TheSecondWar.pl

Dyplomacja

Kategoria

(223)

1905

wrzesień

05
- Traktat z Portsmouth5 września 1905 Rosja i Japonia zawarły w Portsmouth pokój. Japonia dostała wolną rękę w Korei, Port Arthur, kolej w południowej Mandżurii i pół Sachalinu.

1918

listopad

11
- Kluczowe wydarzenieRozejm w Compiègne11 listopada 1918 rano w wagonie Focha w lesie Compiègne Niemcy podpisali rozejm z Ententą. O 11.00 na froncie zachodnim ucichły działa.

1919

styczeń

18
- Otwarcie konferencji pokojowej w Paryżu18 stycznia 1919 w gmachu francuskiego MSZ przy Quai d'Orsay prezydent Poincaré otworzył konferencję pokojową. Pokonanych i Rosji przy stole nie było.

luty

13
- Japońska propozycja równości rasowej13 lutego 1919 Nobuaki Makino zaproponował wpisanie do paktu Ligi Narodów zasady równego traktowania ras. Sprzeciw Australii i USA pogrzebał projekt.

czerwiec

28
- Kluczowe wydarzenieTraktat wersalski28 czerwca 1919 w Sali Lustrzanej Wersalu Niemcy podpisały pokój. Straciły ziemie i kolonie, zostały rozbrojone, a art. 231 obarczył je winą za wojnę.

wrzesień

10
- Traktat z Saint-Germain10 września 1919 Karl Renner podpisał pokój z Ententą. Austria straciła Sudety i Południowy Tyrol, musiała zmienić nazwę, a zjednoczenie z Niemcami zakazano.

listopad

27
- Traktat z Neuilly27 listopada 1919 Bułgaria podpisała w Neuilly pokój z ententą. Straciła Trację Zachodnią i dostęp do Morza Egejskiego, a jej armię zmniejszono do 20 tysięcy.

1920

styczeń

21
- Koniec konferencji pokojowej w Paryżu21 stycznia 1920 przy Quai d'Orsay zebrała się ostatni raz z udziałem Clemenceau rada konferencji pokojowej. Sprawy bieżące przejęła Konferencja Ambasadorów.

czerwiec

04
- Traktat z Trianon4 czerwca 1920 Węgry podpisały w Wersalu pokój z Ententą. Straciły dwie trzecie ziem królestwa, a ponad trzy miliony Węgrów znalazło się za granicą.

sierpień

10
- Traktat z Sèvres10 sierpnia 1920 rząd sułtana podpisał w Sèvres pokój dzielący Imperium Osmańskie. Ruch Mustafy Kemala go odrzucił i obalił zbrojnie.

1921

marzec

18
- Pokój ryski18 marca 1921 w Rydze Polska zawarła pokój z Rosją i Ukrainą Radziecką. Traktat zakończył wojnę i wyznaczył granicę wschodnią, którą ZSRR złamał w 1939 roku.

sierpień

1922

luty

06
- Traktat waszyngtoński6 lutego 1922 USA, Wielka Brytania, Japonia, Francja i Włochy podpisały w Waszyngtonie traktat morski, który ograniczył ich floty pancerników.

kwiecień

16
- Traktat w Rapallo16 kwietnia 1922 Niemcy i Rosja Radziecka, wyrzutkowie powojennej Europy, nawiązały w Rapallo stosunki i zrzekły się roszczeń. Zachód i Polska się zaniepokoiły.

październik

11
- Rozejm w Mudanii11 października 1922 w Mudanii nad Morzem Marmara Ankara zawarła rozejm z mocarstwami. Grecy oddali Trację Wschodnią, a wojna z Turcją się skończyła.

1923

lipiec

24
- Traktat z Lozanny24 lipca 1923 w Lozannie Turcja zawarła pokój z mocarstwami i Grecją. Traktat zastąpił pokój z Sèvres i uznał suwerenność nowego państwa tureckiego.

wrzesień

27
- Koniec incydentu na Korfu27 września 1923 Włosi opuścili Korfu. Dzień wcześniej Rada Ambasadorów przyznała im 50 mln lirów od Grecji, choć jej winy nie dowiedziono.

1924

luty

01
- Wielka Brytania uznaje ZSRR1 lutego 1924 pierwszy rząd Partii Pracy uznał de iure Związek Radziecki. Wielka Brytania jako pierwsze z mocarstw zwycięskich przerwała izolację Moskwy.

