państwa i zwierzchnikiem sił zbrojnych, a żołnierze tego samego dnia złożyli przysięgę na jego imię. Zmianę zatwierdził plebiscyt 19 sierpnia. Od tej chwili w Niemczech nie było już urzędu, który mógłby go odwołać.