Działania zbrojne
Kategoria
(1014)1944
styczeń
- 20
- Nalot na Berlin 20 styczniaW nocy z 20 na 21 stycznia 1944 RAF wysłał nad Berlin 769 bombowców. Według komunikatu zrzuciły około 2300 ton bomb; stracono 35 maszyn.
- Krwawa przeprawa przez Rapido20–22 stycznia 1944 amerykańska 36 Dywizja Piechoty próbowała sforsować rzekę Gari pod Sant’Angelo. Straciła około 1700 ludzi i nie zdobyła przyczółka.
luty
- 15
- Kluczowe wydarzenieZniszczenie opactwa na Monte Cassino15 lutego 1944 alianckie bombowce zburzyły opactwo benedyktyńskie na Monte Cassino. Zginęli cywile, a ruiny zajęli Niemcy. Natarcie do 18 lutego zawiodło.
- Ofensywa pod Narwą15 lutego 1944 2 Armia Uderzeniowa ruszyła do generalnego natarcia na niemiecką obronę pod Narwą. Do końca lutego nie zdołała przeciąć drogi do Tallinna.
- 16
- Operacja „Fischfang”16 lutego 1944 niemiecka 14 Armia uderzyła szosą z Albano na przyczółek pod Anzio. Po pięciu dniach walk alianci utrzymali pozycje, a natarcie się załamało.
- Wyrwanie się z kotła pod KorsuniemW nocy z 16 na 17 lutego 1944 roku okrążone pod Korsuniem korpusy niemieckie wyrwały się z kotła. Ocalało około dwóch trzecich ludzi, sprzęt przepadł.
- 18
- Zatopienie HMS Penelope18 lutego 1944 U-410 storpedował na zachód od Neapolu krążownik „Penelope”, wracający pod Anzio. Zginęło 417 ludzi, ocalało 206.
- Kluczowe wydarzenieOperacja „Hailstone” – nalot na Truk17–18 lutego 1944 lotniskowce Mitschera rozbiły bazę Truk, niszcząc dziesiątki statków i ponad 250 samolotów. Flota japońska zdążyła odejść, a Truk ominięto.
- 26
- Kluczowe wydarzenieWielki TydzieńOd 20 do 25 lutego 1944 bombowce USA i RAF uderzały w niemiecki przemysł lotniczy. Luftwaffe straciła setki myśliwców i pilotów, których nie umiała zastąpić.
- Naloty na HelsinkiW nocy z 26 na 27 lutego 1944 radzieckie lotnictwo po raz trzeci w tym miesiącu zbombardowało Helsinki. Obrona i pozorne pożary uchroniły większość miasta.
marzec
- 06
- Operacja „Thursday” – druga wyprawa czinditówW nocy z 5 na 6 marca 1944 szybowce amerykańskiej 1st Air Commando wysadziły czinditów Wingate’a w głębi Birmy. Ruszyła druga wyprawa na tyły Japończyków.
- Zniszczenie NarwyW nocy z 6 na 7 marca 1944 radzieckie bombowce obróciły w gruzy wyludnioną Narwę. Natarcia Frontu Leningradzkiego w marcu nie przełamały jednak obrony.
- 08
- Walki o Wzgórze 7008 marca 1944 Japończycy uderzyli na amerykański przyczółek pod Torokiną na Bougainville. Wzgórze 700 atakowali do 13 marca, cała kontrofensywa upadła.
- Ofensywa na prawobrzeżnej UkrainieNa początku marca 1944 trzy fronty ukraińskie Armii Czerwonej uderzyły na zachód od Dniepru. Niemcy w wiosennym błocie cofali się ku Bohowi i Dniestrowi.
- 15
- Trzecia bitwa o Monte Cassino15 marca 1944 bombowce zrównały z ziemią miasto Cassino, a Korpus Nowozelandzki ruszył do szturmu. Do 23 marca spadochroniarze utrzymali ruiny i klasztor.