1925

styczeń

20
- Radziecko-japońska konwencja podstawowa20 stycznia 1925 w Pekinie Japonia i ZSRR nawiązały stosunki. Japonia oddała północny Sachalin za koncesje naftowe, Moskwa uznała traktat z Portsmouth.

grudzień

01
- Kluczowe wydarzenieTraktaty lokarneńskie1 grudnia 1925 w Londynie podpisano układy z Locarno. Niemcy uznały granice z Francją i Belgią, ale granic z Polską i Czechosłowacją nie zagwarantowały.

1926

kwiecień

24
- Traktat berliński Niemiec i ZSRR24 kwietnia 1926 Niemcy i ZSRR zawarły układ o przyjaźni i neutralności. Po Locarno Berlin zapewnił Moskwę, że nie zrywa z polityką Rapallo.

wrzesień

08
- Niemcy wstępują do Ligi Narodów8 września 1926 Zgromadzenie Ligi Narodów w Genewie przyjęło Niemcy i dało im stałe miejsce w Radzie. Było to ukoronowanie polityki Stresemanna i Locarno.

1927

maj

20
- Traktat z Dżuddy20 maja 1927 Wielka Brytania uznała pełną niepodległość królestwa Hidżazu i Nadżdu pod rządami Ibn Su’uda. Arabia Saudyjska powstała pod tą nazwą w 1932.

grudzień

14
- Traktat brytyjsko-iracki14 grudnia 1927 w Londynie Wielka Brytania uznała Irak za niepodległe państwo i obiecała poprzeć jego wejście do Ligi Narodów w 1932. Mandat jednak trwał.

1928

sierpień

1929

luty

marzec

28
- Koniec incydentu jinańskiego28 marca 1929 Japonia i rząd w Nankinie zawarły porozumienie w sprawie Jinanu. Japończycy w maju wycofali wojska z Szantungu, a sprawę ofiar odłożono na zawsze.

kwiecień

03
- Persja przystępuje do protokołu Litwinowa3 kwietnia 1929 Persja przystąpiła do protokołu Litwinowa i wyrzekła się wojny z ZSRR, który w 1941 roku razem z Brytyjczykami wkroczył na jej terytorium.

czerwiec

07
- Ratyfikacja traktatów laterańskich7 czerwca 1929 Mussolini i kardynał Gasparri wymienili w Watykanie dokumenty ratyfikacyjne traktatów laterańskich. W południe narodziło się Państwo Watykańskie.

lipiec

24
- Pakt Brianda-Kellogga wchodzi w życie24 lipca 1929 Herbert Hoover ogłosił w Białym Domu wejście w życie paktu Brianda-Kellogga. Wiązał wtedy 46 państw, a w Mandżurii trwał już spór o kolej.

1930

kwiecień

22
- Londyński traktat morski22 kwietnia 1930 pięć mocarstw podpisało w Londynie traktat morski. Ograniczał krążowniki, niszczyciele i okręty podwodne, a w Japonii wywołał kryzys.

1932

styczeń

07
- Doktryna Stimsona7 stycznia 1932 USA zawiadomiły Japonię i Chiny, że nie uznają żadnej sytuacji ani układu w Mandżurii osiągniętych z naruszeniem paktu Brianda-Kellogga.

maj

04
- Radziecko-estoński pakt o nieagresji4 maja 1932 w Moskwie ZSRR i Estonia podpisały układ o nieagresji i pokojowym załatwianiu sporów. Pakt o bazach z 1939 roku nazwał go podstawą stosunków.

lipiec

25
- Polsko-radziecki pakt o nieagresji25 lipca 1932 w Moskwie Polska i ZSRR podpisały pakt o nieagresji na trzy lata. ZSRR zerwał go 17 września 1939, gdy Armia Czerwona wkroczyła do Polski.

1933

marzec

27
- Japonia występuje z Ligi Narodów27 marca 1933 Japonia zawiadomiła Ligę Narodów o wystąpieniu z niej. Był to odwet za przyjęcie raportu, który odmawiał uznania Mandżukuo.

maj

31
- Rozejm w Tanggu31 maja 1933 Chiny i Japonia podpisały w Tanggu rozejm. Chińskie wojska wycofały się ze strefy między Wielkim Murem a Pekinem, a Japonia zatrzymała Rehe.

wrzesień

02
- Włosko-radziecki pakt o przyjaźni2 września 1933 faszystowskie Włochy i ZSRR zawarły w Rzymie pakt o przyjaźni, nieagresji i neutralności. Oba państwa obawiały się Niemiec Hitlera.

październik

19
- Niemcy występują z Ligi Narodów19 października 1933 Berlin formalnie wypowiedział członkostwo w Lidze Narodów. Hitler ogłosił to 14 października, zrywając też rozmowy rozbrojeniowe.

listopad

16
- USA uznają ZSRR16 listopada 1933 Roosevelt i Litwinow wymienili w Waszyngtonie noty o nawiązaniu stosunków. Stany Zjednoczone jako ostatnie mocarstwo uznały ZSRR.

