Łukasz
Autor
(1129)1945
styczeń
- 31
- Przyczółek nad Odrą31 stycznia 1945 oddział wydzielony 5 Armii Uderzeniowej przeszedł po lodzie Odrę pod Kienitz i uchwycił przyczółek około 70 km od Berlina.
- Lądowania w Zambales i Nasugbu29 I 1945 XI Korpus wylądował bez oporu w Zambales, by odciąć Bataan, a 31 I 11 Dywizja Powietrznodesantowa zeszła na brzeg pod Nasugbu, na południe od Manili.
luty
- 04
- Kluczowe wydarzenieKonferencja jałtańska4–11 lutego 1945 w Jałcie Roosevelt, Churchill i Stalin uzgodnili okupację Niemiec, granice i rząd Polski, zasady ONZ oraz wejście ZSRR do wojny z Japonią.
- Belgia wolna od NiemcówNa początku lutego 1945 Amerykanie wyparli Niemców z ostatnich skrawków wschodniej Belgii. Kraj był wolny, ale V-2 wciąż spadały na Antwerpię.
- 23
- Flaga na Suribachi23 lutego 1945 marines zatknęli flagę USA na szczycie Suribachi na Iwo Jimie. Zdjęcie drugiej flagi, zrobione przez Joego Rosenthala, stało się symbolem wojny.
- Turcja wypowiada wojnę Niemcom23 lutego 1945 tureckie Wielkie Zgromadzenie Narodowe jednogłośnie wypowiedziało wojnę Niemcom i Japonii, by zapewnić sobie miejsce wśród założycieli ONZ.
- Rajd na Los Baños23 II 1945 spadochroniarze 11 Dywizji Powietrznodesantowej, amfibie i filipińscy partyzanci uwolnili 2147 internowanych z japońskiego obozu w Los Baños.
- Koniec bitwy o Poznań23 lutego 1945 skapitulowała Cytadela, ostatni punkt oporu Festung Posen. Jej komendant Gonell odebrał sobie życie, a Mattern oddał resztki garnizonu.
marzec
- 20
- Wyzwolenie Mandalaju20 marca 1945 indyjska 19 Dywizja zajęła fort Dufferin, ostatni punkt japońskiego oporu w Mandalaju. Pałac królewski spłonął podczas walk.
- Zdobycie Moguncji20 marca 1945 piechota 3 Armii Pattona stanęła na wzgórzach nad Moguncją. Zniszczone miasto zajęto 22 marca, a obrona Niemców na zachód od Renu się rozpadła.
- 27
- Eisenhower rezygnuje z BerlinaPod koniec marca 1945 Eisenhower uznał, że głównym celem aliantów nie jest Berlin, lecz Lipsk i Drezno. Zdobycie stolicy Rzeszy zostawił Armii Czerwonej.
- Argentyna wypowiada wojnę Osi27 marca 1945 rząd gen. Farrella wypowiedział wojnę Japonii i Niemcom. Argentyna porzuciła neutralność pod presją USA, by nie zostać poza nowym ładem.
- 29
- Masakra w Deutsch Schützen29 marca 1945 r. w Deutsch Schützen w Burgenlandzie esesmani zastrzelili co najmniej 57 węgierskich Żydów – robotników przymusowych przy budowie umocnień.
- Armia Czerwona wkracza do Austrii29 marca 1945 czołgi 3 Frontu Ukraińskiego przekroczyły pod Klostermarienbergiem w Burgenlandzie dawną granicę Austrii. Droga na Wiedeń stała otworem.
kwiecień
- 02
- Bitwa o Wiedeń2 kwietnia 1945 Armia Czerwona zajęła Wiener Neustadt i ruszyła na Wiedeń. Od 6 kwietnia walczono już na przedmieściach austriackiej stolicy.
- Okrążenie Zagłębia Ruhry1 kwietnia 1945 amerykańskie 1 i 9 Armia spotkały się pod Lippstadt. W kotle w Zagłębiu Ruhry znalazła się Grupa Armii B Modela – 320–370 tysięcy żołnierzy.