- Zdobycie Manus15 marca 1944 amerykańska kawaleria wylądowała na Manusie. 18 marca padło Lorengau, a zatoka Seeadler stała się jedną z największych baz floty na Pacyfiku.
- 22
- Japończycy przekraczają granicę IndiiW końcu marca 1944 japońskie dywizje weszły do Manipuru. Pod Sangshak zatrzymała je na tydzień brygada spadochronowa, a 17 Dywizja przebiła się do Imphalu.
- Naloty na FrankfurtW nocy z 22 na 23 marca 1944 816 samolotów RAF spaliło stare miasto Frankfurtu nad Menem. Zginęło ok. 1000 osób, a w obu marcowych nalotach nocnych ponad 1400.
kwiecień
maj
- 12
- Chińczycy przekraczają SaluinW nocy z 10 na 11 maja 1944 chińskie Siły Ekspedycyjne gen. Wei Lihuanga zaczęły przeprawę przez Saluin w Junnanie, by otworzyć Drogę Birmańską.
- Koniec walk na Krymie12 maja 1944 skapitulowały ostatnie oddziały 17 Armii na Chersonezie. Cały Krym był w rękach radzieckich; wielu Niemców i Rumunów ewakuowano, tysiące utonęły.
- 18
- Kluczowe wydarzenieZdobycie Monte Cassino18 maja 1944 patrol 12 Pułku Ułanów Podolskich wszedł do ruin opactwa, opuszczonych nocą przez Niemców. Bitwa o Monte Cassino dobiegła końca.
- Lotnisko w Myitkyinie17 maja 1944 Maruderzy Merrilla i chiński 150 Pułk zajęli z zaskoczenia lotnisko pod Myitkyiną. Miasto miało się bronić jeszcze przez prawie trzy miesiące.
- Koniec walk na Wyspach Admiralicji18 maja 1944 gen. Krueger ogłosił koniec operacji na Wyspach Admiralicji. Rozbici Japończycy kryli się jeszcze w dżungli, a port Seeadler stał się bazą floty.
czerwiec
- 04
- Kluczowe wydarzenieAlianci w Rzymie4 czerwca 1944 amerykańska 5 Armia weszła do Rzymu, który Niemcy opuścili bez walk w mieście. Była to pierwsza stolica państwa Osi zdobyta przez aliantów.
- Zdobycie U-5054 czerwca 1944 amerykańska grupa z lotniskowcem „Guadalcanal” zmusiła U-505 do wynurzenia u brzegów Afryki. Abordażyści zdobyli okręt, Enigmę i szyfry.
- 19
- Kluczowe wydarzenieBitwa na Morzu Filipińskim19–20 czerwca 1944 roku amerykańska TF 58 rozbiła na zachód od Marianów lotnictwo floty Ozawy. Japonia straciła trzy lotniskowce i kilkaset samolotów.
- Sztorm w kanale La MancheSztorm z 19–22 czerwca 1944 zniszczył amerykański port sztuczny Mulberry A pod Omaha i na kilka dni niemal wstrzymał rozładunek zaopatrzenia w Normandii.
- 22
- Kluczowe wydarzeniePoczątek operacji „Bagration”22 czerwca 1944, w trzecią rocznicę ataku Niemiec na ZSRR, cztery fronty radzieckie rozpoczęły na Białorusi ofensywę przeciw Grupie Armii „Środek”.
- Koniec oblężenia Imphalu22 czerwca 1944 czołówki brytyjskiej 2 Dywizji z Kohimy i indyjskiej 5 Dywizji z Imphalu spotkały się przy 109 mili. Oblężenie Imphalu dobiegło końca.
- 26
- Wyzwolenie Cherbourga26 czerwca 1944 gen. von Schlieben poddał się Amerykanom w Cherbourgu. Port, zniszczony przez Niemców, alianci zdobyli po trzech tygodniach walk na Cotentin.