1934

styczeń

26
- Polsko-niemiecka deklaracja o niestosowaniu przemocy26 stycznia 1934 Polska i Niemcy zobowiązały się w Berlinie na dziesięć lat nie rozstrzygać sporów siłą. Hitler zerwał deklarację w kwietniu 1939 roku.

luty

09
- Pakt bałkański9 lutego 1934 w Atenach Grecja, Jugosławia, Rumunia i Turcja wzajemnie zagwarantowały sobie granice bałkańskie. Bułgaria i Albania zostały poza Ententą.

maj

05
- Przedłużenie polsko-radzieckiego paktu o nieagresji5 maja 1934 w Moskwie Polska i ZSRR przedłużyły pakt o nieagresji do końca 1945 roku. Moskwa potwierdziła też, że nie kwestionuje polskiego Wilna.

wrzesień

18
- ZSRR wstępuje do Ligi Narodów18 września 1934 Zgromadzenie Ligi Narodów przyjęło ZSRR i dało mu stałe miejsce w Radzie. Moskwa stawiała na bezpieczeństwo zbiorowe przeciw Hitlerowi.

grudzień

29
- Japonia wypowiada traktaty morskie29 grudnia 1934 Japonia zawiadomiła rząd USA, że wypowiada traktat waszyngtoński. Z końcem 1936 roku wygasły limity flot i zaczął się nowy wyścig zbrojeń.

1935

czerwiec

18
- Brytyjsko-niemiecki układ morski18 czerwca 1935 Wielka Brytania zgodziła się, by flota Niemiec osiągnęła 35 procent tonażu floty brytyjskiej, i sama uchyliła morskie limity Wersalu.

1936

marzec

25
- Drugi londyński traktat morski25 marca 1936 USA, Wielka Brytania i Francja podpisały drugi traktat londyński. Bez Japonii i Włoch ograniczał tylko wielkość okrętów, nie liczebność flot.

listopad

25
- Pakt antykominternowski25 listopada 1936 Niemcy i Japonia zawarły w Berlinie układ przeciw Kominternowi. Tajny protokół, wymierzony w ZSRR, nie zobowiązywał ich do wspólnej wojny.

1937

luty

21
- Zakaz wysyłania ochotników do HiszpaniiW nocy z 20 na 21 lutego 1937 wszedł w życie uzgodniony przez Komitet Nieinterwencji w Londynie zakaz wysyłania ochotników do Hiszpanii. Nikt go nie egzekwował.

październik

listopad

06
- Włochy przystępują do paktu antykominternowskiego6 listopada 1937 w Rzymie Ciano, Ribbentrop i ambasador Japonii podpisali protokół o przystąpieniu Włoch do paktu. Tak powstał trójkąt Berlin–Rzym–Tokio.

grudzień

11
- Włochy występują z Ligi Narodów11 grudnia 1937 Wielka Rada Faszystowska postanowiła o wyjściu Włoch z Ligi Narodów. Mussolini ogłosił to z balkonu w Rzymie. Powodem była sprawa Etiopii.

1938

styczeń

26
- Incydent Allisona26 stycznia 1938 japoński żołnierz w Nankinie spoliczkował amerykańskiego dyplomatę Johna M. Allisona, który badał sprawę gwałtu. Japonia przeprosiła.

lipiec

06
- Konferencja w Évian6 lipca 1938 w Évian-les-Bains zebrali się delegaci 32 państw, by pomóc uchodźcom z Rzeszy. Niemal wszyscy wyrazili współczucie i odmówili przyjęcia Żydów.

wrzesień

1939

marzec

kwiecień

maj

czerwiec

lipiec

10
- Chamberlain o Gdańsku10 lipca 1939 Chamberlain oświadczył w Izbie Gmin, że próba przejęcia Gdańska zagrażająca niepodległości Polski uruchomi brytyjską gwarancję.

sierpień

wrzesień

październik

listopad

grudzień

1940

luty

marzec

maj

czerwiec

lipiec

sierpień

wrzesień

październik

listopad

grudzień

08
- Franco odmawia przystąpienia do wojny7 grudnia 1940 Franco odpowiedział Canarisowi, że Hiszpania nie może przystąpić do wojny 10 stycznia. Hitler odwołał operację „Felix”, atak na Gibraltar.

