Łukasz
Autor
(1129)1942
styczeń
- 11
- Storpedowanie USS Saratoga11 stycznia 1942 japoński okręt podwodny I-6 storpedował lotniskowiec „Saratoga” koło Hawajów. Zginęło sześciu marynarzy, okręt na pięć miesięcy wypadł z walk.
- Japońska inwazja na Holenderskie Indie Wschodnie11 stycznia 1942 Japończycy wylądowali na Tarakanie i pod Manado, gdzie po raz pierwszy zrzucili spadochroniarzy. Zaczęła się walka o ropę Indii Holenderskich.
- 13
- Armia Czerwona odbija MedyńW połowie stycznia 1942 Front Zachodni odbił Kirow i Medyń, a pod koniec miesiąca stanął pod Wiaźmą. Niemcy cofali się, ale utrzymali Rżew i Wiaźmę.
- Deklaracja londyńska o karaniu zbrodni wojennych13 stycznia 1942 w pałacu św. Jakuba dziewięć okupowanych państw uznało ukaranie winnych zbrodni na ludności cywilnej za jeden z głównych celów wojny.
luty
- 01
- Front pod Ajn al-GhazalaNa początku lutego 1942 8 Armia stanęła na linii Gazala–Bir Hakeim, 60 km na zachód od Tobruku. Rommel bez paliwa zatrzymał się pod At-Tamimi i Mechili.
- Koniec produkcji samochodów cywilnychW lutym 1942 amerykańskie fabryki przestały wytwarzać samochody osobowe dla cywilów. Detroit zaczęło budować czołgi, bombowce, jeepy i silniki.
- 19
- Rozporządzenie wykonawcze 906619 lutego 1942 Roosevelt upoważnił wojsko do tworzenia stref wykluczenia. Na tej podstawie uwięziono Amerykanów pochodzenia japońskiego z zachodniego wybrzeża.
- Pobór w KanadzieW lutym 1942 Ottawa spierała się o plebiscyt, który miał zwolnić rząd Kinga z obietnicy, że nie wyśle poborowych za ocean. Ustawy o poborze wtedy nie było.
marzec
- 05
- Upadek Jawy5 marca 1942 Japończycy weszli bez walki do Batawii, ogłoszonej miastem otwartym. 8 marca w Kalidjati Holendrzy przyjęli żądanie kapitulacji Jawy.
- Wielka Brytania rozszerza pobór5 marca 1942 Izba Gmin debatowała o mobilizacji kobiet. Rejestracja objęła roczniki do 41 lat, a pierwsze powołane miały trafić do ATS w ciągu kilku dni.
- 17
- MacArthur w Australii17 marca 1942 MacArthur wylądował pod Darwin. Australia witała go jak zbawcę, a on odkrył, że armii do odsieczy Filipin nie ma. W Terowie obiecał: „Wrócę”.
- Początek zagłady w Bełżcu17 marca 1942 do obozu w Bełżcu przybyły pierwsze transporty Żydów z Lublina i Lwowa. Zamordowano ich w komorach gazowych zaraz po przyjeździe.
kwiecień
- 03
- Ostatnia ofensywa na Bataanie3 kwietnia 1942, w Wielki Piątek, 14 Armia Hommy uderzyła na Bataanie. 5 kwietnia padła góra Samat, a do 8 kwietnia front wygłodzonych obrońców się rozpadł.
- Nalot na Mandalaj3 kwietnia 1942, w Wielki Piątek, japońskie bombowce spaliły większą część Mandalaju. Zginęło według relacji około 2 tysięcy ludzi, a miasto opustoszało.
- 05
- Atak na KolomboW Wielkanoc 5 kwietnia 1942 samoloty z lotniskowców Nagumo zbombardowały Kolombo, a po południu zatopiły na morzu krążowniki „Cornwall” i „Dorsetshire”.
- Dyrektywa nr 415 kwietnia 1942 Hitler podpisał dyrektywę nr 41. Latem Wehrmacht miał rozbić Armię Czerwoną przed Donem i zdobyć ropę Kaukazu.
- 27
- Plebiscyt w Kanadzie w sprawie poboru27 kwietnia 1942 Kanadyjczycy zwolnili rząd Kinga z obietnicy, że nie wyśle poborowych za ocean. Za było ok. 64–66% głosujących, w Quebecu przeciw ok. 72%.
- Projekt Amerikabomber27 kwietnia 1942 ukończono 33-stronicowy plan bombardowania USA z Europy przez Azory. Z „Amerikabombera” powstało tylko kilka prototypów.
- 29
- Japończycy zdobywają Lashio29 kwietnia 1942 japońska 56 Dywizja zajęła Lasho (Lashio) w Birmie, początek Drogi Birmańskiej. Chiny straciły ostatnie lądowe połączenie ze światem.