- 11
- Kamikaze nad Okinawą11 IV 1945 kamikaze trafił pancernik „Missouri”, a lotniskowiec „Enterprise” został uszkodzony. Ataki u Okinawy zabiły blisko 4900 marynarzy.
- Wyzwolenie Buchenwaldu11 kwietnia 1945 roku do Buchenwaldu pod Weimarem dotarła amerykańska 6 Dywizja Pancerna. W obozie, opanowanym przez konspirację, było ok. 21 tys. więźniów.
- 13
- Upadek Wiednia13 kwietnia 1945 Armia Czerwona zdobyła most Reichsbrücke i opanowała Wiedeń. Odrodzona Austria rodziła się pod radziecką okupacją.
- Masakra w Gardelegen13 kwietnia 1945 r. pod Gardelegen w Altmarku Niemcy spalili w stodole i zastrzelili 1016 więźniów obozów koncentracyjnych, ewakuowanych przed frontem.
- 28
- Śmierć Mussoliniego27 kwietnia 1945 partyzanci schwytali w Dongo Mussoliniego, 28 kwietnia rozstrzelali go z Clarą Petacci, a 29 kwietnia ciała wystawiono w Mediolanie.
- Kapitulacja 148 DywizjiPod Collecchio i Fornovo di Taro Brazylijczycy okrążyli niemiecką 148 Dywizję i resztki dywizji włoskich. 29 kwietnia 1945 do niewoli poszło ok. 15 tys. ludzi.
- 29
- Wyzwolenie Dachau29 kwietnia 1945 żołnierze amerykańskiej 7 Armii wkroczyli do Dachau, pierwszego obozu koncentracyjnego III Rzeszy, i uwolnili ponad 30 tysięcy więźniów.
- Kapitulacja w Casercie29 kwietnia 1945 w Casercie wysłannicy Vietinghoffa i Wolffa podpisali kapitulację wojsk niemieckich we Włoszech. Broń zamilkła 2 maja o 14.00.
maj
- 02
- Flaga nad Reichstagiem2 maja 1945 skapitulował niemiecki garnizon Reichstagu. Czerwony sztandar zawisł na dachu już 30 kwietnia; słynne zdjęcie Chałdieja było inscenizacją.
- Kluczowe wydarzenieKapitulacja Berlina2 maja 1945 gen. Helmuth Weidling poddał Berlin gen. Czujkowowi i rozkazał garnizonowi złożyć broń. Dzień wcześniej rokowania Krebsa nie dały wyniku.
- Ucieczka z bunkraW nocy z 1 na 2 maja 1945 ludzie z bunkra Hitlera próbowali przebić się z Berlina. Krebs i Burgdorf zastrzelili się, Bormann zginął w czasie ucieczki.
- 04
- Koniec wojny podwodnej4 maja 1945 Dönitz nakazał U-Bootom przerwać walkę. Dzień wcześniej w Kilonii zatopiono „Admirala Hippera”, a ponad 200 U-Bootów zatopiły ich załogi.
- Kapitulacja na Pustaci Lüneburskiej4 maja 1945 w namiocie Montgomery’ego pod Lüneburgiem Niemcy podpisali kapitulację wojsk w Holandii, północno-zachodnich Niemczech i Danii.
- Neuengamme i Cap Arcona3 maja 1945 RAF zatopił w Zatoce Lubeckiej statki z więźniami Neuengamme; zginęło około 7 tysięcy ludzi. 4 maja Brytyjczycy weszli do pustego obozu.
- 05
- Powstanie praskiePraga powstała przeciw Niemcom 5 maja 1945. Po czterech dniach walk na barykadach Czesi 8 maja zawarli z gen. Toussaintem układ o wyjściu Niemców z miasta.
- Kamikaze pod Okinawą w maju3–4 maja 1945 piąta operacja „Kikusui” zatopiła pod Okinawą niszczyciele Luce, Morrison i Little. 11 maja kamikaze trafili lotniskowiec „Bunker Hill”.
