Działania zbrojne
Kategoria
(1014)1943
styczeń
- 23
- Zdobycie Trypolisu23 stycznia 1943 brytyjskie patrole weszły do Trypolisu. Ósma Armia zajęła stolicę włoskiej Libii dokładnie trzy miesiące po początku bitwy pod El Alamein.
- Ostatnia ofensywa na GuadalcanaluW styczniu 1943 XIV Korpus Patcha zdobył Gifu na górze Austen, a 23 stycznia Kokumbonę. Japończycy, mając już rozkaz ewakuacji, osłaniali odwrót.
luty
- 02
- Kluczowe wydarzenieKoniec bitwy stalingradzkiej2 lutego 1943 skapitulował północny kocioł gen. Streckera i bitwa stalingradzka dobiegła końca. Dzień później Rzesza ogłosiła klęskę 6 Armii.
- Rommel na linii MarethNa początku lutego 1943 armia Rommla cofnęła się z Libii za dawne francuskie umocnienia linii Mareth w Tunezji. Ósma Armia weszła do Tunezji 4 lutego.
- 09
- Kluczowe wydarzenieKoniec walk o GuadalcanalW nocach 1–8 lutego 1943 japońskie niszczyciele zabrały z Guadalcanalu ok. 10,6 tys. żołnierzy. 9 lutego Amerykanie uznali wyspę za zdobytą.
- Naloty bombowe w lutym 1943W lutym 1943 RAF zrównał z ziemią Lorient, po raz pierwszy skutecznie bombardował na ślepo z radarem H2S (Wilhelmshaven), a Amerykanie atakowali Emden.
marzec
- 02
- Kluczowe wydarzenieBitwa na Morzu Bismarcka2–4 marca 1943 alianckie lotnictwo rozbiło konwój z Rabaulu do Lae. Zatonęło 8 transportowców i 4 niszczyciele, zginęło blisko 3 tys. Japończyków.
- Czindici za IrawadiNa początku marca 1943 czindici Wingate’a wysadzili kolej w północnej Birmie i przeszli za Irawadi. Pod koniec miesiąca kazano im wracać do Indii.
- 05
- Kontrofensywa MansteinaNa początku marca 1943 kontruderzenie Mansteina rozbiło armie Frontu Południowo-Zachodniego i 3 Armię Pancerną. Korpus SS ruszył ku Charkowowi.
- Początek bitwy o Zagłębie RuhryW nocy z 5 na 6 marca 1943 RAF zbombardował Essen, zaczynając bitwę o Zagłębie Ruhry. 8/9 i 9/10 marca bombowce uderzyły na Norymbergę i Monachium.
- 26
- Przełamanie linii Mareth26 marca 1943 Nowozelandczycy i 1 Dywizja Pancerna, wsparci przez lotnictwo, przełamali obronę na przełęczy Tebaga. Armia Messego musiała opuścić linię Mareth.
- Bitwa koło Wysp KomandorskichKoło Wysp Komandorskich słabszy zespół US Navy stoczył trwający 3,5 godziny bój artyleryjski z eskortą japońskiego konwoju. Japończycy zawrócili.
- Akcja pod Arsenałem26 marca 1943 harcerze z Grup Szturmowych Szarych Szeregów odbili w Warszawie z rąk gestapo Jana Bytnara „Rudego” i 20 innych więźniów.
kwiecień
- 18
- Kluczowe wydarzenieŚmierć admirała Yamamoto18 kwietnia 1943 amerykańskie myśliwce P-38 zestrzeliły nad Bougainville samolot admirała Yamamoto. Zasadzkę umożliwiło złamanie japońskiego szyfru.
- Masakra w Niedzielę Palmową18 kwietnia 1943 amerykańskie P-40 i brytyjskie Spitfire’y rozbiły nad przylądkiem Bon formację Ju 52. Most powietrzny Osi do Tunezji zaczął się walić.
maj
czerwiec
lipiec
- 12
- Bitwa koło KolombangaryW nocy z 12 na 13 lipca 1943 alianci zatopili krążownik „Jintsū”, lecz japońskie torpedy uszkodziły trzy ich krążowniki i zatopiły niszczyciel „Gwin”.
- Bitwa pod Prochorowką12 lipca 1943 5 Gwardyjska Armia Pancerna uderzyła pod Prochorowką na korpus pancerny SS. Straciła setki czołgów, ale zatrzymała niemiecki marsz.
sierpień
- 06
- Niemcy wkraczają do WłochOd końca lipca 1943 przez Alpy wchodziły do Włoch kolejne dywizje Wehrmachtu. 6 sierpnia w Tarvisio obaj sojusznicy zapewniali się o wierności i obaj kłamali.
- Bitwa w zatoce VellaW nocy z 6 na 7 sierpnia 1943 sześć amerykańskich niszczycieli zatopiło torpedami trzy z czterech japońskich niszczycieli wiozących wojsko na Kolombangarę.
