Polska
Tag
(197)1918
1919
1920
1921
1925
1926
1927
1929
1932
1934
1938
1939
marzec
kwiecień
lipiec
sierpień
- 25
- Kluczowe wydarzeniePolsko-brytyjski układ sojuszniczy25 sierpnia 1939 Raczyński i Halifax podpisali w Londynie układ o wzajemnej pomocy. Tajny protokół stanowił, że „mocarstwem europejskim” są Niemcy.
- Hitler wstrzymuje atak na Polskę25 sierpnia 1939 Hitler rozkazał zaatakować Polskę nazajutrz o świcie, ale wieczorem odwołał rozkaz po wieściach o sojuszu w Londynie i odmowie Mussoliniego.
wrzesień
- 01
- Kluczowe wydarzenieNiemcy napadają na Polskę1 września 1939 o świcie Wehrmacht bez wypowiedzenia wojny zaatakował Polskę z północy, zachodu i południa. Razem z Niemcami uderzyła armia Słowacji.
- Początek obrony Westerplatte1 września 1939 o 4.45 pancernik „Schleswig-Holstein” ostrzelał polską składnicę na Westerplatte. Załoga odparła tego dnia dwa szturmy niemieckiej piechoty.
- Bombardowanie WieluniaRankiem 1 września 1939 bombowce nurkujące Luftwaffe zniszczyły centrum Wielunia, miasta bez wojska i obrony przeciwlotniczej. Pierwsze bomby trafiły w szpital.
- Niemcy anektują Wolne Miasto Gdańsk1 września 1939 Albert Forster ogłosił przyłączenie Wolnego Miasta Gdańska do Rzeszy, a Reichstag zatwierdził to ustawą. Ruszyły aresztowania Polaków.
- Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku1 września 1939 polscy pocztowcy bronili gmachu Poczty Polskiej w Gdańsku przez około 14 godzin. Po kapitulacji 38 z nich skazano na śmierć i rozstrzelano.
- Przemówienie Hitlera w Reichstagu1 września 1939 Hitler ogłosił w Operze Krolla, że od 5.45 Niemcy „odpowiadają ogniem”. Wojnę z Polską przedstawił jako obronę i wyznaczył następców.
- Wielka Brytania i Francja żądają wycofania wojsk z PolskiWieczorem 1 września 1939 ambasadorowie Henderson i Coulondre zażądali od Niemiec wycofania wojsk z Polski. Noty były ostrzeżeniem, nie ultimatum.
- Apel Roosevelta o oszczędzanie ludności cywilnej1 września 1939 Roosevelt wezwał walczące państwa, by nie bombardowały ludności cywilnej. Hitler przyrzekł to tego samego dnia, gdy Luftwaffe zniszczyła Wieluń.
- Operacja Tannenberg1 września 1939 za Wehrmachtem weszły do Polski Einsatzgruppen policji bezpieczeństwa i SD. Z listami nazwisk miały „unieszkodliwić” polską warstwę przywódczą.
- 03
- Kluczowe wydarzenieWielka Brytania i Francja wypowiadają wojnę Niemcom3 września 1939 Wielka Brytania o 11.00, a Francja o 17.00 znalazły się w stanie wojny z Niemcami. Warszawa wiwatowała, ale realna pomoc nie nadeszła.
- Krwawa niedziela w Bydgoszczy3 września 1939 w Bydgoszczy wśród cofającego się wojska wybuchła strzelanina. Zginęło kilkuset Niemców, a propaganda zrobiła z tego „krwawą niedzielę”.
- Zatopienie Wichra i Gryfa3 września 1939 niemieckie bombowce nurkujące zatopiły w porcie na Helu niszczyciel „Wicher” i stawiacz min „Gryf”, największe polskie okręty na Bałtyku.
- Legion Czechów i Słowaków3 września 1939 prezydent Mościcki powołał dekretem Legion Czechów i Słowaków. Około tysiąca uchodźców z Czechosłowacji miało walczyć z Niemcami u boku Polaków.
- 06
- Niemcy zajmują Kraków6 września 1939 do niebronionego Krakowa weszły wojska niemieckiej 14 Armii. Armia „Kraków” cofała się już nad Nidę i Dunajec, a skarby Wawelu były w drodze.