- Ofiary balonu w Bly5 maja 1945 pod Bly w Oregonie bomba z japońskiego balonu fu-go zabiła ciężarną Elsie Mitchell i pięcioro dzieci – jedyne ofiary wroga na lądzie USA.
- 07
- Kluczowe wydarzenieKapitulacja w Reims7 maja 1945 o 2.41 gen. Alfred Jodl podpisał w kwaterze Eisenhowera w Reims bezwarunkową kapitulację wszystkich niemieckich sił zbrojnych.
- Göring w niewoli7 maja 1945 uwolniony z aresztu SS Hermann Göring oddał się w Austrii w ręce Amerykanów. Liczył na rozmowy z Eisenhowerem, trafił do więzienia i przed trybunał.
- 08
- Kapitulacja Kurlandii8 maja 1945 na rozkaz Dönitza Grupa Armii „Kurlandia” gen. Carla Hilperta skapitulowała przed Frontem Leningradzkim. Do niewoli poszło ok. 190 tys. ludzi.
- Kluczowe wydarzenieKapitulacja w Karlshorst8 maja 1945 w Berlinie-Karlshorst Keitel, Friedeburg i Stumpff podpisali przed Żukowem i Tedderem ostateczny akt bezwarunkowej kapitulacji Niemiec.
- Podział Indochin na 16 równoleżniku8 maja 1945 w San Francisco USA zapewniły Francję, że nie kwestionują jej zwierzchnictwa nad Indochinami. Podział kraju na 16 równoleżniku ustalono w lipcu.
- 09
- Armia Czerwona w PradzeRankiem 9 maja 1945 czołgi Koniewa wjechały do Pragi. Do 11 maja poddała się Grupa Armii „Środek”, a Amerykanie stali na linii pod Pilznem.
- Kapitulacja na Bornholmie9 maja 1945 radziecki desant przyjął kapitulację niemieckiego garnizonu duńskiej wyspy Bornholm, dzień po nalotach na Rønne i Nexø.
- 29
- Nalot na JokohamęPod koniec maja 1945 B-29 spaliły Tokio (noce 23/24 i 25/26 V) i Jokohamę (29 V, 454 bombowce z eskortą P-51). Zginęły tysiące cywilów.
- Kryzys lewantyński29 maja 1945 wojska francuskie zaatakowały parlament w Damaszku i ostrzelały miasto. Interwencja Brytyjczyków zmusiła Francuzów do powrotu do koszar.
czerwiec
lipiec
- 10
- Lotniskowce Halseya nad Tokio10 VII 1945 samoloty Task Force 38 Halseya i McCaina uderzyły na lotniska wokół Tokio, rozpoczynając ostatnią kampanię lotniskowców przeciw Japonii.
- Obława augustowska10–25 lipca 1945 Armia Czerwona, NKWD i Smiersz przy udziale UB i MO przeczesały Suwalszczyznę; ok. 600 zatrzymanych zaginęło bez śladu.
sierpień
- 15
- Kluczowe wydarzenieOrędzie Hirohito15 sierpnia 1945 w południe radio nadało nagrane orędzie Hirohito o przyjęciu deklaracji poczdamskiej. Japończycy po raz pierwszy usłyszeli głos cesarza.
- Dzień zwycięstwa nad Japonią14–15 sierpnia 1945 wiadomość o kapitulacji Japonii wywołała radość w Nowym Jorku, Londynie, Sydney i Chongqingu. Dla Polaków był to koniec wojny bez wolności.
- 19
- Rewolucja sierpniowa w Hanoi19 sierpnia 1945 po wielkim wiecu w centrum Hanoi Việt Minh bez walki przejął władzę w mieście. Japończycy nie interweniowali, a rząd cesarza Bảo Đại upadał.
- Starcia komunistów i nacjonalistów w ChinachW sierpniu 1945 Kuomintang i komuniści ścigali się o przyjęcie kapitulacji Japończyków. Pod koniec miesiąca w Shanxi doszło do pierwszych starć.