- Bombardowanie San MarinoPod koniec czerwca 1944 alianckie bombowce zaatakowały neutralne San Marino, sądząc, że stacjonują tam Niemcy. Zginęło kilkadziesiąt osób.
lipiec
- 03
- Kluczowe wydarzenieWyzwolenie Mińska3 lipca 1944 wojska radzieckie wkroczyły do zrujnowanego Mińska. Na wschód od miasta w kotle znalazło się około 100 tysięcy żołnierzy niemieckiej 4 Armii.
- Bitwa w żywopłotach3 lipca 1944 1 Armia USA ruszyła przez normandzkie żywopłoty na La Haye-du-Puits i Saint-Lô. Każdy kilometr kosztował ją setki zabitych i rannych.
- Zdobycie Sieny3 lipca 1944 żołnierze 3 Algierskiej Dywizji Piechoty z Francuskiego Korpusu Ekspedycyjnego weszli do Sieny, opuszczonej nocą przez Niemców.
- 07
- Operacja „Ostra Brama”7 lipca 1944 oddziały AK uderzyły na Wilno, by opanować je przed Armią Czerwoną. Tego samego dnia pod miasto dotarły czołówki 3 Frontu Białoruskiego.
- Ostatni atak na Saipanie6 lipca 1944 gen. Saitō wydał rozkaz ostatniego ataku. Przed świtem 7 lipca co najmniej 3 tysiące Japończyków uderzyło na Amerykanów pod Tanapag.
- 09
- Zdobycie Caen9 lipca 1944 Brytyjczycy i Kanadyjczycy w operacji „Charnwood” zajęli zrujnowaną północną część Caen po rzekę Orne – miasto, które miało paść w dniu lądowania.
- Koniec walk na Saipanie9 lipca 1944 adm. Turner ogłosił zdobycie Saipanu. Japoński garnizon zginął niemal cały, a na północy wyspy setki cywilów odebrały sobie życie.
- 10
- Bitwa nad rzeką DriniumorW nocy z 10 na 11 lipca 1944 głodująca japońska 18 Armia uderzyła przez rzekę Driniumor na Amerykanów pod Aitape na Nowej Gwinei i przerwała ich linię.
- Naloty B-29 z ChinW nocy z 7 na 8 lipca 1944 B-29 z lotnisk pod Chengdu ponownie zbombardowały Kiusiu. Tokio nie było celem – pierwsze B-29 nad stolicą to listopad 1944.
- 13
- Zdobycie Wilna13 lipca 1944 Armia Czerwona, wspierana przez oddziały AK, zdobyła Wilno. Kilka dni później NKWD aresztowało dowództwo wileńskiej AK i rozbroiło jej żołnierzy.
- Początek operacji lwowsko-sandomierskiej13 lipca 1944 wojska 1 Frontu Ukraińskiego marszałka Koniewa ruszyły na Rawę Ruską i Lwów. Zaczęła się ofensywa, która wyparła Niemców z Galicji Wschodniej.
- 24
- Lądowanie na Tinianie24 lipca 1944 piechota morska USA wylądowała na wąskich plażach północnego Tinianu, zmyliwszy obrońców pozorowanym desantem pod miastem Tinian.
- Kluczowe wydarzenieOperacja „Cobra”24 lipca 1944 bomby pierwszego nalotu operacji „Cobra” spadły pod Saint-Lô na Amerykanów. 25 lipca 1 Armia uderzyła, 28 lipca zajęła Coutances.
- Upadek Narwy24 lipca 1944 Front Leningradzki ruszył na Narwę. Atak pod Auvere odparto, lecz Niemcy cofnęli się na linię Tannenberg; 26 lipca Rosjanie zajęli ruiny miasta.
sierpień
- 01
- Kluczowe wydarzenieWybuch Powstania Warszawskiego1 sierpnia 1944 o 17:00 oddziały Armii Krajowej uderzyły na Niemców w Warszawie, by wyzwolić stolicę, zanim wkroczy do niej Armia Czerwona.
- Zdobycie Kowna1 sierpnia 1944 5 Armia 3 Frontu Białoruskiego zdobyła Kowno, dawną stolicę Litwy. Kilka tygodni wcześniej Niemcy zlikwidowali tu obóz powstały z getta.