1941

styczeń

marzec

kwiecień

maj

czerwiec

lipiec

sierpień

październik

30
- Lend-Lease dla ZSRR30 października 1941 Roosevelt zatwierdził dostawy ustalone w Moskwie i zaoferował Stalinowi miliard dolarów na nieoprocentowany kredyt w ramach Lend-Lease.

listopad

grudzień

1942

styczeń

kwiecień

maj

czerwiec

sierpień

grudzień

17
- Kluczowe wydarzenieDeklaracja Narodów Zjednoczonych w sprawie zagłady Żydów17 grudnia 1942 Anthony Eden odczytał w Izbie Gmin deklarację 11 rządów i Wolnych Francuzów potępiającą zagładę Żydów. Posłowie wstali w milczeniu.

1943

styczeń

marzec

16
- Stalin żąda drugiego frontuW marcu 1943 Kongres przedłużył Lend-Lease, a 15–16 marca Stalin ostrzegł Churchilla i Roosevelta przed dalszym odwlekaniem inwazji we Francji.

kwiecień

maj

12
- Konferencja Trident12 maja 1943 Churchill i Roosevelt zaczęli w Waszyngtonie konferencję Trident. Wyznaczono na niej 1 maja 1944 jako datę inwazji przez kanał La Manche.

lipiec

28
- Jan Karski u Roosevelta28 lipca 1943 kurier Polskiego Państwa Podziemnego Jan Karski opowiedział w Białym Domu prezydentowi Rooseveltowi o okupacji i zagładzie Żydów.

sierpień

wrzesień

październik

listopad

1944

luty

16
- Fińskie sondowanie pokoju16 lutego 1944 Juho Kusti Paasikivi spotkał się w Sztokholmie z Aleksandrą Kołłontaj, by poznać radzieckie warunki pokoju. Rozejmu wtedy nie podpisano.

marzec

21
- Finlandia odrzuca radzieckie warunki21 marca 1944 Moskwa ogłosiła, że Finlandia nie przyjęła jej warunków pokoju. Tego samego dnia Helsinki zgodziły się wysłać delegację do Moskwy.

sierpień

21
- Konferencja w Dumbarton Oaks21 sierpnia 1944 w Waszyngtonie zaczęły się rozmowy USA, Wielkiej Brytanii i ZSRR, a potem Chin o powojennej organizacji. Powstał w nich zarys ONZ.

wrzesień

październik

grudzień

28
- Churchill w Atenach25–28 grudnia 1944 Churchill i Eden byli w ogarniętych walkami Atenach. Konferencja greckich stronnictw nie dała rozejmu, ale przyniosła zgodę na regencję.

1945

styczeń

30
- Konferencja maltańska30 stycznia 1945 na Malcie zebrali się brytyjscy i amerykańscy szefowie sztabów. Przed Jałtą uzgadniali plan uderzenia na Niemcy, a 2 lutego dołączył Roosevelt.

luty

marzec

kwiecień

12
- Hiszpania zrywa stosunki z JaponiąW kwietniu 1945 frankistowska Hiszpania zerwała stosunki z Japonią, powołując się na mord na Hiszpanach w Manili. Chciała zyskać przychylność aliantów.

maj

08
- Podział Indochin na 16 równoleżniku8 maja 1945 w San Francisco USA zapewniły Francję, że nie kwestionują jej zwierzchnictwa nad Indochinami. Podział kraju na 16 równoleżniku ustalono w lipcu.

czerwiec

26
- Kluczowe wydarzeniePodpisanie Karty Narodów Zjednoczonych26 czerwca 1945 w San Francisco przedstawiciele 50 państw podpisali Kartę Narodów Zjednoczonych, akt założycielski ONZ. Polska podpisała ją w październiku.

lipiec

sierpień

wrzesień

02
- Kluczowe wydarzenieKapitulacja Japonii na „Missouri”2 września 1945 w Zatoce Tokijskiej Japończycy podpisali na pancerniku USS „Missouri” akt bezwarunkowej kapitulacji. II wojna światowa się zakończyła.