- 15
- Lądowanie na Vella Lavella15 sierpnia 1943 Amerykanie ominęli silnie obsadzoną Kolombangarę i wylądowali na słabo bronionej Vella Lavella – pierwszy zamierzony „żabi skok” na Salomonach.
- Lądowanie na pustej Kisce15 sierpnia 1943 ponad 34 tys. Amerykanów i Kanadyjczyków wylądowało na Kisce. Japończyków już nie było, ale mgła, miny i pułapki i tak zabiły wielu ludzi.
- 17
- Koniec walk na SycyliiW nocy 16/17 sierpnia 1943 patrole amerykańskie weszły do Mesyny, a rano wjechał tam Patton. Po 38 dniach walk cała Sycylia była w rękach aliantów.
- Nalot na Schweinfurt i Ratyzbonę17 sierpnia 1943 376 amerykańskich B-17 zaatakowało za dnia fabryki łożysk w Schweinfurcie i zakłady Messerschmitta w Ratyzbonie. Nie wróciło 60 bombowców.
- Kluczowe wydarzenieOperacja HydraW nocy z 17 na 18 sierpnia 1943 blisko 600 bombowców RAF zaatakowało ośrodek rakietowy w Peenemünde. Zginęło ok. 700 osób, głównie robotników przymusowych.
wrzesień
- 10
- Niemcy zajmują Rzym10 września 1943, po dwóch dniach walk opuszczonych przez dowódców włoskich żołnierzy i cywilów, Rzym skapitulował przed Niemcami. Zaczęła się okupacja.
- Kapitulacja floty włoskiej9–11 września 1943 włoska flota wykonała warunki rozejmu i popłynęła na Maltę. Po drodze niemieckie bomby kierowane zatopiły pancernik Roma z adm. Bergaminim.
- 16
- Początek kampanii dodekaneskiejPo kapitulacji Włoch Brytyjczycy przegrali wyścig o Rodos, ale w połowie września 1943 obsadzili Kos, Leros i Samos. Zaczęła się kampania dodekaneska.
- Kryzys pod Salerno13 i 14 września 1943 niemieckie kontruderzenie omal nie rozcięło przyczółka pod Salerno. 16 września patrole 8 Armii spotkały się z 5 Armią.
- 22
- Lądowanie pod Finschhafen22 września 1943 australijska 20 Brygada wylądowała pod Finschhafen na półwyspie Huon. Miasto padło 2 października, ale walki z Japończykami trwały do grudnia.
- Operacja Source22 września 1943 brytyjskie miniaturowe okręty podwodne podłożyły ładunki pod „Tirpitza” w Kåfjordzie. Pancernik na pół roku wypadł z gry.
październik
listopad
- 16
- Zamachy w MediolanieW połowie listopada 1943 w Mediolanie i innych miastach północnych Włoch narastały zamachy komunistycznych grup GAP na Niemców i faszystów z Salò.
- Nalot na Vemork16 listopada 1943 amerykańskie bombowce zaatakowały elektrownię i fabrykę ciężkiej wody w Vemork oraz zakłady w Rjukanie. Zginęło ponad 20 Norwegów.
- Zatopienie USS CorvinaW nocy z 16 na 17 listopada 1943 japoński okręt podwodny I-176 zatopił na południe od Truku wynurzony amerykański okręt USS Corvina. Zginęło 82 marynarzy.
- 20
- Kluczowe wydarzenieLądowanie na Tarawie20 listopada 1943 marines wylądowali na Betio w atolu Tarawa, a piechota armii na Makinie. Rafa, odpływ i bunkry zamieniły pierwszy dzień w rzeź.
- Ósma Armia nad Sangro20 listopada 1943 brytyjska 78 Dywizja uchwyciła przyczółek za Sangro, ale ulewy i powódź znów zatrzymały 8 Armię Montgomery’ego przed linią Bernhardta.
- 25
- Bitwa koło przylądka St. GeorgeW nocy 25 listopada 1943 niszczyciele komandora Arleigha Burke’a zatopiły trzy z pięciu japońskich niszczycieli wracających z Buki, bez żadnych strat własnych.
- Nalot na Rangun25 listopada 1943 Amerykanie i RAF zaczęli wspólną ofensywę lotniczą na Rangun. Pierwszego dnia chmury zatrzymały liberatory, a cel trafiły tylko B-25.
grudzień
- 26
- Kluczowe wydarzenieZatopienie „Scharnhorsta”26 grudnia 1943 okręty Home Fleet admirała Frasera zatopiły „Scharnhorsta” na Morzu Barentsa. Z prawie dwóch tysięcy ludzi załogi ocalało tylko 36.
- Lądowanie na przylądku Gloucester26 grudnia 1943 amerykańska 1 Dywizja Piechoty Morskiej wylądowała na przylądku Gloucester na Nowej Brytanii. 30 grudnia marines zajęli japońskie lotnisko.