- Koniec walk na Tinianie1 sierpnia 1944 Amerykanie ogłosili zdobycie Tinianu. Garnizon zginął niemal cały, a wyspa stała się jedną z największych baz B-29.
- 04
- Wyzwolenie Florencji4 sierpnia 1944 Nowozelandczycy i Południowoafrykańczycy weszli do południowej Florencji. Nocą Niemcy wysadzili mosty na Arno – ocalał tylko Ponte Vecchio.
- Wyzwolenie Rennes4 sierpnia 1944 amerykańska 8 Dywizja Piechoty weszła do Rennes, opuszczonego nocą przez Niemców. 3 Armia Pattona rozlewała się po Bretanii.
- 10
- Koniec walk na Guamie10 sierpnia 1944 Amerykanie ogłosili koniec zorganizowanego oporu na Guamie. Dzień później w jaskiniach Mataguac zginął gen. Obata.
- Nalot na PalembangW nocy z 10 na 11 sierpnia 1944 B-29 z Cejlonu zaatakowały rafinerię Pladjoe w Palembangu i zaminowały rzekę Musi. Rafineria ucierpiała niewiele.
- 15
- Kluczowe wydarzenieOperacja „Dragoon”15 sierpnia 1944 amerykański VI Korpus wylądował w Prowansji między Cavalaire a Saint-Raphaël. Opór był słaby, a straty pierwszego dnia niewielkie.
- Alianci przed Linią GotówW połowie sierpnia 1944 alianci stanęli nad Arno i Metauro, przed przedpolem Linii Gotów. 8 Armia potajemnie przegrupowywała się nad Adriatyk do natarcia.
wrzesień
- 03
- Wyzwolenie Brukseli3 września 1944 wieczorem czołgi brytyjskiej Dywizji Pancernej Gwardii wjechały do Brukseli. Dzień wcześniej do Belgii weszli Amerykanie.
- Wyzwolenie Lyonu3 września 1944 do Lyonu weszły 1 Dywizja Wolnych Francuzów, Amerykanie i FFI. Niemcy odeszli dzień wcześniej, wysadzając mosty na Rodanie i Saonie.
- 04
- Koniec operacji „Outward”4 września 1944 z Anglii wystartowały ostatnie balony operacji Outward. W ciągu dwóch i pół roku Brytyjczycy wypuścili nad Europę 99 142 balony.
- Wyzwolenie Antwerpii4 września 1944 brytyjska 11 Dywizja Pancerna i belgijski ruch oporu zajęli Antwerpię z prawie nietkniętym portem. Ujście Skaldy zostało w rękach Niemców.
- 08
- Wyzwolenie Ostendy8 września 1944 kanadyjskie samochody pancerne wjechały do Ostendy, opuszczonej przez Niemców bez walki. 9 września miasto zajęła piechota kanadyjska.
- Armia Czerwona w Bułgarii8 września 1944 Armia Czerwona bez walki weszła do Bułgarii, której ZSRR trzy dni wcześniej wypowiedział wojnę. Wieczorem Sofia wypowiedziała wojnę Niemcom.
- Kluczowe wydarzeniePierwsze rakiety V-28 września 1944 Niemcy użyli bojowo rakiet V-2. Pierwsza spadła pod Paryżem, wieczorem dwie trafiły w Anglię – w Chiswick zginęły trzy osoby.
- 10
- Wyzwolenie Luksemburga10 września 1944 amerykańska 5 Dywizja Pancerna wjechała do stolicy Luksemburga. Niemcy wycofali się bez walki, a z Amerykanami wrócił książę Feliks.
- Spotkanie armii pod DijonW dniach 10–12 września 1944 wojska z Prowansji połączyły się w Burgundii z 3 Armią Pattona. Front aliancki zamknął się od kanału La Manche po Szwajcarię.
- 15
- Kluczowe wydarzenieLądowanie na Peleliu15 września 1944 1 Dywizja Piechoty Morskiej USA wylądowała na Peleliu w archipelagu Palau. Walki z obrońcami ukrytymi w jaskiniach trwały dwa i pół miesiąca.