- Rumunia ogłasza neutralność6 września 1939 Rada Koronna opowiedziała się za neutralnością Rumunii. Sojusznik Polski nie przystąpił do wojny, ale zgodził się na tranzyt pomocy dla niej.
- 18
- Polskie władze przekraczają granicę rumuńskąW nocy z 17 na 18 września 1939 prezydent, rząd i Naczelny Wódz przeszli do Rumunii, licząc na przejazd do Francji. Rumuni ich internowali.
- Ucieczka Orła z TallinnaW nocy z 17 na 18 września 1939 internowany w Tallinnie ORP „Orzeł” uciekł z portu. Moskwa uznała, że Estonia nie umie strzec neutralności, i zaczęła naciski.
- 28
- Niemiecko-radziecki traktat o granicach i przyjaźni28 września 1939 Ribbentrop i Mołotow podpisali w Moskwie traktat o granicach i przyjaźni. Linię podziału Polski przesunięto na Bug, a Litwę oddano ZSRR.
- Kapitulacja Warszawy28 września 1939 gen. Kutrzeba i gen. Blaskowitz podpisali na Rakowcu kapitulację Warszawy. Wcześniej miasto przetrwało najcięższy nalot i generalny szturm.
październik
listopad
grudzień
1940
1941
marzec
maj
czerwiec
lipiec
- 02
- Początek zbrodni w Ponarach2 lipca 1941 do Wilna dotarło Einsatzkommando 9. W pierwszych dniach lipca w dołach pod Ponarami zaczęły się egzekucje Żydów, które trwały trzy lata.
- Węgrzy w Stanisławowie2 lipca 1941 wojska węgierskie weszły do Stanisławowa, opuszczonego przez Armię Czerwoną. Pod koniec lipca miasto przejęli Niemcy, a z nimi przyszła Zagłada.
sierpień
wrzesień
październik
- 01
- Obóz na MajdankuOd 1 października 1941 SS miała budować pod Lublinem obóz dla 50 tysięcy radzieckich jeńców. Tak powstał Majdanek, w którym zginęło blisko 80 tysięcy ludzi.
- Akcje jomkipurowe w getcie wileńskim1 października 1941, w Jom Kipur, Niemcy i Litwini wywlekli z obu wileńskich gett tysiące Żydów. Do 21 października wymordowali w Ponarach całe małe getto.
listopad
grudzień
1942
styczeń
luty
marzec
maj
czerwiec
lipiec
- 22
- Kluczowe wydarzenieWielka Akcja w getcie warszawskim22 lipca 1942 Niemcy zaczęli wywozić Żydów z getta warszawskiego do Treblinki. Do 21 września zamordowali tam co najmniej 254 tysiące ludzi.
- Obóz zagłady w Treblince22 lipca 1942 z Warszawy odjechał pierwszy transport do Treblinki II. Następnego dnia ruszył obóz, w którym Niemcy zamordowali około 800–900 tys. Żydów.
sierpień
wrzesień
grudzień
1943
1944
styczeń
luty
maj
lipiec
sierpień
- 06
- Czarna niedziela w Krakowie6 sierpnia 1944 Niemcy przeprowadzili w Krakowie największą łapankę okupacji. Około 6–8 tys. mężczyzn trafiło jako zakładnicy do obozu w Płaszowie.
- Zbrodnia w Baligrodzie6 sierpnia 1944 sotnia UPA „Burłaki” napadła na Baligród w Bieszczadach i zamordowała kilkudziesięciu polskich mężczyzn. Pomnik ofiar wymienia 42 nazwiska.
wrzesień
październik
1945
styczeń
luty
marzec
kwiecień
maj
- 02
- Flaga nad Reichstagiem2 maja 1945 skapitulował niemiecki garnizon Reichstagu. Czerwony sztandar zawisł na dachu już 30 kwietnia; słynne zdjęcie Chałdieja było inscenizacją.
- Kapitulacja wojsk niemieckich we Włoszech2 maja 1945 o 14.00 czasu lokalnego weszła w życie kapitulacja z Caserty. Niemieckie wojska we Włoszech złożyły broń jako pierwszy cały front Rzeszy.