- Spotkanie Hitlera i Mussoliniego w Salzburgu29–30 kwietnia 1942 Hitler przyjął Mussoliniego w pałacu Klessheim pod Salzburgiem. Mówiono o ofensywie na Kaukaz, o Malcie i o wojskach włoskich dla Rosji.
maj
- 26
- Traktat brytyjsko-radziecki26 maja 1942 Eden i Mołotow podpisali w Londynie traktat o sojuszu wojennym i dwudziestoletniej współpracy. Nie było w nim ani słowa o granicach ZSRR.
- Wolni Francuzi na Wallis i FutuniePod koniec maja 1942 awizo „Chevreuil” z Numei wysadziło na Wallis oddział Wolnych Francuzów. Rezydent Vichy poddał się bez walki, potem przybyli Amerykanie.
- 31
- Atak na port w SydneyW nocy z 31 maja na 1 czerwca 1942 trzy japońskie miniaturowe okręty podwodne wdarły się do portu w Sydney. Zatopiły hulk „Kuttabul”; zginęło 21 marynarzy.
- Kocioł pod GazaląPod koniec maja 1942 Rommel, odcięty od zaopatrzenia, okopał się w „Kotle” pod Gazalą, przebił przejścia przez pola minowe i 31 maja uderzył na 150 Brygadę.
czerwiec
- 07
- Japończycy na Attu i Kiska6 i 7 czerwca 1942 Japończycy bez walki zajęli aleuckie wyspy Kiska i Attu. Mieszkańców Attu wywieziono do Japonii, a USA wysiedliły Aleutów z innych wysp.
- Koniec bitwy pod Midway5–7 czerwca 1942 Yamamoto odwołał atak na Midway, Amerykanie zatopili krążownik „Mikuma”, a japoński okręt podwodny dobił „Yorktowna”, który zatonął 7 czerwca.
- Pierwsze wystąpienie ELAS7 czerwca 1942 we wsi Domnista w Ewrytanii Aris Weluchiotis z kilkunastoma partyzantami ogłosił mieszkańcom początek walki ELAS z okupantami Grecji.
- 10
- Kluczowe wydarzenieZagłada Lidic10 czerwca 1942 Niemcy rozstrzelali 173 mężczyzn z czeskiej wsi Lidice, kobiety wywieźli do Ravensbrück, dzieci do Łodzi, a wieś zrównali z ziemią.
- Obrona Bir HakeimW nocy z 10 na 11 czerwca 1942 1 Brygada Wolnych Francuzów gen. Kœniga po dwóch tygodniach obrony Bir Hakeim przebiła się przez okrążenie do brytyjskich linii.
- 13
- Biuro Informacji Wojennej13 czerwca 1942 Roosevelt powołał Office of War Information. Dziennikarz Elmer Davis miał kierować wojenną informacją i propagandą USA w kraju i za granicą.
- Czarna sobota pod Gazalą12–13 czerwca 1942 Rommel rozbił pod Knightsbridge i El Adem brytyjskie brygady pancerne. W nocy na 14 czerwca gwardziści opuścili Knightsbridge.
lipiec
- 11
- Walki o Tel el-Eisa i grzbiet Ruweisat10–16 lipca 1942 Auchinleck przejął inicjatywę pod El Alamein: Australijczycy rozbili Włochów pod Tel el-Eisa, Nowozelandczycy krwawili na Ruweisat.
- Łapanka na placu Wolności w Salonikach11 lipca 1942 Niemcy spędzili na plac Wolności w Salonikach 9 tysięcy żydowskich mężczyzn, godzinami ich upokarzali i zarejestrowali do pracy przymusowej.
- 12
- Utworzenie Frontu Stalingradzkiego12 lipca 1942 Stawka utworzyła Front Stalingradzki z dowództwa rozbitego Frontu Południowo-Zachodniego i trzech armii odwodowych, by osłonić Wołgę.
- Balon operacji Outward nad Böhlen12 lipca 1942 drut brytyjskiego balonu zwarł linię 110 kV pod Lipskiem. Według powojennych ustaleń awaria wyłączników wywołała pożar elektrowni w Böhlen.
sierpień
- 08
- Egzekucja sabotażystów z operacji Pastorius8 sierpnia 1942 w Waszyngtonie stracono na krześle elektrycznym sześciu niemieckich dywersantów z operacji „Pastorius”, skazanych przez komisję wojskową.
- Bitwa koło wyspy SavoW nocy z 8 na 9 sierpnia 1942 krążowniki Mikawy zaskoczyły pod Savo aliancką osłonę desantu na Guadalcanalu i zatopiły cztery ciężkie krążowniki.