- Początek wojny lapońskiej15 września 1944 minął termin wyjścia Niemców z Finlandii, a Kriegsmarine uderzyła na fińską wyspę Suursaari. Dawni sojusznicy stanęli przeciw sobie.
- Wyzwolenie Nancy15 września 1944 roku do Nancy weszła amerykańska 3 Armia Pattona. Wokół miasta trwały walki nad Mozelą, a od 18 września bitwa pancerna pod Arracourt.
- 17
- Kluczowe wydarzeniePoczątek operacji „Market Garden”17 września 1944 alianci zrzucili w Holandii trzy dywizje powietrznodesantowe, a XXX Korpus ruszył ku Renowi. Celem był most w Arnhem.
- Walki w San Marino17–20 września 1944 4 Indyjska Dywizja Piechoty wyparła Niemców z neutralnego San Marino. 21 września republika miała wypowiedzieć wojnę Niemcom.
- 22
- Zdobycie Tallinna22 września 1944 Armia Czerwona weszła do opuszczonego przez Niemców Tallinna. Do 26 września zajęła kontynentalną Estonię, a 27 września ruszyła na wyspy.
- Kapitulacja Boulogne22 września 1944 roku garnizon Boulogne poddał się 3 Kanadyjskiej Dywizji Piechoty. 30 września padło Calais, a Dunkierka była oblężona do maja 1945.
październik
- 02
- Kluczowe wydarzenieKapitulacja Powstania Warszawskiego2 października 1944 w Ożarowie podpisano układ kończący powstanie warszawskie. AK otrzymała prawa kombatanckie, a ludność stolicy wypędzono.
- Natarcie na Akwizgran2 października 1944 amerykański XIX Korpus uderzył na Wał Zachodni nad rzeką Wurm na północ od Akwizgranu, zaczynając manewr okrążenia miasta.
- Alianci na Krecie i PeloponezieJesienią 1944 Brytyjczycy weszli do Patras i Koryntu, a Niemcy na Krecie skupili się wokół Chanii, gdzie wytrwali do maja 1945.
- 06
- Na przełęczy Dukielskiej6 października 1944 żołnierze I Czechosłowackiego Korpusu Armijnego i 38 Armii przeszli Przełęcz Dukielską i weszli na Słowację po miesiącu krwawych walk.
- Początek bitwy pod Debreczynem6 października 1944 2 Front Ukraiński ruszył na Debreczyn. Grupa Plijewa przełamała węgierską 3 Armię, ale Niemcy utrzymali Oradeę.
- 12
- Wyzwolenie Aten12 października 1944 Niemcy opuścili Ateny, ulice przejęły EAM i ELAS, 14 października weszli Brytyjczycy, a 18 października wrócił rząd Papandreu.
- Naloty na Formozę12–16 października 1944 lotniskowce Halseya rozbiły lotnictwo japońskie nad Formozą. Tokio ogłosiło zatopienie 11 lotniskowców – w rzeczywistości żadnego.
- 20
- Kluczowe wydarzenieLądowanie na Leyte20 października 1944 6 Armia USA wylądowała na Leyte. Generał MacArthur zszedł na brzeg i ogłosił przez radio Filipińczykom: „Powróciłem”.
- Kluczowe wydarzenieWyzwolenie Belgradu20 października 1944 Armia Czerwona i partyzanci Tity po tygodniu walk ulicznych wyparli Niemców z Belgradu. Stolica Jugosławii była wolna po 3,5 roku okupacji.
- 23
- Kluczowe wydarzeniePoczątek bitwy w zatoce Leyte23–24 października 1944 roku zaczęła się bitwa w zatoce Leyte. Okręty podwodne zatopiły dwa krążowniki Kurity, a lotnictwo Halseya – pancernik Musashi.