- 12
- Churchill w Moskwie12 sierpnia 1942 Churchill przyleciał do Moskwy i na Kremlu oznajmił Stalinowi, że w 1942 roku nie będzie drugiego frontu we Francji.
- Amerykanie na Nowych Hebrydach11 sierpnia 1942 na Espiritu Santo przypłynął batalion budowlany marynarki USA. Nowe Hebrydy stawały się zapleczem walk o Guadalcanal.
- 22
- Brazylia wypowiada wojnę Niemcom i WłochomPo zatopieniu przez U-507 pięciu statków z ponad 600 ofiarami Brazylia uznała 22 sierpnia 1942, że jest w stanie wojny z Niemcami i Włochami.
- Masakra Żydów w Stanisławowie22 sierpnia 1942 w „akcji odwetowej” Niemcy rozstrzelali w Stanisławowie ponad tysiąc Żydów i powiesili przewodniczącego Judenratu oraz około 20 policjantów.
wrzesień
- 12
- Kluczowe wydarzenieZatopienie Laconii12 września 1942 U-156 zatopił na Atlantyku transportowiec „Laconia” z 1800 włoskimi jeńcami. Akcja ratunkowa skończyła się rozkazem „Laconii” Dönitza.
- Bitwa o Krwawą GrańW nocach 12/13 i 13/14 września 1942 brygada gen. Kawaguchiego uderzyła na grań na południe od Henderson Field. Marines Edsona utrzymali ją z najwyższym trudem.
- 23
- Rommel opuszcza Afrykę23 września 1942 chory feldmarsz. Rommel odleciał z Afryki na leczenie. Armię Pancerną „Afryka” pod El Alamein przejął gen. Georg Stumme.
- Walki nad rzeką Matanikau23–27 września 1942 marines zaatakowali Japończyków nad rzeką Matanikau na Guadalcanalu. Natarcie się nie powiodło, a okrążone kompanie ewakuowano łodziami.
październik
- 18
- Rozkaz o komandosach18 października 1942 Hitler nakazał zabijać alianckich komandosów, także umundurowanych i poddających się. Pięć dni później zginęły pierwsze ofiary.
- Halsey dowódcą na Południowym Pacyfiku18 października 1942 Nimitz odwołał zmęczonego Ghormleya i oddał Południowy Pacyfik wiceadmirałowi Halseyowi. Wieść podniosła morale na Guadalcanalu.
- 22
- Wielka Brytania obniża wiek poboru22 października 1942 Ernest Bevin ogłosił w Izbie Gmin, że do wojska będą powoływani osiemnastolatkowie. Dotąd w praktyce wzywano dopiero od 18 i pół roku.
- Misja Clarka w AlgieriiW nocy z 21 na 22 października 1942 gen. Mark Clark wylądował z okrętu podwodnego koło Cherchell, by uzgodnić z gen. Mastem pomoc Francuzów w desancie.
- Nalot na GenuęW nocy z 22 na 23 października 1942 roku 112 Lancasterów RAF zbombardowało centrum Genui. Zaczęła się jesienna ofensywa bombowa na miasta północnych Włoch.
- 23
- Kluczowe wydarzeniePoczątek drugiej bitwy pod El Alamein23 października 1942 o 21.40 prawie 900 dział 8 Armii otworzyło ogień pod El Alamein. Piechota czterech dywizji ruszyła przez pola minowe Osi.
- Bitwa o Henderson Field23–26 października 1942 japońska 2 Dywizja uderzyła na amerykański perymetr wokół Henderson Field na Guadalcanalu. Natarcia odparto z ciężkimi stratami.
listopad
- 10
- Darlan i zawieszenie broni w Afryce Północnej10 listopada 1942 adm. Darlan, naciskany przez gen. Clarka, kazał wojskom Vichy w Afryce Północnej przerwać walkę. Tego dnia skapitulował też Oran.
- „Koniec początku”10 listopada 1942 Churchill nazwał w Londynie zwycięstwo pod El Alamein „końcem początku”. Montgomery został rycerzem i generałem, a 15 XI zabiły dzwony.
grudzień
- 02
- Bitwa pod Tebourbą1–4 grudnia 1942 niemiecka 10 Dywizja Pancerna kontratakowała pod Tebourbą i odrzuciła aliantów spod Tunisu. Inicjatywę w Tunezji przejęła Oś.
- Kluczowe wydarzeniePierwsza kontrolowana reakcja łańcuchowa2 grudnia 1942 pod trybunami Stagg Field w Chicago zespół Enrico Fermiego uruchomił Chicago Pile-1 – pierwszy reaktor jądrowy z kontrolowaną reakcją.