- B-29 na MarianachJesienią 1944 na Saipan przylatywały bombowce B-29 do nalotów na Japonię. Pierwszy wylądował 12 X, pierwszy nalot na Tokio – 24 XI. Tinian ruszył w 1945.
- Wyzwolenie Nowego Sadu23 października 1944 jugosłowiańscy partyzanci, a za nimi żołnierze Armii Czerwonej weszli do Nowego Sadu, stolicy Baczki zajętej w 1941 roku przez Węgry.
- 25
- Bitwa koło Samar25 października 1944 roku w bitwie w zatoce Leyte stoczono trzy starcia: w Cieśninie Surigao, koło Samar i koło przylądka Engaño. Zaczęły się ataki kamikaze.
- Wyzwolenie Rumunii25 października 1944 Rumuni i Armia Czerwona zajęli Carei i Satu Mare. Północny Siedmiogród, oddany Węgrom w 1940 roku, wrócił w ręce Rumunii.
listopad
- 01
- Brytyjczycy w SalonikachPo odejściu Niemców 30 X Saloniki zajęła ELAS, a z nią mały oddział brytyjski. Do 2 XI Grupa Armii E opuściła kontynent; na wyspach Niemcy trwali do 1945.
- Operacja „Infatuate”1 listopada 1944 brytyjscy komandosi wylądowali na Walcheren pod Vlissingen i Westkapelle. Na południe od Skaldy Kanadyjczycy zajęli Knokke i Zeebrugge.
- 05
- Nalot na Singapur5 listopada 1944 B-29 z Indii zbombardowały bazę morską w Singapurze i na trzy miesiące unieruchomiły wielki suchy dok. Był to pierwszy z serii nalotów.
- Kamikaze atakują lotniskowce5 listopada 1944 kamikaze trafił „Lexington” u brzegów Luzonu. 25 listopada samobójcze samoloty uderzyły w „Intrepid”, „Essex”, „Cabot” i „Hancock”.
- 23
- Zdobycie Metzu22 listopada 1944 ustał zorganizowany opór niemiecki w Metzu, do którego 3 Armia weszła 18–19 listopada. Część fortów broniła się do 13 grudnia.
- Kluczowe wydarzenieWyzwolenie Strasburga23 listopada 1944 francuska 2 Dywizja Pancerna gen. Leclerca wdarła się do Strasburga. Nad katedrą zawisła flaga – spełniła się przysięga z Kufry.
- 25
- Nanning i zagrożenie Kunmingu24 listopada 1944 Japończycy po raz drugi zajęli Nanning. Po upadku Guilin i Liuzhou ich natarcie w Kuejczou zagroziło Guiyangowi i drodze do Kunmingu.
- Zajęcie SaremyW nocy z 23 na 24 listopada 1944 Niemcy ewakuowali półwysep Sõrve. Cała Sarema, zajęta w większości już 5–8 października, znalazła się w rękach radzieckich.
grudzień
- 15
- Lądowanie na Mindoro15 grudnia 1944 Amerykanie wylądowali bez oporu pod San Jose na Mindoro. Lotniska na wyspie miały osłaniać zbliżającą się inwazję na Luzon.
- Utrata Ruhnu15 grudnia 1944 Niemcy opuścili Ruhnu w Zatoce Ryskiej, ostatni skrawek Estonii w ich rękach. Wojska radzieckie zajęły wyspę 19 grudnia.
- 24
- Kontrofensywa w Ardenach24 grudnia 1944 VII Korpus Collinsa postanowił uderzyć na czołówkę niemieckiej 2 Dywizji Pancernej pod Celles. Od 22 grudnia na Bastogne nacierał już Patton.
- Zatonięcie „Leopoldville”24 grudnia 1944 U-486 storpedował pod Cherbourgiem belgijski transportowiec „Leopoldville”. Zginęło 763 żołnierzy amerykańskiej 66 Dywizji Piechoty.
- V-1 nad ManchesteremW Wigilię 1944 Heinkle znad Morza Północnego odpaliły na Manchester 45 pocisków V-1. Zginęło ponad 40 osób, najwięcej w Oldham.